Tibetan
་ཐོས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ནམ་ཡང་ནང་དུ་ཞུགས་པ་མེད། །དེ་ཡི་འཕོ་བ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་མོད། །རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྒྲ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །བྱ་བ་དང་། །དཔེར་ན་ཤིང་དང་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་བྱས་ལ། ། 1-458 ལག་པས་རྩོལ་བ་བྱས་པ་གསུམ་ཚོགས་ན། །སྒྲོག་བྱེད་པི་ཝང་གླིང་བུ་ལ་སོགས་པ། །དེ་དག་ལ་ནི་སྒྲ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་མཁས་པ་ལ་ལས་བརྟགས་བྱས་ཏེ། །དེ་ནི་གང་ནས་ འོངས་ལ་གར་སོང་ཞེས། །ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་བྱས་ན། །སྒྲ་ཡི་འགྲོ་བའམ་འོང་བ་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དབང་པོ་ལ་ཡུལ་འཛིན་པ་དགག་པ་བཤད་ནས་ཡིད་ལ་ དེ་དགག་པ་སྟོན་པ་ནི་ཡིད་དབང་པོ་དང་བཅས་ནས་ཡུལ་ལ་འགྲོ་ན་ལུས་དབང་པོ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཡིད་ཀྱིས་སོང་སྟེའང་ཡུལ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱེད་ པར་འགྱུར་འོན་ལོང་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཡུལ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འང་གི་སྒྲས་ནི་ཡིད་མ་སོང་བར་ཡོད་པར་མི་བྱེད་པ་སྡུད་ པ་ཡིན་ནོ། ། ཡིད་དབང་པོ་དང་བྲལ་ནས་ཡུལ་ལ་འབྱམས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་དང་སྟེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ཅན་གྱི་གང་ཟག་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་ཡིད་མེད་ཅི་སྟེ་མིན་ན་སྟེ་ཡིད་མེད་དུ་ ཐལ་ལ་དེ་འདོད་ན་བདག་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །དབང་དོན་ཤེས་པ་གསུམ་ག་མེད་ན་མཚན་མར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན་དོན་དམ་དུ་མེད་པར་འདོད་ལ་ཐ་སྙད་དུ་སྔར་མཐོང་ཞིང་འགགས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ལ་ད་ལྟར་གྱི་ཡིད་ཀྱིས་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་མེད་ཀྱང་འཛིན་པ་ལྟར་འདས་པའི་ཡུལ་མེད་ཀྱང་འཛིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཏེ་ཤེས་བྱ་ཀུན་གྱི་ཐ་སྙད་རྣམ་གཞག་ལ་འདུ་ཤེས་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་བསྟན་བཅོས་པ་ཐམས་ཅད་དེས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལྟར་ཡོད་ཅིང་ཡིན་པར་རློམ་མོ། ། 1-459 དེའང་སེམས་དང་གདུང་ཁྱིམ་བཞིན་ཕན་ཚུན་བརྟེན་ནས་གནས་པས་རང་བཞིན་མེད་དོ། །འདིས་ཀྱང་རྟོག་མེད་ཀྱི་སེམས་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། ཆོས་མངོན་པ་ལས་འདུ་ཤེས་ཀུན་འགྲོར་བཤད་པ་དང་ འགལ་སྣང་ངོ་། །རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡང་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་བཞིན་སྐྱེ་བར་མདོ་ལས་གསུངས་ན་རྣམ་ཤེས་གང་ལ་རང་བཞིན་གྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ ཡོད་པ་དེ་ལ་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱར་མི་རིགས་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་ཡོད་པ་གཞན་ལ་སྒྱུ་མར་མི་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། རྣམ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པས་དེ་དང་མཚུངས་ ལྡན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་བོ། །མདོ་ལས། །རབ་རྫོགས་ཤེས་པའི་དོན་ཅན་གྱི། །འཛིན་ལ་འདུ་ཤེས་ངེས་པར་བསྟན། །གང་ལ་འདུ་ཤེས་འབྱུང་འགྱུར་བའི། །ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་ རྙེ
Chinese
听闻之后，它从未进入内部，也无法找到它的转移。由于概念的作用，声音才会产生。例如，依赖于木头和琴弦，以及手的努力，这三者聚集在一起，像琵琶、笛子等乐器，它们才能发出声音。然后，一些智者会进行研究，探究声音从何而来，又去向何方。他们在各个方向和角落进行探查，却无法确定声音的来处和去处。如经中所说。 如上所述，在驳斥了感官对境的执着之后，现在要说明对意的驳斥：如果意与感官一起去往对境，那么身体就会与感官分离。如果心意离开了感官，它又能对对境做什么呢？因为即使是盲人或聋人，也能用意去看或听对境。‘也’字在这里是用来排除意未去往对境的情况。意离开了感官而游荡于对境，既然如此，那么有情众生岂不是总是无意的？如果不是这样，就会陷入无意的境地，如果承认这一点，就会变成无我，就像瓶子一样。如果感官、意义和意识这三者都不存在，那么就不会有执着于相的知觉。如果有人说，在胜义谛中不存在，但在世俗谛中，现在的意会像海市蜃楼一样执着于过去所见且已消失的事物，即使没有水也执着于水。那么，这种执着于已逝对境的法，即一切所知事物的名言概念，被称为知觉蕴。世间人和论师都认为它是存在的，并按照它的方式来理解。 而且，它像心和茅屋一样，互相依赖而存在，因此没有自性。这也表明，没有概念的心是没有知觉的。这似乎与《阿毗达磨》中将知觉描述为普遍存在相矛盾。另一个原因是，如果经中说，依赖于眼睛和形状而产生的意识，就像幻觉一样，那么对于具有自性的意识来说，就不应该被称为幻觉，就像不会将外在或内在的存在称为幻觉一样。既然佛陀说意识就像幻觉一样，那么与它相应的知觉也必然没有自性。经中说：‘具有圆满智慧意义的，执着于知觉是确定的。’佛陀没有发现任何会产生知觉的法。
