Tibetan
པ་དེ་ཉིད་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་སེམས་གཡོ་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ཞེས་མི་བརྗོད་ལ། ཁ་ནང་དུ་བལྟས་ཏེ་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བཞིར་ངེས་ཀྱི་མང་བའམ་ཉུང་བར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་གྱིས་ས་རྣམས་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ནི་གཉིས་ཏེ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་རགས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་བ་ལས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར། ཅིའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་མ་སྤངས་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་ལ་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་སྤངས་པར་གྱུར་ན། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་གནས་སའི་ཁྱད་པར་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་མ་སྤངས་པ་ཁོ་ནར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཡང་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་གཉིས་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་སྤངས་པ་ཁོ་ནར་རིག་པར་བྱའོ། །ཅེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཡང་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་གཉིས་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་རགས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་བདེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཕྲ་བ་ལས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཕྲ་རགས་རྣམ་པ་བཞི་ལས། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསམ་གཏན་རྣམ་པ་བཞི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བར། ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བཞི་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། ཆེས་མང་བ་ཡང་མ་ཡིན། ཆེས་ཉུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཤིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐར་གྱིས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བསམ་གཏན་རྣམས་ནི་ཚོར་བ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ནི་འདུ་ཤེས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་འདུ་ཤེས་ནི་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་ནང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དཀྲ་བར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་གཉིས་ཡིན་ལ། དང་པོ་གཟུགས་ལ་དཀྲ་བར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་ལ་ཡང་། སྤང་བྱ་གཟུགས་དང་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་གཉིས་ཡོད་ལ། འདུ་ཤེས་དང་པོ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །འདུ་ཤེས་གཉིས་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དཀྲ་བར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་གཉིས་ཡིན་ལ། དང་པོ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་བས་མང་བའམ་ཉུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་དང་བཞིར་གྲངས་ངེས་ཞེ་ན། གནོད་པ་སྤོང་བ་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་དང་། ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་དང་། དེ་གཉིས་ཀའི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་རྣམ་པར་མི་བཞག་ཅེ་ན། དེ་ནི་ཞི་གནས་སུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་མི་འདྲ་བ་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་མེད་དོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་གྱིས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་བར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་ནི། མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སོགས་སོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་འོག་མ་རྣམས་ལ། ཚེ་ཐུང་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རགས་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་གོང་མ་རྣམས་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་འདྲེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་ཐོས་པ་དང་སེམས་དཔའ་ལས་འདས་པས་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་ཞི་རགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ནི་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། གོམས་པས་ཐོག་མར་སྤོང་བའི་ལམ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་སྤངས་པ་དང་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་བསྡུད་