Tibetan
་ཁྲོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འགོག་པ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། སྔ་མ་ལྟར་ལྟ་བ་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་འགོག་པ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ལམ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་དེའི་ཤེས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་གང་དག་དགེ་སྦྱོང་གོའུ་ཏ་མའི་ལམ་གྱི་བདེན་པར་བཏགས་པ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་པའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཅག་གིས་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་དེ་དག་ལ་མཆོག་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དང་། ལྟ་བ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དག་ཀྱང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྒོམ་སྤང་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྒོམ་སྤང་གི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་སྟེ་འཇིག་ལྟ་དང་མཐར་འཛིན་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བཞིའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བོར་བ་ལྔ་ལྔ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་ལམ་མཆོག་ཏུ་གོམས་པས་སྤོང་བར་འགྱུར་གྱི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཟག་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་ངང་གིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང་། ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་འབྲལ་དཀའ་བ་ཡིན་པས་རང་གི་དངོས་པོ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་གྱི། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ནི། མཐོང་ལམ་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཡང་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྲན་ཅན་ཁོ་བོས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ་བདག་
Chinese
嗔恨无论是什么，也是对灭谛的颠倒执着。并且对与先前见解不符的事物，总是感到苦恼。因此，这八种烦恼是对灭谛的颠倒执着，是见道所断的。 那么，这八种烦恼如何是对道谛的颠倒执着呢？例如，认为“世上没有阿罗汉”这种诽谤圣者的邪见，以及外道们认为乔达摩沙门所说的道谛是不存在的邪见。还有，认为“我们所修的道和方法，是为了断除痛苦，是决定解脱之道”的邪见。这些都是对道谛的颠倒执着。对于这些见解，执着于认为是殊胜的见解，以及与这些见解相符的戒律和苦行，也都是对道谛的颠倒执着。其余的应如对灭谛的理解一样去理解。 因此，这八种烦恼是对道谛的颠倒执着，也是见道所断的。 第二，修道所断的烦恼。在欲界，有六种修道所断的烦恼，即俱生的我见和有身见，以及对境颠倒执着的贪欲等四种。在色界和无色界，各有五种嗔恨的舍弃。因此，这十六种烦恼是通过对道的极致串习来断除的，不是仅仅通过见道就能断除的，所以是修道所断的。这些修道所断的烦恼，也是随顺于自身具有染污的对境，并且存在已久。因此，它们难以分离，是对自身对境的颠倒执着，而不是对真谛的颠倒执着。 俱生的我见，即使已经生起了见道，但仍然会使圣者声闻产生“我是”的傲慢。正如所说：“具寿婆罗门，我对这些取蕴，
English
Whatever anger is, it is also a perverted adherence to cessation. And one is always distressed by things that are inconsistent with the previous view. Therefore, these eight afflictions are a perverted adherence to cessation and are to be abandoned by seeing cessation. How are these eight afflictions a perverted adherence to the path? For example, the wrong view that slanders the knowledge that "there are no arhats in the world," and the wrong view that the heretics claim that the truth of the path spoken by the ascetic Gautama does not exist. Also, the wrong view that "the path and practice that we practice is for the sake of ending suffering and is the path of definite liberation." These are all perverted adherences to the truth of the path. To these views, clinging to the view that they are supreme, and the precepts and asceticism that are in accordance with these views, are also perverted adherences to the truth of the path. The rest should be understood as the understanding of the truth of cessation. Therefore, these eight afflictions are a perverted adherence to the truth of the path and are also to be abandoned by seeing the path. Secondly, afflictions to be abandoned by meditation. In the desire realm, there are six afflictions to be abandoned by meditation, namely, the co-emergent view of self and the view of the extreme, and the four such as attachment that are perverted adherences to the object. In the form and formless realms, there are five abandonments of anger each. Therefore, these sixteen are abandoned by the ultimate habituation of the path, not just by seeing the truth, so they are to be abandoned by meditation. These defilements to be abandoned by meditation also follow the objects that are inherently defiled, and have existed for a long time. Therefore, they are difficult to separate and are perverted adherences to their own objects, not perverted adherences to the truths. The co-emergent view of self, even though the path of seeing has arisen, still causes the noble hearers to have the pride of "I am." As it is said: "The venerable Brahmin, I, to these aggregates of grasping,
Tibetan
