Tibetan
གྲོལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཤེས་པ་དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་འདི་གཉིས་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་དེ་དག་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དམིགས་ནས་སོ་སོ་རང་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གང་གིས་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དེ་ངེས་པར་འཛིན་ཅིང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་ཏེ། གོ་སླ་བར་ཟད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་གཉིས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ནི། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཟུང་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་སོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཛིན་པ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་སོ། །བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་མ་མེད་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་དང་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་སྔོན་མ་མཐོང་བའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་དངོས་པོ་མ་བྱུང་བ་བྱུང་བ་ཙམ་གྱི་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་ལ་མི་བྱའི། ཤེས་བྱ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱ་ཞེས་སོགས་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འགྲེལ་པར། གང་མཐོང་བའི་ལམ་ལས་བརྩམས་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཙམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མྱོང་བ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རང་གི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས། དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཤེས་པས་གཞན་དག་ལ་
Chinese
解脱显现即是法智。法智之后，此二忍与智，是学习与不学习的圣者之法的因，因为由此等能真实产生彼等之故。如是意念，于各自自身显现的无漏智慧，是随知忍。以何无漏之智，能决定执持且完全断除随知忍，那即是随知智。同样，其余真谛也应各自相应地配对，容易理解而已。超世间的智慧之境有二，即如是性与真实智慧。其中，法智之道的境是如是性，与随证智之方相符者等的境是真实智慧。因此，法智忍与智所执持的是证悟如是性。随证忍与智所证悟的是执持清净的智慧。安住于所有忍与智的补特伽罗，也应知是安住于无相的瑜伽士，因为一切补特伽罗与法的相皆不可得之故。以忍与智所摄的十六刹那皆是见道，因为彼等能于先前未见的每一圣者之谛，也以四种行相见之故。心的刹那，不应是事物未生而生之时的最后刹那，而应知是对所知痛苦等四谛，应知痛苦，应断除集等，智慧生起圆满。释文中说：从见道开始，广为分别的一切，都应知只是分别安立，因为超世间之境是各自自己所应了知的缘故。一切道谛都应以四种行相了知，即安立、思择、体验和圆满。其中，安立是指如何自己通达究竟后，以由此获得的智慧对其他人
English
Manifesting liberation is Dharma-knowledge. Following that Dharma-knowledge, these two, forbearance and knowledge, are the cause of the noble dharmas of those who learn and do not learn, because those arise truly from these. Thinking thus, the uncontaminated wisdom that has become manifest to each individual is subsequent-knowledge forbearance. Whatever uncontaminated knowledge definitely grasps and completely severs that subsequent-knowledge forbearance is subsequent-knowledge. Similarly, the remaining truths should also be applied accordingly, it is easy to understand. The objects of transcendent wisdom are two: suchness and perfect wisdom. Among them, the object of the path of the Dharma-knowledge side is suchness, and the object of those that accord with the side of subsequent realization knowledge is perfect wisdom. Therefore, what is grasped by the forbearance and knowledge of Dharma-knowledge is the realization of suchness. What is realized by subsequent realization forbearance and knowledge is the grasping of pure wisdom. All the individuals who abide in that forbearance and knowledge should also be known as yogis who abide in the signless, because all the signs of individuals and dharmas are not perceived. All sixteen moments gathered by forbearance and knowledge are the path of seeing, because they see each noble truth that was not previously seen in four aspects. The moment of mind should not be the final moment when things that have not arisen arise, but it should be known that with respect to the four truths, such as knowable suffering, suffering should be known, origination should be abandoned, etc., knowledge arises completely. In the commentary, it says: Everything that is elaborated extensively, starting from the path of seeing, should be known as merely conceptual arrangement, because the transcendent state is something to be known individually by each person. All the truths of the path should be known in four aspects: arrangement, contemplation, experience, and completion. Among them, arrangement is how, after one's own thorough understanding is complete, with the knowledge gained from that, to others
Tibetan
གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་སྟེ་བདེན་པ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་འདི་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་དེ་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་མྱོང་བ་ནི་དེ་ལྟར་གོམས་པར་བྱེད་པ་ན་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བརྗོད་པ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དང་པོར་སོ་སོར་རང་གི་མྱོང་བའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་གནས་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ཐོབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བར་འཐོབ་པའོ། །ཐོབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་དེ་དག་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཤེས་པས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་འཇོག་གོ །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ལམ་གྱི་འཁོར་སྟེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །ལུང་དོན་ལ་གཉིས་ལས་ངེས་ཚིག་ལ་དགོངས་པའི་ལུང་དོན་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྡུལ་མེད་དེ། དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ། དེ་དག་ནི་དེའི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་སྤངས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་བདེན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་ཀྱང་ལམ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཡོན་ལ་དགོངས་པའི་ལུང་དོན་ལ། མདོ་དགོད་པ་ནི་ཆོས་མཐོང་བ་ཆོས་ཐོབ་པ། ཞེས་སོགས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་བཟོད་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་མཐོང་སྟེ། དེ་དག་གིས་བདེན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐོབ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་གྱུར་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་བཟོད་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་རིགས་ཏེ། དེ་དག་གིས་འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའོ། །ཞེས་དེ་གཉིས་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་ཤེས་རྣམས
Chinese
为了理解，通过名、词和字母的集合来确立道的真谛，即对真谛的忍和智，就像这样。等等。分别思维是指，就像进入现观，以世俗的智慧如何安立一样，分别思维并使之习惯。体验它，是指在如此习惯时，被称为见道。超越世间，无戏论的境界，最初各自亲自体验。圆满是指，在那之后，获得完全转变的境界，直至最终获得。那些获得最终成就的人，之后以获得的智慧来确立道的真谛。因此，这四种方式是道的轮转，应当理解为反复依赖于其他而确立。如是说。关于经文的意义，在两种意义中，关于着眼于词义的经文意义，即“对于诸法”等等所说，那是就见道而言说的。因为那是对于真谛，最初就是圣者智慧之眼的自性。因此，对法的忍，没有尘垢，因为它们舍弃烦恼的痛苦。对法的智，没有垢染，因为它们是在舍弃了其障碍的垢染的境界中产生的。而且，在忍的境界中，现量完全了知真谛的如是性，以及智，因为它们是在舍弃障碍的境界中产生的，所以通过完全舍弃，道也是完全清净的。关于着眼于利益的经文意义，引用经文说“见法者，得法者”，等等，那也是就见道而言说的，因为是在所化众生现观真谛之时说的。因此，对法的忍，是见法，因为它们现量了悟真谛的如是性。对法的智，是得法，因为它们使现量获得转变的境界。随后的忍，是法之种姓，因为它们知道“这是圣者诸法的因”。随后的智
English
For the sake of understanding, the truth of the path is established through the collection of names, words, and letters, such as tolerance and knowledge of the truths. And so on. Discrimination means that, just as one enters into direct realization, how it is established by worldly wisdom, one discriminates and makes it habitual. Experiencing it means that when one becomes accustomed to it in this way, it is called the path of seeing. Transcending the world, the state of non-elaboration, is first experienced individually. Perfection means that after that, the state of complete transformation is perfected and obtained until the final attainment. Those who have attained the final attainment then establish the truth of the path with the knowledge gained afterwards. Thus, these four aspects are the cycle of the path, and it should be understood that they are repeatedly established in dependence on others. It is said. Regarding the meaning of the scriptures, in the two meanings, the meaning of the scriptures that focuses on the etymological meaning, that is, what is said such as "for all dharmas," is spoken in terms of the path of seeing. Because that is the nature of the eye of the wisdom of the noble ones only at the beginning for the truths. Therefore, tolerance of the Dharma is without dust, because they abandon the suffering of afflictions. The knowledge of the Dharma is free from defilement, because they arise in the state of having abandoned the defilement of its obscurations. Moreover, in the state of tolerance, the thusness of truth is directly and completely known, and knowledge, because they arise in the state of having abandoned obscurations, so by completely abandoning, the path is also completely pure. Regarding the meaning of the scriptures that focuses on benefits, quoting the scriptures says, "One who sees the Dharma, one who obtains the Dharma," and so on, that is also spoken in terms of the path of seeing, because it is spoken at the time when the trainees directly realize the truth. Therefore, tolerance of the Dharma is seeing the Dharma, because they directly realize the thusness of the truth. Knowledge of the Dharma is obtaining the Dharma, because they cause the state of transformation to be directly obtained. Subsequent tolerance is the lineage of the Dharma, because they know, "This is the cause of the dharmas of the noble ones." Subsequent knowledge