Tibetan
བ་ནི། དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་རྒྱུད་ལ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་དུ་མི་ལེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་བའོ། །དང་དུ་མི་ལེན་པ་ནི་རང་དགའ་འམ་བྱུང་རྒྱལ་དུ་མི་གཏོང་བར་མི་མཐུན་པ་དང་ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བའོ། །གཉེན་པོ་རྙེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་རྙེད་ཅིང་སྒོམ་པའོ། ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅི་འདྲ་བས་སྤོང་བར་བྱེད་ཅེ་ན་དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། མ་འདྲེས་པ་སོ་སོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། འདྲེས་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །དང་པོས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་གཞིའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདྲེས་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པས་སྤོང་ངོ་། །དེ་ལ་ཡང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་དམིགས་པས་སྤོང་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་དང་དོན་གཞན་གྱི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྤོང་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་ཏུ་རྨོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་དང་ཤིན་ཏུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར་ན། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་དང་ཟག་བཅས་སྡུག་བསྔལ་དུ་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ལྷག་མ་རྣམས་སྒོམ་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྒོམ་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི། བདག་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པ་དང་དངོས་སུ་མི་འགལ་བས་མ་རིག་པ་དྲུངས་འབྱིན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་དག་སྒོམ་པ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ་ཐོབ་བོ། །སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ་ལ་རྟེན་ནས་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཐོབ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་ཡིན། བཙུན་པ་མི་རྟག་པ་ལགས་སོ། །གང་མི་རྟག་པ་དེ་བདེ་བའམ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན། བཙུན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལགས་སོ། །གང་མི་རྟག་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ། འདི་ནི་ངའོ་འདི་ནི་ངའི་ངོ་། །འདི་ནི་ངའི་བདག་གོ་ཞེས་པ་ལྟར་རའམ་བཙུན་པ་དེ་ནི་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཅིའི་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ་ཐོབ་ཅེ་ན། མི་རྟག་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གཉིས་ཀའི་ཆར་གཏོགས་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་མི་རྟག་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་ལ། འཇིག་པའི་ཆར་རྟོགས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ན་གང་ཞིག་འདུ་བྱེད་རྣམས་བརྟན་ཅིང་མི་འགྱུར་བར་འཛིན་པ་དེ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འཕྲོད་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རྣམ་པས་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་འགྱུར་གྱི། གང་གིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པ་གཡོ་བའི་ངང་ཅན་དུ་རྟོགས་པ་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱ་བའི་འོས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་འཕྲོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཛིན་པས་དེའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ་ཐོབ་བོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ་ལས་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་འཐོབ་ཅེ་ན། གང་ཞིག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་ནི་བདག་ལ་འདོད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གང་ལ་འདོད་བྱའི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ན། གང་ལ་འདོད་པའི་རྣམ་པས་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱ་བའི་བདག་ཅེས་པའི་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་འཐོབ་བོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །སྒོམ་པ་ལྷག་མ་དེ་དོན་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་མི་རྟག་ལས་སྡུག་བསྔལ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་བདག་མེད་གསུངས། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་མེད་པ་ནི་ཤེས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བླ་ན་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཤེས་པ་བླ་ན་མེད་པ་དང་། ལམ་བླ་ན་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བླ་ན་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་ཕ་རོལ་ན་ཤེས་པ་གཞན་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་བླ་ན་མེད་