Tibetan
་འཆོལ་བར་འདོན་པ་ན། ཆེ་གེ་མོས་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་འདོན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐ་མལ་པ་དག་གིས་གླེགས་བམ་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་ཀློག་པ་ན་ཡི་གེའི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་དུ་ཀློག་པ་ནི་སྔོན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཡི་གེའི་གོ་རིམ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཀློག་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འཐོབ་ལ། ཡི་གེའི་གོ་རིམ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྡེབས་པས་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུའི་འཇུག་ལྡོག་གི་དོན་གསལ་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དངོས་ནི། ཉན་པ་པོའི་བློ་དང་འབྲེལ་བའི་མིང་ཚིག་རྣམས་ཡིན་ལ་དེ་དག་གི་སྒྲོ་གདགས་པའི་གཞི་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོས་བསྡེབས་པའི་ཡི་གེའི་ཚོགས་གོ་རིམ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ནི། འཕགས་པའི་ཆོས་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་མ་ཐོབ་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གདགས་སོ། །འཇུག་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གམ། རྒྱུད་ཆད་པ་ལ་མི་གདགས་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པ་ལ་གདགས་སོ། །སོ་སོར་ངེས་པ་ནི་རྣམ་སྨིན་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱད་པའོ། །མི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཉེས་སྤྱོད་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་ལ་གདགས་སོ། །འབྱོར་འབྲེལ་ནི་སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་དང་རྗེས་མཐུན་པར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ལ་གདགས་སོ། །འགྱོགས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བར་མ་ཆད་པར་མྱུར་བར་འབྱུང་བ་ལ་གདགས་སོ། །གོ་རིམ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཅིག་ཅར་དུ་འབྱུང་བ་ལ་མ་ཡིན་གྱི་རེ་རེ་ནས་འབྱུང་བ་ལ་གདགས་སོ། །དུས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་ན་བྱུང་ལ་འགགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་འདས་པ་ཞེས་དང་། རྒྱུ་ཡོད་ལ་མ་བྱུང་བ་ལ་ནི་མ་འོངས་པ་ཞེས་དང་། བྱུང་བ་ལ་མ་འགགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ད་ལྟར་བའི་དུས་ཞེས་གདགས་སོ། །ཡུལ་ནི་ཤར་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ན་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ལས་གདགས་སོ། །གཟུགས་མེད་པ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲངས་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་ལ་གདགས་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས
Chinese
胡乱宣读时，就会得到“某某所著的论典正在宣读”这样的名称。同样，普通人念诵经书时，像那样念诵文字的顺序，与先前佛陀所说的文字顺序没有差别，因此得到“念诵佛陀教言”的名称。文字的顺序是佛陀编排的，因此也得到“佛陀教言”的名称。如此说来，阐明士夫取舍之义的论典真实内容，是与听者的心识相关的名言语句，而这些名言语句的安立基础，是论作者编排的具有特殊顺序的文字集合。这被称为对论典自性的如实安立，毫无过失。凡夫：安立于未获得圣者之法无漏道的有情相续上。进入：不是安立于一个刹那或者相续断绝上，而是安立于因和果即使一刹那也不间断地进入上。各别决定：是指成熟所欲之事的因是善妙行持，不欲之事的因是恶行等等，安立于因和果各自分离上。顺合：比如布施导致受用圆满，安立于果与因相顺合而生上。迅速：安立于因和果之间不间断地快速产生上。次第：不是安立于因和果同时产生上，而是安立于一个接一个地产生上。时间：因和果持续产生时，对于已经产生和停止的，称为过去；对于有因而未产生的，称为未来；对于已经产生而未停止的，称为现在。处所：在东方等十方一切处，安立于具有色法的因和果存在之处。对于无色法则不是，因为它们无法遍及方位。数量：安立于各自不同的有为法上，因为在一个不同的自性上，二等等数量是不合理的。集合
English
When reciting haphazardly, one obtains the designation "so-and-so's treatise is being recited." Similarly, when ordinary people read the scriptures, reading the order of the letters in that way is no different from the order of the letters spoken by the Buddha in the past, so one obtains the designation "reading the Buddha's teachings." The order of the letters was arranged by the Buddha, so it also obtains the designation "Buddha's teachings." Thus, the actual content of the treatise that clarifies the meaning of what a person should adopt or reject is the words and sentences that are related to the listener's mind, and the basis for establishing these words and sentences is the collection of letters arranged by the author of the treatise, which has a special order. This is called the correct establishment of the nature of the treatise, without any faults. Ordinary person: established on the continuum of sentient beings who have not attained the undefiled path of the Dharma of the Noble Ones. Entering: not established on a single moment or a broken continuum, but established on the continuous entering of cause and effect without interruption, even for a moment. Separate determination: refers to the cause of ripening desirable things being good conduct, and the cause of undesirable things being misconduct, etc., established on the separate distinction between cause and effect. Conformity: such as generosity leading to perfect enjoyment, established on the arising of the effect in accordance with the cause. Rapid: established on the rapid arising of cause and effect without interruption. Order: not established on the simultaneous arising of cause and effect, but established on the arising one after another. Time: when cause and effect continuously arise, what has arisen and ceased is called the past; what has a cause but has not arisen is called the future; and what has arisen but has not ceased is called the present. Place: in all ten directions, such as the east, established on the existence of material cause and effect. It is not so for immaterial things, because they cannot pervade the directions. Number: established on each different conditioned phenomenon, because on one different nature, numbers such as two are unreasonable. Collection