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དེའི་འོག་ཏུ་སྤོང་བ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་། སྤོང་བ་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་དབེན་པའི་དགའ་བདེ་ཆུང་ངུས་རེག་ནས། དུས་དུས་སུ་དགའ་བར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དཔྱོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དེ་ལྟར་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་དེ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ས་འོག་མའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བས་དེ་སྤངས་པའམ་མ་སྤངས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་འབྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །སྦྱོར་བའི་མཐའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དེས་དེ་ལྟར་དཔྱད་ནས་ཅུང་ཞིག་མ་སྤངས་པར་ཤེས་པ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུ་གསུམ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །སྦྱོར་བའི་མཐའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་དངོས་གཞིའི་སེམས་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པ་ནི། སྤང་བྱ་དང་ཐོབ་བྱ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སྤང་བྱ་དང་ཐོབ་བྱ་ལ་སེམས་འཇོག་པར་བྱེད་པའོ། །མོས་པ་ལས་བྱུང་བས་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་རྩོམ་མོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་བྱུང་བས་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་སྤོང་ངོ་། །དགའ་བ་བསྡུད་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འབྲིང་གསུམ་སྤོང་ངོ་། །དཔྱོད་པས་ནི་ཐོབ་པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པར་སེམས་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །སྦྱོར་བའི་མཐའ་ཡིས་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུ་གསུམ་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ་། ། སྦྱོར་བའི་མཐའི་འབྲས་བུ་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པས་དེ་དག་གི་བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཚད་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་གི
Chinese
由于对它的忆念、正知和舍受完全控制，因此不会产生心识动摇的行为，所以不称为喜。向内观察，为了利益包括诸根在内的身体，所以称为乐。为什么四禅定的数量不多也不少呢？因为禅定的地是寻求从乐受和苦受中必然生起，而不是寻求从舍受中必然生起。因为孩童们难以理解行苦。苦受有两种，即粗大的和微细的。初禅是从不悦意中脱离贪欲，因此是从粗大的苦受中必然生起。二禅是从苦受一方的过患中脱离，因此也是从微细的苦受中必然生起。初禅不是从一切苦受中必然生起，因为没有舍弃苦受的根。如《辨了不了论》中说：‘为什么初禅没有舍弃苦受的根呢？’回答说：‘因为没有脱离它一方的过患。’如果它舍弃了苦受的根，那么就无法区分二禅和所依之处的差别，因此应当理解为没有舍弃。’这是所说的。乐受也有粗大的和微细的两种，三禅应当理解为已经舍弃。这是所说的。乐受也有粗大的和微细的两种，三禅是从粗大的乐受的根中必然生起，因为从悦意中脱离了贪欲。四禅也是从乐受的根中脱离了贪欲，因此也是从微细的乐受中必然生起。因此，从乐受和苦受的粗细四种方面，以必然生起的角度来安立四种禅定。如《辨了不了论摄略》中说：‘为什么只有四禅定呢？既不是更多也不是更少呢？’回答说：‘因为完全超越了乐和苦，'
English
Because it is completely mastered by mindfulness, awareness, and equanimity, it does not perform the activity of mental agitation, therefore it is not called joy. Looking inward, it is called bliss because it benefits the body, including the senses. Why are there neither more nor fewer than four dhyanas? Because the grounds of dhyana seek to necessarily arise from feelings of pleasure and pain, but do not seek to necessarily arise from equanimity. This is because it is difficult for children to understand the suffering of formation. There are two kinds of painful feelings: gross and subtle. The first dhyana necessarily arises from gross painful feelings because it is free from desire from unpleasantness. The second dhyana also necessarily arises from subtle pain because it is free from the faults on the side of suffering. The first dhyana does not necessarily arise from all suffering, because it has not abandoned the faculty of suffering. As it is said in the Distinguishing the Definitive and the Indefinitive: 'Why has the first dhyana not abandoned the faculty of suffering?' It is said, 'Because it has not separated from the faults on its side.' If it had abandoned the faculty of suffering, then the difference between the second dhyana and its basis would not be discernible, therefore it should be understood that it has not abandoned it.' This is what was said. There are also two kinds of pleasant feelings, gross and subtle, and the third dhyana should be understood to have abandoned them. This is what was said. There are also two