གམ་བདག་གིར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་འདུན་པ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་སོ། །ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་སོ་མ་བཀག་གོ ། མཐའ་མེད་པར་མ་བྱས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དཔེར་ན་མ་མའི་གོས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་བུལ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་ལེགས་པར་བཀྲུས་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་། དེ་ཞེན་པར་གོས་པས་དྲི་སྣམ་པའི་བག་ཙམ་ཡོད་པ། སྤོས་དྲི་ཞིམ་པོས་སྒོས་པས་བཅལ་བར་བྱ་དགོས་པ་དེ་བཞིན་དུ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཀུན་བཏགས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་དྲི་མ་སྤངས་པའི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། གོམས་པར་བྱས་པས་དངོས་པོ་ལ་རྟོག་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ། དེ་ནི་ལམ་གོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ལྷན་སྐྱེས་ནི་ཆད་ལྟས་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་གི་བདག་ཅི་ཡིན་ཞེས་ཡི་ཆད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཅི་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རྣམས་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་དང་པོ་ལྟར་ན་བདེན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། གཉིས་པ་ལྟར་ན་བདག་དང་བདག་གི་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་རྟག་པའམ་ཆད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། བདེན་པ་བཞི་ལ་བརྟན་པ་དང་། །བདེ་དང་ང་དང་ངའི་ཞེས། །ཡང་དག་མིན་པ་རྣམ་བཅུ་དྲུག །སྒྲོ་བཏགས་ནས་ནི་ཡོངས་སུ་སྲེད། །གང་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་བཤེས་གཉེན་ངན་པས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་བློ་བུར་བའི་རྐྱེན་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་བློ་བུར་བའི་རྐྱེན་ལས་ལོག་པར་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པ་ལྟར་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར། བདེན་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དེ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པའི
Chinese
或者虽然没有视为我所，然而对于这能取的五蕴，却未曾舍弃“我是”的慢，“我是”的欲求，以及“我是”的随眠。没有完全了知，没有遮止，没有做到无边际。如是说。譬如妈妈的衣服变得污秽，用碱等物好好清洗后，虽然变得没有污垢，但由于执着于此衣，仍有少许气味残留，需要用香气浓郁的香料熏染才能去除。同样，通过见道舍弃了俱生之萨迦耶见之垢的圣者声闻们，仍然显现执着，因为串习的缘故，对于事物生起实有之我的见解仍然跟随，这需要通过道之串习来断除。要知道，俱生的边执见是包含在断见中的。因为圣者声闻们也会因为“我的我到底是什么”而感到厌倦，因此心会转向寂灭。如果说，俱生的萨迦耶见和边执见都是颠倒地执着于真理的体相吗？或者不是？如果是前者，为何不通过见真谛来断除？如果是后者，因为具有我和我所的体相，并且执着于常或断。如果有人问是否合理，那么所有烦恼的体相都只是颠倒地执着于真理的体相，因为一切都是非理作意的因。因此，《释量论》中也说：“于四谛安住，乐我及我所，十六非真实，执著而贪恋。”如是说。其中一些是从无始以来随逐的习气力而颠倒随逐，另一些是因恶友教导等突发因素而颠倒随逐。其中，因突发因素而颠倒随逐的，就像将绳子误认为蛇一样，因为不稳定，所以仅仅通过见真谛就能断除。而那些因习气力而随逐的，是从无始以来串习的
English
Or, although it is not seen as mine, yet with regard to these five aggregates of taking, the pride of "I am," the desire of "I am," and the latent tendencies of "I am" have not been abandoned. They have not been fully known, not been prevented, not been made limitless. So it is said. For example, if a mother's garment becomes stained, it is thoroughly washed with alkali and the like. Although it becomes free of stains, because of attachment to it, there is still a slight odor remaining. It must be treated by fumigating it with a fragrant incense. Similarly, even the noble Hearers who have abandoned the defilement of the co-emergent view of the aggregates through the path of seeing, still manifestly cling to it. Because of habituation, the view of a self as a real entity still follows. This is to be abandoned through the habituation of the path. It should be understood that the co-emergent view of extremes is included in the view of annihilation. Because even the noble Hearers become weary of "What is my self?" Therefore, their minds turn away towards Nirvana. If it is said, are the co-emergent view of the aggregates and the view of extremes both wrongly engaged with the aspect of truth? Or are they not? If the former, why are they not abandoned by seeing the truth? If the latter, it is because they have the aspect of self and what belongs to self, and cling to permanence or annihilation. If someone asks whether it is reasonable, then all the aspects of afflictions are only wrongly engaged with the aspect of truth, because all are caused by improper attention. Therefore, in the Pramāṇavārttika it is also said: "Relying on the four truths, pleasure, self, and what is mine, sixteen are unreal, clinging and craving." So it is said. Some of these are wrongly engaged due to the force of habituation that has followed since beginningless time, while others are wrongly engaged due to sudden causes such as being taught by bad friends. Among these, that which is wrongly engaged due to sudden causes, like mistaking a rope for a snake, is impermanent, and therefore can be abandoned merely by seeing the truth. That which follows due to the force of habituation is that which has been habituated since beginningless time.