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་ལ་སླ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ནི། མི་སློབ་པ་མི་འཁྲུག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་པོ་འདི་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱིས་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་ལས་སྤོང་བ་ནི་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བར། གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། ཅི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ལ་སྤོང་བར་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་བག་ལ་ཉལ་སྤོང་བར་བྱེད་གང་ལས་སྤངས་ན་སྤངས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན་བག་ལ་ཉལ་ལས་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་སྤངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ལ་ཉལ་སྤངས་ན་སྤངས་པར་བརྗོད་པ་བྱའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ལས་སྤངས་ལ་བག་ལ་ཉལ་ལས་མ་སྤངས་ན་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། བག་ལ་ཉལ་བས་སྤངས་ན་ནི་བག་ལ་ཉལ་དང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་གཉིས་ཀ་ལས་གཏན་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་མངོན་གྱུར་རམ་བག་ལ་ཉལ་གང་ལས་སྤོང་ཞེ་ན་མངོན་གྱུར་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་འདས་པ་རྣམས་ནི་འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་སྤངས་ཟིན་པས་དེ་ལ་ནི་ཅི་ཡང་སྤང་དུ་མེད་དོ། །མ་འོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་བྱུང་ཞིང་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་ཅི་ཡང་སྤང་དུ་མེད་དོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་ལས་ལྷག་པར་མི་གནས་པས་གཉེན་པོའི་བྱ་བ་མི་འཇུག་ལ། གཞན་ཡང་བག་ལ་ཉལ་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང་། བག་ལ་ཉལ་མེད་པའི་སེམས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པ་མེད་པས་ལམ་དང་མཉམ་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མི་སྤོང་ངོ་། ། འོན་ཀྱང་གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་སེམས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་སྐྱེ་ལ། བག་ལ་ཉལ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ནི་འགག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་སྤོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་གང་གིས་གཉེན་པོ་འཇིག་རྟེན་པའམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་དེ་འབྱུང་བ་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་འགག་པ་ནི། དུས་མཉམ་པས་མཉམ་སྟེ་དཔེར་ན་སྣང་བ་འབྱུང་བ་དང་མུན་པ་འགག་པ་དུས་མཉམ་པ་བཞིན་ནོ། །སྤངས་པའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་སྐྱེས་པའི་སེམས་དེ་ལ་མ་འོངས་པ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་དེ། གཏན་མི་སྐྱེ་བའི་
Chinese
又，像这样，由于完全了解了因、果、自性这三者的自性，所以对于烦恼现行在相续中生起的情况，以不接受的方式来断除。不接受就是不放任自流或偶然发生，而是视其为不相符和过患。获得对治是指为了断除尚未生起的烦恼，而获得并修习不净观等道。那么，以什么样的作意来断除呢？对此，作意有两种：不混合的，即专注于各自自相的行相；混合的，即专注于共相的行相。第一种不能断除一切烦恼，因为没有专注于产生烦恼之基础的一切事物。因此，以专注于混合的共相的行相来断除。其中，也不是专注于任何共相都能断除，而是以作意蕴、界、处所摄的一切法，都是无有自性和异体之我，来断除。因为一切烦恼都是以我执为特征的无明的根本，而这种作意与它的行相非常相违。如果仅仅通过了知无我就能断除烦恼，那么修习诸行无常和有漏皆苦等其余的真谛行相又有什么用呢？修习无常等行相并不能断除烦恼，因为它们与我执的行相并非直接相违，所以不能连根拔除无明。然而，瑜伽士修习它们并非没有意义，因为它们能完全调伏无我的行相。例如，依靠无常的行相，就能获得痛苦的行相。依靠痛苦的行相，就能获得无我的行相。如经中所说：诸比丘，色是常还是无常？尊者，是无常。凡是无常的，是快乐还是痛苦？尊者，是痛苦。凡是无常、痛苦、变异之法，对此，这是我
English
Furthermore, by fully understanding the nature of the three aspects of cause, effect, and essence, one abandons afflictions by not accepting their arising in the continuum. Not accepting means not letting them be or occur randomly, but viewing them as incompatible and faulty. Obtaining the antidote means finding and practicing paths such as the contemplation of impurity in order to abandon afflictions that have not yet arisen. How does one abandon them through mental engagement? There are two types of mental engagement: unmixed, which focuses on the individual characteristics of each phenomenon, and mixed, which focuses on the general characteristics. The first cannot abandon all afflictions because it does not focus on all the objects that are the basis for the arising of afflictions. Therefore, one abandons them by focusing on the mixed, general characteristics. However, it is not by focusing on just any general characteristic that one abandons them, but by mentally engaging with all phenomena included in the aggregates, elements, and sense bases as being without self in terms of essence and other entities. This is because all afflictions have ignorance characterized by delusion about self as their root, and this mental