kinds of pleasant feelings, gross and subtle, and the third dhyana necessarily arises from the gross faculty of pleasure, because it is free from desire from pleasantness. The fourth is also free from desire from the faculty of pleasure, therefore it also necessarily arises from subtle pleasant feelings. Therefore, the four dhyanas are established from the perspective of necessarily arising from the four aspects of gross and subtle feelings of pleasure and pain. As it is said in the Summary of Distinguishing the Definitive and the Indefinitive: 'Why are there only four dhyanas? Neither more nor less?' It is said, 'Because it completely transcends pleasure and pain,'
Chinese
是为了圆满的缘故，像这样逐渐地直到第四禅之间，是完全超越了快乐和痛苦的缘故。如是说。这样，禅定都是因为对感受生起定解而区分的，无色定是因为对想生起定解而区分的。那又是怎样呢？想有两种，外境色之想和内识执为我的想。第一种，执色为我的想也有两种，当舍弃的色和有碍之想，以及它的对治虚空之想。对第一种想生起定解是虚空无边处。对第二种想生起定解是识无边处。执识为我的想也有两种，以不相顺品和对治品的差别而分。对第一种生起定解是无所有处，从第二种生起定解是非想非非想处。因此，四无色定不多也不少。为什么禅定有五支和四支的定数呢？因为必定有断除损害的对治支，成办利益的利益支，以及两者之处的处所支这三者。为什么无色定没有安立支分呢？因为那是寂止一味的缘故，所以没有安立不同各异的支分。安立等持是以七种作意从初禅到非想非非想处入定，七种作意是，相极明作意等。其中，相极明作意是，俱生地的作意，以其欲界等下地，以寿命短和烦恼多等的过患之门而视为粗大，以及初禅等上地，以从那之上相反之门而视为寂静的体性而进行观察，那要理解为是闻和思混合的自性。从信欲生起的
English
It is for the sake of completion. Thus, gradually up to the fourth dhyana, it is because one has completely transcended happiness and suffering. So it is said. Thus, the dhyanas are distinguished by arising with certainty from feeling, and the formless ones are distinguished by arising with certainty from perception. How is that? There are two kinds of perception: perception of external form and perception that grasps the inner consciousness as self. The first, the perception that grasps form as self, also has two aspects: the perception of form and obstruction to be abandoned, and its antidote, the perception of space. Arising with certainty from the first perception is the sphere of infinite space. Arising with certainty from the second perception is the sphere of infinite consciousness. The perception that grasps consciousness as self also has two aspects, distinguished by the difference between the unfavorable side and the antidote. Arising with certainty from the first is the sphere of nothingness, and arising with certainty from the second is the sphere of neither perception nor non-perception. Therefore, the four formless realms are neither more nor less. Why are the dhyanas fixed at five or four limbs? Because there must be three: the antidote limb that eliminates harm, the benefit limb that accomplishes benefit, and the place limb that is the location of both. Why are no limbs distinctly established for the formless realms? Because they are of one taste in quiescence, so there is no distinct establishment of different limbs. The establishment of samadhi is through seven kinds of attention, from the first dhyana to the realm of neither perception nor non-perception, entering into samadhi. The seven kinds of attention are, such as, the attention of thoroughly understanding characteristics. Among these, the attention of thoroughly understanding characteristics is the attention of the coemergent ground, which, through the faults of the lower grounds such as the desire realm, such as short life and many afflictions, are seen as coarse, and the higher grounds such as the first dhyana, through the opposite of that, are seen as the nature of peace and are examined. That should be understood as the nature of the mixture of hearing and thinking. Arising from aspiration
Chinese
之后，通过听闻和超越思维，以专注一境的方式，观修以粗细相为对境的止观，这是从修习中产生的。从极度寂静中产生的是：通过习惯，首先是具有断除之道的作意，由此断除了欲界等下层界的烦恼的三种大相，并且为了远离其方面的恶趣。摄集喜乐是：瑜伽士在那之后，对于断除感到欢喜，并且视断除为利益，接触到远离三种大烦恼的微小喜乐，时时作意于变得欢喜的事物，为了远离昏沉和睡眠等，这是喜乐作意。观察作意是：如此善入者，为了表明与善法相应，为了通达欲界等下层界的烦恼缠缚不会生起，因此断除或未断除，作意于与此生起相顺应的苦相，并且分别了知。结合之边的作意是：他如此观察后，如果知道尚未断除少许，为了远离一切烦恼，作意于断除三种小烦恼相的对治。结合之边的果作意是：在那之后，获得初禅等真实禅定之心。其中，极为了知自性是：完全了知所断和所证之后，对所断和所证安置心。从胜解中产生的是：在那之后，开始真实结合。从极度寂静中产生的是：断除三种大遍计烦恼。摄集喜乐是：断除三种中等烦恼。观察是：不以显现获得的慢心而安置心。结合之边是：彻底断除三种小烦恼相。结合之边的果是：通过善修作意，体验那些修习的果实。等持的因是等入。