Tibetan
དྲུག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་པ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །མཁས་པའི་དམིགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་སོགས་ཏེ་སྔར་བཤད་ཟིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའམ་ཆོས་རྣམས་ལས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདི་དག་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་དབང་ཕྱུག་སོགས་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་ཤེས་པས་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་འདི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ལས་རྣམ་སྨིན་བདེ་བ་དང་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ལས་རྣམ་སྨིན་སྡུག་བསྔལ་སོགས་འབྱུང་བར་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ས་འོག་མ་དང་གོང་མ་རྣམས་ལ་རགས་པ་དང་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམ་པར་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ནི་བསྡུ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སྤྲོ་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། དེ་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།། །། བཞི་པ་བསམ་བྱུང་གི་རིགས་པ་ནི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་ལ་སོགས་བྱ་བར་བརྩོན་པའི་གང་ཟག་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་ན་རིགས་པ་དུ་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅེ་ན་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་སོགས་བཞིས་དཔྱོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་པ་བཞིར་རྣམ་པར་བཞག་ཅེ་ན། རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་དོན་ནི་གཉིས་ཏེ་མངོན་གྱུར་དང་། ལྐོག་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། རྒྱུ་ལ་དཔྱོད་པའི་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་འདིས་ནི་འབྲས་བུ་འདི་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །འབྲས་བུ་ལ་དཔྱོད་པ་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་འདི་ནི་རྒྱུ་འདི་དང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །རང་གི་རང་བཞིན་ལ་དཔྱོད་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མེ་ཚ་བའི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཡང་འདི་དང་པོ་གང་ལས་བྱུང་ཞེས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རྨོངས་པ་དང་། མཐར་གང་དུ་འགྱུར་ཞེས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རྨོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཅི་ཞེས་དབུས་ལ་རྨོངས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རིགས་པ་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་གོ ། ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གསུམ་ལ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་གྱི་སྔོན་གྱི་དང་ཕྱི་མཐའ་སོགས་ལ་རྨོངས་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ནི་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་ས་བོན་དང་དུས་དང་ཆུ་ལུད་སོགས་ལ་ལྟོས་པ་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བ་དོན་དང་དབང་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སོགས་ལ་ལྟོས་པ་ལྟ་བུའི་གང་། ཕྱི་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བ་རང་རིག་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའོ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ནི་མིག་སོགས་དབང་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་ལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་རྣམས་ནི་དམིགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སོགས་གང་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི་གང་སྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་རྣམས་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ནི་མེ་ཚ་བ་དང་འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་སོགས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་མེས་འཚིག་ཆུས་འདྲུལ་བ་སོགས་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲགས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། འབྱོར་ལྡན་མིག་ནི་རྟག་པ་ནས་བདག་གི་བའི་བར་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིའི་རང་བཞིན་ནི་འདིའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ནི་རིགས་པའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་གྲུབ་པར་བསྟོད་པ་ལས། །རྣམ་གྲོལ་ནང་ནས་མི་གཡོ་ལྟར། །ཤེས་རབ་ནང་ནས་ཀུན་མཁྱེན་ལྟར། །རིགས་པའི་ནང་ནས་ཆོས་ཉིད་ལྟར། །ཁྱོད་ནི་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། །། ལྔ་པ་དཔྱོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་རྟོགས་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྦྱོར་བའི་དུས་ཀྱི་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་བཞི་ནི། ཆོས་ལ་ཞེས་སོགས་ནས་མིང་ཀུན་དུ་འཚོལ་བ་སོགས་སོ། །ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅེ་ཞེ་ན། རྣམ་རིག་ཙམ་ལ་འཇུག་པའི་དོན་དུ་རིགས་པ་བཞི་ལ་རྟེན་ནས་ཐོག་མར་ཕྱིའི་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པ་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་མིང་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་
Chinese
认为是六。这叫做总结的偈颂。智者的目标是精通蕴等，这在前面已经讲过了。后者应该看作是从精通缘起中领悟，因为这是缘起的差别。这些有什么差别呢？因为从无明等或者诸法中，行等诸法显现。要知道这些不是无因产生的，也不是从自在天等不相符的因产生的，完全断绝了这些认识，这就是精通缘起。即使是从法本身的因产生的，也是因果相符地产生果，因为完全接受并知道从善行产生异熟乐，从恶行产生异熟苦等，因此要知道这样认识就是精通处与非处。清净烦恼的目标是在世间道的时候，观察下地和上地为粗和寂静，因为这样可以压制一切缠缚。在出世间道的时候，总结来说是如是性，展开来说是四圣谛，因为这样可以很好地摧毁随眠。第四，思所生慧的理路是，对于精勤于听闻、思维等佛法的补特伽罗，在思择经部等佛法的词义时，以多少理路来分别思择呢？以观待的理路等四种理路来思择。为什么安立为四种理路呢？因为以理路分别思择的意义有两种，即现前和隐蔽。其中，对于前者进行思择的理路有三种：思择因的观待理路，即以“这个因产生这个果”的方式。思择果的作业理路，即以“这个果依赖于这个因和那个因而产生”的方式。思择自性的法性理路，即以“火被认为是热的自性，这是法性”的方式。这样一来，显
English