English
Having heard, it never enters inside, nor can its transfer be found. Due to the power of concepts, sound arises. For example, relying on wood and strings, and the effort of the hand, when these three come together, instruments like the lute and flute produce sound. Then, some wise people investigate, inquiring where the sound comes from and where it goes. They search in all directions and corners, but cannot determine the origin or destination of the sound. As it is said in the scriptures. As mentioned above, after refuting the senses' attachment to objects, now to explain the refutation of mind: If the mind goes to the object together with the senses, then the body will be separated from the senses. If the mind is separated from the senses, what can it do to the object? Because even the blind or deaf can use the mind to see or hear the object. The word 'also' here is used to exclude the situation where the mind has not gone to the object. The mind wanders to the object separated from the senses, since this is the case, then sentient beings are not always unintentional? If not, it will fall into a state of unintentionality, and if this is admitted, it will become selfless, like a vase. If the senses, meaning, and consciousness are all absent, then there will be no perception of clinging to characteristics. If someone says that it does not exist in ultimate truth, but in conventional truth, the present mind clings to things seen in the past and disappeared like a mirage, even if there is no water, it clings to water. Then, this dharma of clinging to past objects, that is, the conceptual framework of all knowable things, is called the aggregate of perception. Worldly people and treatise writers all believe that it exists and understand it as it is. Moreover, it exists in mutual dependence like the mind and the hut, so it has no self-nature. This also shows that the mind without concepts has no perception. This seems to contradict the Abhidharma, which describes perception as universally present. Another reason is that if the sutras say that the consciousness arising from dependence on the eye and form is like an illusion, then for the consciousness that has its own nature, it should not be called an illusion, just as the external or internal existence is not called an illusion. Since the Buddha said that consciousness is like an illusion, then the perception corresponding to it must also be without self-nature. The sutra says: 'With the meaning of complete knowledge, clinging to perception is certain.' The Buddha did not find any dharma that would produce perception. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ད། །ཞེས་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་དཔྱད་ན་དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་འཛིན་པ་མེད་བཞིན་དུ་འཛིན་པར་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་འདི་ངོ་མཚར་རོ་སྙམ་ན་གང་ཚེ་རང་བཞིན་མེད་པར་དཔྱོད་པ་ལ་མཁས་པ་ རྣམས་ལ་སྟོང་ན་ངོ་མཚར་ཅན་མིན་ཅིང་མེད་པ་དེ་ཚེ་དབང་པོ་དང་རྟོག་པ་སྟེ་ཤེས་པ་དེ་འདྲ་བ་ཞེས་སྦྱར་ཏེ་ཁོ་བོ་ནི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིགས་པས་དཔྱད་ན་མེད་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-460 དོན་ལ་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་དཔེ་སྟོན་པ་ནི་འགལ་མེ་ཞེས་པ་སྟེ་དེ་འཁོར་ལོའི་མུ་ཁྱུད་བཞིན་དོན་ལ་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་དང་ཁུག་སྣ་ལ་དུ་བ་དང་རི་ ནང་གི་བྲག་ཆ་ལ་སྒྲ་དངོས་དང་སྤྲིན་ལ་རིར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་ཏེ་སྲིད་པ་གསུམ་ཀྱང་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་ལུས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་ཐོས་བསམ་དང་ལམ་སྒོམ་པ་དང་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་ཡོན་ཏན་ཆེ་ཆུང་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ཏེ་མདོ་སྡེ་ རྒྱན་ལས། ཇི་ལྟར་མདུད་པའི་དབང་གིས་ནི། །གོས་ལ་ཚོན་བཀྲ་མི་བཀྲ་བ། །དེ་བཞིན་འཕེན་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་། །གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་བཀྲ་མི་བཀྲ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྤེལ་མར་བསྟོད་པ་ལས། །བསེ་ རུའི་རྭ་དང་འདྲ་གང་དང་། །གང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་སློབ། །ཞི་བ་ཙམ་གྱིས་ཁྱོད་དང་མཚུངས། །བསམ་ཡས་ཡོན་ཏན་ཚོགས་ཀྱིས་མིན། །ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིའི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ རྒྱུ་རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་མེད་པ་གྱི་ན་ཙམ་ལས་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་ནའང་དེ་གཉིས་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། 1-461 དབང་པོ་དང་དོན་དགག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ།། །། ༄། །མཐར་འཛིན་དགག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བཞི་པ། མཐར་འཛིན་དགག་པ་སྟོན་པ་ན་དངོས་པོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་དེ་རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་ན་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་ འགྱུར་ན་དེ་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་འམ་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གཟེག་གཟན་པ་དང་དབང་ཕྱུག་གི་སྤྲུལ་པ་འུག་པས་བསྟན་པའི། རྫས་ དང་ཡོན་ཏན་ལས་དང་སྤྱི། །བྱེ་བྲག་འདུ་བ་རྣམ་པ་དྲུག །ཅེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་ཤེས་བྱའི་དེ་ཁོ་ནར་རྟོག་པ་འགོག་པ་ན། གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་གྲངས་དང་བོང་ཚོད་དང་། །སོ་ སོ་བ་དང་ཕྲད་པ་བྱེ་བ་གཞན། །གཞན་མིན་བཅུ་གཅིག་རྫས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་ཁ་དོག་དབྱིབས་དང་བུམ་པ་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ཡོད་པར་བུམ་པ་ཡོད་པས་ ཁྱབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། སོ་བཏང་ཙ་ན་
Chinese
如是说。如果考察，感觉器官的意识在没有执着对象的情况下，却显现出执着的现象，这不是很奇怪吗？如果对于精通考察自性本空性的人来说，空性没有什么可奇怪的，因为在没有自性的时候，感官和分别念的意识就是如此。我希望轮回和涅槃的一切法，通过理智的考察，在没有自性的情况下，显现出各种各样的现象。 虽然实际上没有，但却显现出来，并且没有自性的例子，就像‘འགལ་མེ་’（藏文，火花）一样，它像车轮的边缘一样，实际上没有，但却显现出来。还有像角落里的烟雾，山洞里的回声，云彩显现为山等等。同样，三有轮回也是由业和各种烦恼而显现出各种各样的身体。涅槃，对于圣者来说，也是由听闻、思维、修行和发愿等各种因素，而产生各种各样的大小功德。《经庄严论》中说：‘ཇི་ལྟར་མདུད་པའི་དབང་གིས་ནི། །གོས་ལ་ཚོན་བཀྲ་མི་བཀྲ་བ། །དེ་བཞིན་འཕེན་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་། །གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་བཀྲ་མི་བཀྲ། །’（藏文，如同结的松紧，决定了布料上色彩的鲜艳程度，同样，业力的牵引也决定了解脱智慧的鲜明程度。）。《赞颂集》中说：‘བསེ་རུའི་རྭ་དང་འདྲ་གང་དང་། །གང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་སློབ། །ཞི་བ་ཙམ་གྱིས་ཁྱོད་དང་མཚུངས། །བསམ་ཡས་ཡོན་ཏན་ཚོགས་ཀྱིས་མིན། །’（藏文，谁能像犀牛角一样，谁又能学习您的足迹？仅仅是寂静还不能与您相比，而是因为您拥有不可思议的功德。）。因此，轮回和涅槃的一切法，都是由因缘和合而成的，没有自性，仅仅是因，果也是如此。《圣母经》中说：即使有涅槃和比涅槃更殊胜的法，那两者也如梦如幻。 这是关于驳斥感官和对象的第十三品释义。 驳斥边执的第十四品 在阐述驳斥边执时，说到了‘事物’，如果事物不是依赖因缘而生，那么它就会以自己的本性而成立。但事物是依赖于其他因素的因缘，因此它没有自己的本体或自性。如同胜论派和自在天的化身猫头鹰所说的：‘རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ལས་དང་སྤྱི། །བྱེ་བྲག་འདུ་བ་རྣམ་པ་དྲུག །’（藏文，实体、 गुण（梵文天城体，guna，梵文罗马拟音，guna，功德）、 कर्म（梵文天城体，karma，梵文罗马拟音，karma，业）、 सामान्य（梵文天城体，sāmānya，梵文罗马拟音，samanya，总）、 विशेष（梵文天城体，viśeṣa，梵文罗马拟音，vishesha，别）、 समवाय（梵文天城体，samavāya，梵文罗马拟音，samavaya，和合）六种。），阻止将这六种词义视为唯一的所知。‘གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་གྲངས་དང་བོང་ཚོད་དང་། །སོ་སོ་བ་དང་ཕྲད་པ་བྱེ་བ་གཞན། །གཞན་མིན་བཅུ་གཅིག་རྫས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འདོད། །’（藏文，色、香、味、触、数、量、异性、结合等十一种被认为是实体的 गुण（梵文天城体，guna，梵文罗马拟音，guna，功德）。），颜色和形状不是瓶子本身，因为有颜色就一定有瓶子。
English
