Tibetan
ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་པོ་མཚན་ཉིད་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་པོ་མཚན་ཉིད་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་ཉིད། ཡན་ལག་རེ་རེ་ནས་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ལ་གཉིས། མིང་ལྡན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དངོས་དང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མིང་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་ཆོས་གསུམ་སྤྱིར་བཤད། རྟོགས་དཀའ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ལ་དོན་བཅུ་གཉིས། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་དང་། གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་དང་། ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། སོ་སོའི་རྣམ་བཞག་དང་། གོ་རིམ་དང་། མིང་དོན་དང་། དཔེ་དང་། རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ་དང་། བསྡུས་པ་དང་། མཚུངས་ལྡན་དང་། ལྡན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དྲི་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་ན་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་གྲངས་དུ་ཞིག་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ཡང་དུ་ཞེ་ན། འདིར་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མིང་ཙམ་ཡང་བསྟན་བཅོས་སུ་སྔར་མ་སྨོས་ན་དེ་དག་གི་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གློ་བུར་དུ་འདྲི་བ་ཇི་ལྟར་རིགས། ཁྱད་གཞི་མེད་པར་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འཆད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་འཆད་པའི་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བརྗོད་བྱ་དང་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པ་ནི་གཞུང་ལུགས་པ་སྤྱིའི་ཚུལ་ཡིན་ལ། འདིར་ཡང་འཆད་པ་པོ་དག་གིས་སྔར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོས་སོགས་འཆད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྙད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དྲི་བ་བརྩམས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཆད་པའི་ཚེ་འབྲེལ་ཡང་རྩོམ་པ་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འགྱུར། ཞེ་ན། འཆད་པའི་ཚེ་འབྲེལ་པས་ཆོག་མོད། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར་ཡང་དེའི་འབྲེལ་པ་གཞན་ཞིག་ངེས་པར་བརྩམ་དགོས་ན་ཐུག་པ་མེད་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་མདོ་ལྟར་དུ་གླེང་གཞི་རེ་ཙམ་དགོས་པར་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་པ་ལན་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕུང་པོའི་གྲངས་ལ། དབྱེ་གཞི་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནིའོ། །ནི་ཞེས་པ་འོག་མ་གཉིས་ལས་དམིགས་ཀྱིས་དགར་བ་སྟེ། ཆོས་གསུམ་གྱི་གྲངས་ངེས་སྟོན་པའི་སྐབས་འདིར་ཕུང་པོ་ཁོ་ནའི་གྲངས་ལྔར་ངེས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ནི་འོག་མ་གཉིས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ 【处理错误】 [ { "original_tibetan": "ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་པོ་མཚན་ཉིད་ཀུན་ལས་བཏུས་པ།", "chinese_translation": "摄类学第一，总摄定义。", "english_translation": "Compendium of Categories, First Part: Compendium of Definitions." }, { "original_tibetan": "ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་པོ་མཚན་ཉིད་ཀུན་ལས་བཏུས་པ།", "chinese_translation": "摄类学第一，总摄定义。", "english_translation": "Compendium of Categories, First Part: Compendium of Definitions." }, { "original_tibetan": "དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་ཉིད། ཡན་ལག་རེ་རེ་ནས་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ལ་གཉིས། མིང་ལྡན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དངོས་དང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མིང་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་ཆོས་གསུམ་སྤྱིར་བཤད། རྟོགས་དཀའ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ལ་དོན་བཅུ་གཉིས། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་དང་། གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་དང་། ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། སོ་སོའི་རྣམ་བཞག་དང་། གོ་རིམ་དང་། མིང་དོན་དང་། དཔེ་དང་། རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ་དང་། བསྡུས་པ་དང་། མཚུངས་ལྡན་དང་། ལྡན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དྲི་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་ན་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་གྲངས་དུ་ཞིག་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ཡང་དུ་ཞེ་ན། འདིར་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མིང་ཙམ་ཡང་བསྟན་བཅོས་སུ་སྔར་མ་སྨོས་ན་དེ་དག་གི་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གློ་བུར་དུ་འདྲི་བ་ཇི་ལྟར་རིགས། ཁྱད་གཞི་མེད་པར་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འཆད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་འཆད་པའི་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བརྗོད་བྱ་དང་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པ་ནི་གཞུང་ལུགས་པ་སྤྱིའི་ཚུལ་ཡིན་ལ། འདིར་ཡང་འཆད་པ་པོ་དག་གིས་སྔར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོས་སོགས་འཆད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྙད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དྲི་བ་བརྩམས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཆད་པའི་ཚེ་འབྲེལ་ཡང་རྩོམ་པ་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འགྱུར། ཞེ་ན། འཆད་པའི་ཚེ་འབྲེལ་པས་ཆོག་མོད། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར་ཡང་དེའི་འབྲེལ་པ་གཞན་ཞིག་ངེས་པར་བརྩམ་དགོས་ན་ཐུག་པ་མེད་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་མདོ་ལྟར་དུ་གླེང་གཞི་རེ་ཙམ་དགོས་པར་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་པ་ལན་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕུང་པོའི་གྲངས་ལ། དབྱེ་གཞི་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནིའོ། །ནི་ཞེས་པ་འོག་མ་གཉིས་ལས་དམིགས་ཀྱིས་དགར་བ་སྟེ། ཆོས་གསུམ་གྱི་གྲངས་ངེས་སྟོན་པའི་སྐབས་འདིར་ཕུང་པོ་ཁོ་ནའི་གྲངས་ལྔར་ངེས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ནི་འོག་མ་གཉིས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།", "chinese_translation": "如是简略地安立论著的体性之后，从各个支分详细解说分为二：具名的论著正文和论著的名称意义的解释。第一部分又分为总说三法，和遣除难以理解的，详细地决定。第一部分有十二个内容：蕴、界、处自性的差别，数量决定的原因，有漏的执取，三法的定义，各自的安立，次第，名称意义，比喻，相的差别，总摄，相应，和具有。第一部分分为二，首先是提问：如果以蕴、界、处作为所说境而造论，那么蕴有多少个？同样，界和处有多少个呢？这里，如果连蕴、界、处的名称都未曾在论中提及，那么突然询问它们的数量差别怎么可以呢？没有差别的基础，就不会有差别法的运用。答：虽然如此，但是讲说者们在讲说论著的体性之初，将所说境和必要等作为入门的支分，这是普遍的论典规矩。这里，讲说者们在讲说论著的必要等时，假定已经说明了论著的所说境是蕴、界、处，然后才提出问题，所以没有过失。即使如此，在讲说时也需要建立关联，否则就会变得没有关联。答：在讲说时有关联就可以了。如果在论著的体性之初也必须建立其他的关联，那就会没完没了，而且会太过分，以至于所有的论著都像经部一样需要一个开端。第二是回答，分为三，首先是蕴的数量。分类的基础是蕴。“是”字是为了将下面的两个（界和处）区分开来，即在显示三法数量决定的场合，只是蕴的数量决定为五个，而不是界和处。“是”字也同样适用于下面的两个。", "english_translation": "Having thus briefly established the body of the treatise, there are two parts to explaining each branch in detail: the actual treatise with a name, and the explanation of the name and meaning of the treatise. The first part is further divided into a general explanation of the three dharmas and a specific determination to dispel what is difficult to understand. The first part has twelve topics: the distinctions of the nature of the aggregates, elements, and sense-bases; the reason for the fixed number; the presentation as contaminated appropriation; the definitions of the three dharmas; their individual establishments; the order; the name and meaning; the example; the excellent distinctions of aspects; the summary; the association; and the possession. The first part has two sections. The question is: If a treatise is composed with the aggregates, elements, and sense-bases as the object of expression, then how many aggregates are there? Similarly, how many elements and sense-bases are there? Here, if even the names of the aggregates, elements, and sense-bases have not been mentioned in the treatise, how can one suddenly ask