It is considered six. This is called the summarizing verse. The aim of the wise is to be proficient in the aggregates, etc., which has been explained before. The latter should be regarded as comprehending from being proficient in dependent origination, because it is a distinction of dependent origination. What is the difference between these? Because from ignorance, etc., or from phenomena, the phenomena of formations, etc., manifest. Knowing that these are not produced from no cause, nor are they produced from dissimilar causes such as Ishvara, and completely abandoning these recognitions, this is being proficient in dependent origination. Even if it is produced from the cause of phenomena alone, the result arises in accordance with the cause, because it is fully accepted and known that from good conduct arises ripening happiness, and from bad conduct arises ripening suffering, etc. Therefore, knowing this is to be known as being proficient in what is and is not. The aim of purifying afflictions is to observe the lower and upper grounds as coarse and peaceful in the context of the worldly path, because this suppresses all entanglements. In the context of the supramundane path, the summary is suchness, and the expansion is the four noble truths, because this thoroughly destroys latent tendencies. Fourth, the reasoning of wisdom born of thought is that when a person who is diligent in hearing, thinking, etc., about the Dharma contemplates the words and meanings of the Dharma such as the Sutras, with how many reasonings does he separately contemplate? He contemplates with four reasonings, such as the reasoning of dependence. Why are they established as four reasonings? Because the meaning of separately contemplating with reasoning is twofold: manifest and hidden. Among them, there are three reasonings for contemplating the former: the reasoning of dependence for contemplating the cause, that is, in the manner of "this cause produces this result." The reasoning of action for contemplating the result, that is, in the manner of "this result arises dependent on this cause and that cause." The reasoning of the nature of things for contemplating one's own nature, that is, in the manner of "fire is regarded as the nature of heat, this is the nature of things." Thus, mani
Chinese
对于任何存在的事物，如果有人对“最初从何而来”这一前际感到困惑，对“最终将变成什么”这一后际感到困惑，以及对“现在以这种自性的状态存在是什么”这一中间感到困惑，为了消除这些困惑，就确立了三种理路。对隐蔽事物的因果、本体这三者进行考察，是成立正量的理路，因为它能消除对隐蔽事物的起始和终结等方面的困惑。依赖的理路，例如苗芽的产生依赖于种子、季节、水肥等，意识的产生依赖于对境、根、作意等。内外诸行生起依赖于自证的因和缘。作用的理路，例如眼等诸根是意识的所依处的作用，色等对境是所缘的作用等，各自以其不同的自性，行使各自独特的、不共的作用。成立正量的理路，是指对于所要成立的意义，其本体和差别，能显示与现量等量不相违背的因。法性的理路，例如火的热性和有为法的无常等，从无始以来就存在于自相和共相中的法，世间也公认火能燃烧，水能腐蚀等是法性。如是所说：“富有的眼睛从常恒到具有者之间都是空性。”为什么呢？因为这就是它的自性。”这才是最殊胜的理路。如《赞叹一切智成就》中所说：“如解脱中不动摇，如智慧中一切智，如理路中法性理，您是众生之至尊。”第五，从观察中产生的现观分为二，首先是结合时的四种周遍寻觅，即从法到名称的周遍寻觅等。所谓的“周遍寻觅”是什么呢？是为了进入唯识的意义，依靠四种理路，首先确定外境的执著是无自性的分别念。
English
Regarding any existing thing, if someone is confused about the "from where did it originally come"—the prior limit, confused about the "what will it ultimately become"—the posterior limit, and confused about the "what is it that exists in such a state of self-nature now"—the middle, in order to eliminate these confusions, three types of reasoning are established. Examining the cause and effect, and the essence of hidden phenomena, is the reasoning of establishing validity, because it can eliminate confusions about the beginning and end of hidden phenomena. The reasoning of dependence, for example, the arising of a sprout depends on seeds, seasons, water, fertilizer, etc., and the arising of consciousness depends on objects, senses, attention, etc. The arising of internal and external formations depends on the cause and condition of self-awareness. The reasoning of function, for example, the senses such as the eye are the function of the basis of consciousness, and objects such as forms are the function of the object of focus, etc., each with its different characteristics, performing its own unique and uncommon function. The reasoning of establishing validity is the reason that shows that the essence and differences of the meaning to be established do not contradict direct perception and other valid cognitions. The reasoning of the nature of phenomena, such as the heat of fire and the impermanence of compounded things, etc., are phenomena that have existed in their own and common characteristics since beginningless time, and in the world, it is also recognized that fire burns, water corrodes, etc., as the nature of phenomena. As it is said: "The wealthy eye is empty from permanence to possessor." Why? Because this is its nature. This is the supreme reasoning. As it is said in the "Praise of the Accomplishment of Omniscience": "Like the unwavering in liberation, like the omniscient in wisdom, like the nature of phenomena in reasoning, you are the supreme of all beings." Fifth, the realization arising from investigation is divided into two, the first is the fourfold pervasive search at the time of combination, which is the pervasive search from Dharma to name, etc. What is the so-called "pervasive search"? It is to enter the meaning of mere consciousness, relying on four types of reasoning, first determining that the grasping of external objects is a conceptual thought without self-nature.