engagement is very contradictory to that characteristic. If afflictions could be abandoned simply by knowing selflessness, then what is the purpose of contemplating the remaining aspects of truth, such as conditioned things being impermanent and contaminated things being suffering? Contemplating aspects such as impermanence does not abandon afflictions because they are not directly contradictory to the aspect of delusion about self, and therefore cannot uproot ignorance. However, it is not meaningless for a yogi to contemplate them, because they completely tame the aspect of selflessness. For example, by relying on the aspect of impermanence, one obtains the aspect of suffering. By relying on the aspect of suffering, one obtains the aspect of selflessness. As it is said in the sutra: "Monks, is form permanent or impermanent? Venerable ones, it is impermanent. Whatever is impermanent, is it happiness or suffering? Venerable ones, it is suffering. Regarding that which is impermanent, suffering, and subject to change, is this me
Chinese
就像说“这是我的脸，这是我的我”一样，或者说“那位尊者不是”一样。为什么从无常的相状中获得痛苦的相状呢？因为无常属于生和灭两种情况。从属于生的无常中，领悟到痛苦的痛苦；从属于灭的无常中，领悟到变异的痛苦。就像之前说的那样。或者，如果有人认为诸行是恒常不变的，那么他就会以与有漏事物相符和令人满意的相状而随之执着。如果有人认识到诸行是无常、变动的，那么他就会认为有漏事物是不值得执着和不相符的，因此，从无常的相状中获得痛苦的相状。为什么从痛苦的相状中获得无我的相状呢？因为执着于我的人，会以渴望我的相状而随之执着。如果有人不执着于任何渴望的相状，那么他就不会随之执着。如果有人认识到有漏事物本身就是应该厌恶的痛苦，那么他就不会看到任何值得以渴望的相状随之执着的“我”的自性。因此，从痛苦的相状中获得无我的相状。就像《释量论》中所说：以空性的见解获得解脱，其余的禅定是为了那个目的，因此从无常中产生痛苦，从痛苦中产生无我。这就是所说的。因此，无我是无上的智慧。从无上开始，无上有三种：无上的智慧，无上的道，无上的解脱。其中，无上的智慧是无我的智慧，因为在那之外没有其他的智慧可以寻找。无上的道是快速而容易的现观，因为那是所有道中最殊胜的。无上的解脱是无学的不动摇的法性。
English
It is like saying, "This is my face, this is my self," or like saying, "That venerable one is not." Why is the aspect of suffering obtained from the aspect of impermanence? Because impermanence belongs to both arising and ceasing. From the impermanence that belongs to arising, one realizes the suffering of suffering; from the impermanence that belongs to ceasing, one realizes the suffering of change. As it was said before. Or, if someone holds that conditioned things are stable and unchanging, then they will become attached to objects with defilements in a way that is agreeable and pleasing. If someone realizes that conditioned things are impermanent and of a moving nature, then they will hold that objects with defilements are not worthy of attachment and are of a disagreeable nature. Therefore, the aspect of suffering is obtained from the aspect of impermanence. Why is the aspect of selflessness obtained from the aspect of suffering? Because whoever grasps at self is attached to it with the aspect of desiring self. Whoever does not grasp at anything with the aspect of desire will not become attached to it. Whoever realizes that objects with defilements are themselves to be disgusted with as suffering will not see even a little of the nature of "self" to be attached to with the aspect of desire. Therefore, the aspect of selflessness is obtained from the aspect of suffering. Thus, it is also said in the Pramāṇavārttika: "Liberation is attained by the view of emptiness; the remaining meditation is for that purpose. Therefore, from impermanence comes suffering; from suffering, selflessness is taught." That is what was said. Therefore, selflessness is the supreme knowledge. Starting from the supreme, there are three kinds of supreme: supreme knowledge, supreme path, and supreme liberation. Among these, supreme knowledge is the knowledge of selflessness, because there is no other knowledge to be sought beyond that. The supreme path is quick and easy direct perception, because it is the best of all paths. Supreme liberation is the dharma of the non-learner, the unshakeable.
Chinese
是完全的解脱，因为胜过一切的解脱。这三个无上，是依次由见道、修道和无学道所掌握。什么从什么中舍弃，是总摄决定的。什么时候瑜伽士舍弃烦恼，那个时候，是舍弃遍计所执，还是舍弃随眠？从什么中舍弃才称为舍弃呢？是从随眠中舍弃。因为那遍计所执，最初就已经舍弃了。舍弃随眠就称为舍弃。那为什么呢？如果从遍计所执中舍弃，而没有从随眠中舍弃，那么遍计所执还会一次又一次地产生。如果从随眠中舍弃，那么随眠和遍计所执两者都将永远不再产生。如是说，这里也应当知晓。像这样，从显现还是从随眠中舍弃呢？不是从显现中舍弃。因为过去的烦恼都已经止息了，因为已经舍弃了，所以对它没有什么可舍弃的。未来的烦恼，因为还没有产生，没有形体，所以对它也没有什么可舍弃的。现在产生的烦恼，不会超过一刹那，所以对治的作用无法进入。另外，具有随眠的心和没有随眠的心，两者不会同时存在，所以不会与道同时进入。所以，现在产生的烦恼也不会舍弃。然而，从其他的声音和如理作意中，产生与正见相应的烦恼的对治心，而具有随眠的心则止息。因此，从烦恼的恶处舍弃。这样，见道和修道所要舍弃的恶处之相，以什么对治，是世间的还是出世间的对治之相，那生起和不相顺的恶处之相，那止息，是同时的，比如光明生起和黑暗止息是同时的。舍弃的意义是什么呢？对于生起对治的心，未来不再生起烦恼之相的