about the distinctions of their numbers? There is no application of the qualities of distinction without a basis of distinction. Answer: It is true, but nevertheless, it is a common practice among scholars to explain the object of expression, purpose, etc., as a branch of entering the beginning of explaining the body of the treatise. Here also, when the explainers explain the purpose of the treatise, they assume that the object of expression of the treatise is the aggregates, elements, and sense-bases, and then raise the question, so there is no fault. Even so, it is necessary to establish a connection when explaining, otherwise it will become disconnected. Answer: It is sufficient to have a connection when explaining. If another connection must be established at the beginning of composing the body of the treatise, then there will be no end, and it will be too extreme to require every treatise to have a beginning like the sutras. The second is the answer, divided into three. First, the number of aggregates. The basis of distinction is the aggregates. The word \"are\" is to distinguish it from the following two (elements and sense-bases), that is, in the context of showing the fixed number of the three dharmas, only the number of aggregates is fixed at five, not the elements and sense-bases. The word \"are\" should also be applied to the following two in the same way." } ] ============================================================
Tibetan
། །དབྱེ་བའི་གྲངས་ནི་ལྔ་སྟེ་ཞེས་པའོ། །ཕྱེ་བའི་ངོ་བོ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཞེས་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་པའི་བར་རོ། །དེ་ལ་གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་རུང་བས་ན་གཟུགས་སྟེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བློས་སྤུངས་པའམ་དེ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར་རམ། སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དེའི་ཕུང་པོའོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ན་ཚོར་བ། འདུས་ཏེ་ཤེས་པའི་མཚན་མར་འཛིན་པས་ན་འདུ་ཤེས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ན་འདུ་བྱེད། ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཀུན་བློས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པས་ན་དེའི་ཕུང་པོའོ། །ཅིས་སྟེ་གཟུགས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཕུང་པོ་ཡང་ཡིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའམ། གཟུགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕུང་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཅེས་བྱ། དང་པོ་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་བཏགས་ཡོད་གཟུགས་དང་གཞི་མཐུན་དུ་མི་རིགས་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་ཕུང་པོ་བརྟགས་ཡོད་གཟུགས་ལས་དོན་གཞན་དུ་མེད་པས་འབྲེལ་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་མི་རིགས་སོ་ཅེ་ན། གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་མི་རུང་བ་མེད་དེ། ཕུང་པོའི་དོན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་ཁྱེར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་བྱེད་ན། དང་པོ་ལྟར་ཡིན་ལ། སྤུངས་པའི་དོན་ཅན་དུ་བྱེད་ན། ཕྱི་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ཁམས་ཀྱི་གྲངས་ལ་དབྱེ་གཞི་ནི། ཁམས་རྣམས་ནིའོ། །དབྱེ་གྲངས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ཕྱེ་བའི་ངོ་བོ་ནི། མིག་གི་ཁམས་དང་ཅེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ། །ཅེས་པའི་བར་རོ། །དེ་ལ་གཟུགས་འཛིན་པའི་འདས་ད་ལྟར་གྱི་ཉེར་སྤྱོད་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་པས་སམ་མིག་མངོན་གྱུར་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་མིག་གི་ཁམས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཉེར་སྤྱོད་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འཛིན་པའམ། གཟུགས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །གཟུགས་འཛིན་གྱི་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའམ། དེ་མངོན་འགྱུར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ལྷག་མ་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱས་ཏེ་གོ་སླའོ། །འདིར་ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པ་ཁམས་ཀྱི་དོན་དུ་བྱས་ན་མིག་ཀྱང་ཡིན་ལ་མིག་གི་ཁམས་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་མིག་གི་ཁམས་ཞེས་སོགས་གཞི་མཐུན་དུ་སྦྱར་ལ། ཁམས་ཀྱི་སྒྲ་རྒྱུའི་དོན་ཅན་དུ་བྱས་ན་མིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཁམས་ནི་མིག་གི་ཁམས་སོ་ཅེས