Tibetan
་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྐྱེན་རྣམས་འདུས་ཤིང་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལ་ཚོགས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་འདི་རྣམས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ལ་གདགས་པས་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བཞེད་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མདོར་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། རེ་ཞིག་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་དང་ཡིད་གང་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པས་ན་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་ལ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་མ་ཐག་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ནི་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱིས་ཡིད་རྣམ་པར་མ་བཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇུག་པའི་རྣམ་ཤེས་དྲུག་གིས་རིགས་ལ་བསམས་ནས་དེ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་དེ་དག་ནི་སེམས་དང་ཡིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་སྒྲའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འདི་ལྟར། སྣ་ཚོགས་པའམ། བསགས་པའི་དོན་གྱིས་སེམས་ཞེས་བྱ་ལ། རྟག་ཏུ་ངར་རློམ་སེམས་པས་ན་ཡིད་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་དམིགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་ཞེས་མི་བྱ་ལ། དབང་ཤེས་ལྔ་ལ་ངར་སེམས་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡང་རྟག་ཏུ་ངར་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡིད་ཅེས་ཀྱང་མི་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ན་སེམས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་སྒོ་བའི་གཞིར་གྱུར་པས་སྣ་ཚོགས་པའམ་དུ་མ་བསགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་ངར་རློམ་སེམས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་གྲངས་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་རེ་ཞིག་སེམས་བཤད་པ་ནི་སེམས་ཞེས་སྨོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །དེའི་འཐད་པ་ནི། དེ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་དེ་དག་གིས་བག་ཆགས་བསགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཀུན་གཞི་དེ་ཉིད་ལ་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད། དགེ་མི་དགེ་
Chinese
是故，聚集了因和果的诸缘且无所缺者，名之为“集合”。如是，这些非有情之行，当知是由诸法以暂时的差别而施设，故为假有。行蕴已说竟。接下来，想要决定识蕴，故说“何为识蕴之安立？”。其中有略标名相和广释彼义二者。首先，为了显示名相，故说“凡是心和意，彼亦是识”。如是说，识乃因能于各别对境而了别，故名为了别识；因其多样性，故名为心；又因其为紧随之心所依，故亦名为意。这是就未安立阿赖耶和染污意而言，依于六入识之种类而思择，故说为彼等之名相，然真实而言，彼等并非心和意，因为彼等无有彼等语之义故。此如，以多样性或积聚之义而名为心，以恒常作我慢之思，故名为意。然入识诸法，于每一刹那，皆缘于各别所缘之一定境，故不名为多样；五根识无有我之思，且意识亦非恒常执我，故于彼等亦不名意。是故，真实而言，心乃阿赖耶识本身，因其为一切行之习气所依之基础，故为多样或积聚之自性。意唯是染污意，因其为恒常作我慢之思之体性故。广释彼名相，首先解释心，所谓心者，当知乃是一切种子之阿赖耶识本身。其理由是，彼为具有漏法之习气所积聚之自性故。其原因亦在于，阿赖耶本身即是蕴、界、处，善与非善
English
Therefore, that which gathers the conditions of cause and effect and lacks nothing is designated as "collection." Thus, these non-sentient formations should be understood as being nominally existent, designated by phenomena with temporary distinctions. The aggregate of formations has been explained. Next, intending to determine the aggregate of consciousness, it is said, "What is the establishment of the aggregate of consciousness?" Among these, there are two: a brief indication of the names and a detailed explanation of their meaning. First, to show the names, it is said, "Whatever is mind and intellect is also consciousness." Thus, consciousness is called 'consciousness' because it distinguishes individual objects; it is called 'mind' because of its diversity; and it is also called 'intellect' because it is the basis of the immediately preceding mind. This is in terms of not establishing the ālaya and the afflicted mind, considering the types of the six entering consciousnesses, and therefore it is said to be the names of those, but in reality, those are not mind and intellect, because they do not have the meaning of those words. For example, 'mind' is named by the meaning of diversity or accumulation, and 'intellect' is named because it constantly thinks with self-conceit. However, the entering consciousnesses, in each moment, focus on one definite object of individual objects, so they are not called diverse; the five sense consciousnesses do not have the thought of self, and the mental consciousness does not always grasp self, so they are not called intellect either. Therefore, in reality, mind is the ālaya-consciousness itself, because it is the basis for the habits of all formations, so it is the nature of diversity or accumulation. Intellect is only the afflicted intellect, because it is the nature of constantly thinking with self-conceit. Explaining those names in detail, first explaining mind, what is called mind should be understood as the ālaya-consciousness itself, which is the basis of all seeds. The reason for this is that it is the nature of accumulating the habits of those phenomena with defilements. The reason for this is also that the ālaya itself is the aggregates, elements, sources, good and non-good.