Tibetan
བའམ་ཉུང་བར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་གྱིས་ས་རྣམས་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ནི་གཉིས་ཏེ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་རགས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་བ་ལས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར། ཅིའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་མ་སྤངས་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་ལ་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་སྤངས་པར་གྱུར་ན། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་གནས་སའི་ཁྱད་པར་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་མ་སྤངས་པ་ཁོ་ནར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཡང་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་གཉིས་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་སྤངས་པ་ཁོ་ནར་རིག་པར་བྱའོ། །ཅེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཡང་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་གཉིས་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་རགས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་བདེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཕྲ་བ་ལས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཕྲ་རགས་རྣམ་པ་བཞི་ལས། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསམ་གཏན་རྣམ་པ་བཞི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བར། ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བཞི་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། ཆེས་མང་བ་ཡང་མ་ཡིན། ཆེས་ཉུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཤིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐར་གྱིས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བསམ་གཏན་རྣམས་ནི་ཚོར་བ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ནི་འདུ་ཤེས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་འདུ་ཤེས་ནི་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་ནང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དཀྲ་བར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་གཉིས་ཡིན་ལ། དང་པོ་གཟུགས་ལ་དཀྲ་བར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་ལ་ཡང་། སྤང་བྱ་གཟུགས་དང་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་གཉིས་ཡོད་ལ། འདུ་ཤེས་དང་པོ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །འདུ་ཤེས་གཉིས་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དཀྲ་བར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་གཉིས་ཡིན་ལ། དང་པོ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་བས་མང་བའམ་ཉུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་དང་བཞིར་གྲངས་ངེས་ཞེ་ན། གནོད་པ་སྤོང་བ་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་དང་། ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་དང་། དེ་གཉིས་ཀའི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་རྣམ་པར་མི་བཞག་ཅེ་ན། དེ་ནི་ཞི་གནས་སུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་མི་འདྲ་བ་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་མེད་དོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་གྱིས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་བར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་ནི། མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སོགས་སོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་འོག་མ་རྣམས་ལ། ཚེ་ཐུང་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རགས་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་གོང་མ་རྣམས་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་འདྲེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་ཐོས་པ་དང་སེམས་དཔའ་ལས་འདས་པས་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་ཞི་རགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ནི་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། གོམས་པས་ཐོག་མར་སྤོང་བའི་ལམ་ད
Chinese
如果不是多也不是少，那是什么原因呢？因为禅定的地界寻求从乐受和苦受中解脱，而不是寻求从中舍受中解脱。因为孩童们难以理解行苦。苦受有两种，即粗重的和微细的。初禅因为远离不悦意，所以是从粗重的苦受中解脱。二禅因为远离苦受方面的恶趣，所以也是从微细的苦受中解脱。初禅不是从一切苦中解脱，因为没有断除苦的根源。如《辨了不了论》中所说：“为什么初禅没有断除苦的根源呢？回答说，因为没有远离其方面的恶趣。如果断除了苦的根源，那么就无法区分二禅和住所的差别，因此必须理解为没有断除。”这是所说的。乐受也有粗重的和微细的两种，三禅断除了粗重的乐受，这是必须理解的。这是所说的。乐受也有粗重的和微细的两种，三禅是从粗重的乐受的根源中解脱，因为远离了悦意。四禅因为也远离了乐受的根源，所以也是从微细的乐受中解脱。因此，从乐受和苦受的粗细四种方面，以解脱的角度来安立四种禅定。如《辨了不了论摄略》中所说：“为什么只有四禅呢？既不是更多也不是更少呢？回答说，因为完全超越了乐和苦。像这样，逐渐直到四禅，都是完全超越了乐和苦的缘故。”这是所说的。因此，禅定是通过从感受中解脱来区分的，而无色
English