Chinese
区分的数目是五，如是说。划分的体性是，从色蕴开始，到识蕴为止。其中，因为可以毁坏和摧毁，所以是色，凡是具有此特征的任何事物，都用意识堆积在一起，或者正是因为它们承载着普遍烦恼的重担，或者因为是痛苦极度增长的特征，所以是它的蕴。因为体验，所以是受。因为执持聚集而知的相状，所以是想。因为心明显地造作，所以是行。因为对境各自进行识别，所以是识。凡是具有此特征的任何事物，都用意识堆积在一起，所以是它的蕴。为什么既是色又是蕴，所以称为色蕴呢？与色相关的蕴称为色蕴。如果按照第一种说法，蕴所依的色和基础不应相同。如果按照第二种说法，蕴所依的色没有其他的意义，所以不应连接关系的词语。如果这样说，两种说法都可以，没有不合适的。如果蕴的意义是承载普遍烦恼的重担和痛苦极度增长，那么就符合第一种说法。如果蕴的意义是堆积，那么就变成后一种说法。第二，界的数目，区分的基础是诸界。区分的数目是十八。划分的体性是，从眼界开始，到意之识界为止。其中，因为从执持色的过去和现在的近用处所的角度来执持，或者因为是眼显现的因，所以是眼界。像这样的近用从所缘的角度来执持，或者因为是色成就的因，所以是色界。因为执持执持色的近用的自性，或者因为它是其显现成就的因，所以是眼识界。像这样，其余的也应适当地结合，很容易理解。这里，如果把执持近用作为界的意义，那么既是眼也是眼界，所以眼界等等是基础相同的结合。如果把界的词语作为因的意义，那么与眼相关的界就是眼界。
English
The number of divisions is five, as it is said. The nature of the divisions is from the aggregates of form, to the aggregates of consciousness. Among these, because it can be destroyed and demolished, it is form. Whatever has this characteristic, all are piled together by consciousness, or precisely because they carry the burden of universal afflictions, or because it is the characteristic of extreme increase of suffering, therefore it is its aggregate. Because of experiencing, it is feeling. Because of holding the appearance of gathering and knowing, it is perception. Because the mind manifestly constructs, it is formation. Because of distinguishing objects individually, it is consciousness. Whatever has this characteristic, all are piled together by consciousness, therefore it is its aggregate. Why is it both form and aggregate, so it is called the aggregate of form? The aggregate related to form is called the aggregate of form. If according to the first saying, the form on which the aggregate depends and the basis should not be the same. If according to the second saying, the form on which the aggregate depends has no other meaning, so the words of relationship should not be connected. If you say so, both sayings are possible, there is nothing inappropriate. If the meaning of aggregate is carrying the burden of universal afflictions and extreme increase of suffering, then it conforms to the first saying. If the meaning of aggregate is piling up, then it becomes the latter saying. Secondly, the number of realms, the basis of division is the realms. The number of divisions is eighteen. The nature of the divisions is from the eye realm to the mind consciousness realm. Among these, because it holds from the perspective of holding the past and present near uses of form, or because it is the cause of the manifestation of the eye, it is the eye realm. Such near use holds from the perspective of the object, or because it is the cause of the accomplishment of form, it is the form realm. Because it holds the self-nature of holding the near use of holding form, or because it is the cause of its manifestation and accomplishment, it is the eye consciousness realm. Like this, the rest should also be appropriately combined, it is easy to understand. Here, if taking holding the near use as the meaning of realm, then it is both eye and eye realm, so eye realm etc. are the same basic combination. If taking the word realm as the meaning of cause, then the realm related to the eye is the eye realm.