Thus it is said. If one examines, isn't it strange that the consciousness of the sense organs appears to grasp objects even when it doesn't actually grasp them? If, for those skilled in examining the absence of inherent existence, emptiness is not strange, because when there is no inherent existence, the consciousness of the senses and conceptual thought is just like that. I wish that all phenomena of samsara and nirvana, through rational examination, would appear in various ways even though they lack inherent existence. Although it doesn't actually exist, it appears, and an example of lacking inherent existence is like 'འགལ་མེ་' (Tibetan, spark), which is like the edge of a wheel, actually non-existent but appearing. Also, like smoke in a corner, echoes in a cave, clouds appearing as mountains, and so on. Similarly, the three realms of existence also appear in various forms due to karma and various afflictions. Nirvana, for the noble ones, also transforms into various kinds of great and small qualities due to various factors such as hearing, thinking, meditating, and making aspirations. The Ornament of the Sutras says: 'ཇི་ལྟར་མདུད་པའི་དབང་གིས་ནི། །གོས་ལ་ཚོན་བཀྲ་མི་བཀྲ་བ། །དེ་བཞིན་འཕེན་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་། །གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་བཀྲ་མི་བཀྲ། །' (Tibetan, Just as the tightness of a knot determines the brightness of the colors on a cloth, similarly, the force of karma determines the clarity of the wisdom of liberation.). The Collection of Praises says: 'བསེ་རུའི་རྭ་དང་འདྲ་གང་དང་། །གང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་སློབ། །ཞི་བ་ཙམ་གྱིས་ཁྱོད་དང་མཚུངས། །བསམ་ཡས་ཡོན་ཏན་ཚོགས་ཀྱིས་མིན། །' (Tibetan, Who can be like a rhinoceros horn, and who can learn to follow in your footsteps? Mere peace is not enough to compare with you, but rather the immeasurable collection of qualities.). Therefore, all phenomena of samsara and nirvana are produced by interdependent origination and lack inherent existence; just as the cause is, so is the result. The Mother of the Buddhas says: Even if there is nirvana and a dharma more supreme than it, both are like dreams and illusions. This is the commentary on the thirteenth chapter on refuting the senses and objects. The fourteenth chapter on refuting extreme views. When explaining the refutation of extreme views, it speaks of 'things.' If things were not dependently originated, then they would be established by their own nature. But things are dependently originated, relying on other factors, so they do not have their own essence or inherent existence. As the Samkhya school and the owl, an emanation of Ishvara, say: 'རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ལས་དང་སྤྱི། །བྱེ་བྲག་འདུ་བ་རྣམ་པ་དྲུག །' (Tibetan, substance, guna (Sanskrit Devanagari, guna, Sanskrit Romanization, guna, quality), karma (Sanskrit Devanagari, karma, Sanskrit Romanization, karma, action), sāmānya (Sanskrit Devanagari, sāmānya, Sanskrit Romanization, samanya, generality), viśeṣa (Sanskrit Devanagari, viśeṣa, Sanskrit Romanization, vishesha, particularity), samavāya (Sanskrit Devanagari, samavāya, Sanskrit Romanization, samavaya, inherence) six kinds.), preventing the consideration of these six meanings of words as the only knowable. 'གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་གྲངས་དང་བོང་ཚོད་དང་། །སོ་སོ་བ་དང་ཕྲད་པ་བྱེ་བ་གཞན། །གཞན་མིན་བཅུ་གཅིག་རྫས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འདོད། །' (Tibetan, form, smell, taste, touch, number, quantity, distinctness, combination, and other distinctions, eleven are considered qualities of substance.), color and shape are not the pot itself, because wherever there is color, there must be a pot. --------------------------------------------------------------------------------