If it is neither more nor less, what is the reason? Because the realms of dhyana seek liberation from the feelings of pleasure and pain, but not from equanimity. Because it is difficult for children to understand the suffering of formations. There are two kinds of painful feelings: gross and subtle. The first dhyana is liberation from the gross feeling of suffering because it is free from unpleasantness. The second is also liberation from subtle suffering because it is free from the evil destinies of the suffering aspect. The first dhyana is not liberation from all suffering, because the root of suffering has not been abandoned. As it is said in the Distinguishing the Definitive and the Indefinite: "Why does the first dhyana not abandon the root of suffering? The answer is because it has not abandoned the evil destinies of that aspect. If the root of suffering were abandoned, then the difference between the second dhyana and the abode would not be discernible, therefore it must be understood that it has not been abandoned." This is what is said. There are also two kinds of pleasant feelings, gross and subtle, and it must be understood that the third dhyana abandons only the gross. This is what is said. There are also two kinds of pleasant feelings, gross and subtle, and the third dhyana is liberation from the root of gross pleasant feeling, because it is free from pleasantness. The fourth is also liberation from the subtle feeling of pleasure, because it is also free from the root of pleasant feeling. Therefore, from the four aspects of gross and subtle feelings of pleasure and pain, the four dhyanas are established from the perspective of liberation. As it is said in the Summary of Distinguishing the Definitive and the Indefinite: "Why are there only four dhyanas? Neither more nor less? The answer is because they completely transcend pleasure and pain. In this way, gradually up to the fourth dhyana, they completely transcend pleasure and pain." This is what is said. Therefore, the dhyanas are distinguished by liberation from feelings, while the formless
Chinese
因此，通过从意识中生起确定性，可以进行区分。 也就是说，意识有两种：外在的色法的意识和内在的执着于识的意识。 首先，对于执着于色法的意识，也有两种：应断除的色法和有碍的意识，以及作为其对治的虚空的意识。 对于第一种意识生起确定性，即是虚空无边处。 对于第二种意识生起确定性，即是识无边处。 同样，对于执着于识的意识，根据不相符的方面和对治的差别，也有两种。 对于第一种生起确定性，即是无所有处。 从第二种生起确定性，即是非想非非想处。 因此，四种无色界既不多也不少。 为什么禅定有五支和四支的确定数量呢？ 因为确定有三种：断除损害的对治支，成办利益的利益支，以及两者之所依的处所支。 为什么对于无色界不分别安立支分呢？ 因为它们在寂止中是同一味道，所以没有分别安立不同的支分。 安立等持是通过七种作意，从初禅到非想非非想处之间入定。 七种作意是：通达体性的作意等等。 其中的通达体性的作意，是指安住于等持之地的作意，通过欲望等下地，以寿命短促和烦恼众多等过患的角度，视为粗大，而对于初禅等上地，则以与此相反的角度，视为寂静的体性进行观察。 这应被理解为是闻和思混合的自性。 从胜解生起的是：在其之后，通过闻和心力超越，以唯一修习的方式，缘于寂静和粗大的相，修习止观，这是从修习中生起的。 从极度寂静生起的是：通过串习，首先是断除之道的...
English
Therefore, it is distinguished by arising with certainty from consciousness. That is, there are two kinds of consciousness: the consciousness of external form and the consciousness of clinging to internal consciousness. First, for the consciousness of clinging to form, there are also two: the form to be abandoned and the consciousness of obstruction, and the consciousness of space as its antidote. For the first consciousness, arising with certainty is the sphere of infinite space. For the second consciousness, arising with certainty is the sphere of infinite consciousness. Similarly, for the consciousness of clinging to consciousness, there are also two, according to the difference between the incompatible aspect and the antidote. For the first, arising with certainty is the sphere of nothingness. From the second, arising with certainty is the sphere of neither perception nor non-perception. Therefore, the four formless realms are neither more nor less. Why are the dhyanas defined with a fixed number of five or four limbs? Because there are definitely three: the antidote limb that abandons harm, the benefit limb that accomplishes benefit, and the place limb that is the basis of both. Why are the limbs not distinctly established for the formless realms? Because they are of one taste in quiescence, there is no distinct establishment of different limbs. The establishment of samapatti is through seven mental engagements, from the first dhyana to neither perception nor non-perception. The seven mental engagements are: the mental engagement of thoroughly understanding characteristics, etc. Among these, the mental engagement of thoroughly understanding characteristics is the mental engagement of the ground of equipoise, which, through the lower grounds such as desire, views the lower grounds as coarse due to faults such as short life and many afflictions, while viewing the higher grounds such as the first dhyana as peaceful in nature, in the opposite way. This should be understood as being of the nature of a mixture of hearing and thinking. What arises from aspiration is: after that, through hearing and surpassing mental strength, in the manner of meditating on oneness, one meditates on quiescence and insight, focusing on the signs of peace and coarseness, which arises from meditation. What arises from extreme solitude is: through familiarity, first the path of abandonment...