Tibetan
ཡང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། ཀུན་བརྟགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐ་ན་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་གྱུར་པ་དག་ལ་ཡང་བདག་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་བློ་རང་གི་ངང་གིས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། བདེ་བར་གྱུར་པའམ་སྡུག་བསྔལ་བར། །མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འདོད་པས་ན། །ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་གང་སྟེ། །སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་བཤེས་གཉེན་ངན་པས་བསྟན་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་གམ་ཐ་དད་པའི་བདག་ཡོད་པར་བཟུང་ནས་དེ་ཡང་བརྟགས་པའི་ཆད་པའམ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའམ། ཡོན་ཏན་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་སྒྲོ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །སྔ་མ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་དེའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ཕྱི་མ་ནི་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་ལ་བློ་བུར་དུ་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་བཏགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་སེམས་ཅན་དང་གང་ཟག་དང་སྐྱེས་བུ་ཞེས་པ་རྣམས་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ན་གང་ཟག་དང་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་དང་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། འདི་དག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་དག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་འདིའོ་ཞེས་སུ་ཞིག་གི་བསྟན་པར་ནུས། དེའི་ཕྱིར་གང་དག་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གང་ཟག་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། གཞན་དག་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་བདག་མེད་པའི་དོན་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་གིས་ནི་ཀུན་གཞི་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཉིད་བདག་ཏུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་གང་ཟག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་དག་གིས་བདག་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཕུང་པོའམ་ཀུན་གཞི་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པར་རྫས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདག་སེལ་བ་ཡང་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ན་ཕུང་པོ་དང་། གཅིག་གམ་ཐ་དད་གང་དུ་གནས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའམ། ཡང་ན་ནི། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཁོ་བོས་ནི་གང་ཟག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱི་དེ་ཕུང་པོ་དང་རྫས་གཅིག་གམ། གཞན་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི་མ་སྨྲས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྫས་གཅིག་དང་ཐ་དད་སྨྲས་ན་ནི་གང་ཟག་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་ཚིག་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ན་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ཤིང་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་དང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པར་སྨྲས་ན་ནི་བདེན་པ་ཞིག་ན་ཁོ་བོ་ནི་གང་ཟག་ཅེས་བྱའི་རྫས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་ན། གང་ཟག་རྫས་སུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ནི་བློས་ཡོད་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་མི་གནས་པས་རིགས་པས་དཔྱད་ན་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤིང་རྟ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་རྟ་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དོན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་གྲགས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་རྟ་དེ་ཡང་རང་གི་ཡན་ལག་གཟེར་བུ་དང་འཁོར་ལོ་དང་སྲོག་ཤིང་སོགས་དང་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་དེ་དག་སོ་སོར་གནས་པ་ལ་ཤིང་རྟའི་བློ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་དེ་རྣམས་སོ་སོར་བསལ་བ་ན་ཤིང་རྟ་གཞན་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཤིང་རྟ་རྫས་གཞན་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཡང་ཡན་ལག་དག་ལས་གཞན་པའི་ཤིང་རྟ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོན་ཀྱང་ཡན་ལག་དེ་དག་ལྷན་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་ན་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུ་ཡང་མ་བརྟགས་པར་ཤིང་རྟའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ན། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤིང་རྟ་ཤིང་རྟ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་རྗེས་སུ་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་རྟ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་ཀྱང་དཔྱད་ན་ཕུང་པོ་ལས་གཅིག་དང་ཐ་དད་ག
Chinese
又，俱生和遍计的差别有两种。第一种是从无始以来串习的力量，乃至转生为畜生之类，也自然而然地生起“愿我快乐，愿我不受痛苦”的心。如《释量论》中说：“快乐或痛苦，愿不受之故，生起我之想，于有情乃俱生。”这是这样说的。遍计者，是因恶知识所教导的宗派，以听闻思惟的力量，执着有与蕴一体或异体的我，并且对它进行考察，附加断灭或具有功德，或不具功德等性质。前者是从无始以来串习的力量，随顺一切有情，因此称为俱生。后者是因缘的力量，突然在某些人身上产生，因此称为遍计。其中，俱生我执的对境是有情、补特伽罗和士夫等，因此是世俗谛中存在的。否则，补特伽罗和有情等名称将变得不合理。所谓补特伽罗和有情是什么呢？这些是追随从无始以来被无明昏暗所蒙蔽的世间人的名称来理解的，而不是追随理智来指示“这就是”的。因此，那些说蕴的相续是补特伽罗，以及另一些说阿赖耶识的相续是补特伽罗等，都是背离了善逝教法的核心——无我之义的。因为他们实际上是承认阿赖耶和五蕴本身为我，因为我和补特伽罗、有情和士夫等只是名称不同而已。这样一来，声闻圣者们现量见到无我，这种说法将变得不合理，因为他们并没有见到蕴或阿赖耶自性空。执我亦非是遍计所缘境。
English
Furthermore, there are two types of self-grasping: innate and imputed. The first is the mind that arises spontaneously due to the force of habituation from beginningless time, even in beings who have taken birth as animals, with thoughts such as, "May I be happy, may I not suffer." As it is said in the Pramāṇavārttika, "Because one desires to be happy or not to suffer, the thought 'I' arises; this is the innate [self-grasping] in sentient beings." This is how it is stated. Imputed self-grasping arises from the power of studying and contemplating the tenets taught by bad spiritual friends, grasping at a self that is either the same as or different from the aggregates, and then examining it, attributing to it qualities such as annihilation, possessing qualities, or lacking qualities. The former follows all sentient beings due to the force of habituation from beginningless time, and is therefore called innate. The latter arises suddenly in some due to the power of conditions, and is therefore called imputed. The object of innate view of self is beings, persons, and individuals, and therefore exists conventionally. Otherwise, the terms person and being, etc., would become untenable. What are these terms, person and being? These are to be understood by following the terminology of worldly people who have been obscured by the darkness of ignorance since beginningless time, and no one can point to them and say, "This is it," by following reason. Therefore, those who say that the continuum of aggregates is a person, and others who say that the continuum of the ālaya-consciousness is a person, etc., have deviated from the heart of the Sugata's teaching, the meaning of selflessness. For they actually accept the ālaya and the five aggregates themselves as the self, since self, person, being, and individual, etc., are merely different names. In that case, it would be unreasonable to say that the Śrāvaka Āryas directly see selflessness, since they do not see the aggregates or the ālaya as being without inherent existence. Grasping at a self is also not an object of imputation.
Chinese
那么，（如果）这样，（五）蕴就会变成实有的对境了。如来遮破（五）蕴为我也不合理了。你不是也说过“补特伽罗是世俗谛有”吗？这样，无论（补特伽罗）与（五）蕴是一还是异，说（五）蕴是我，或者追随说我是我的那些人。我只是说补特伽罗是世俗谛有，但我没说过它与（五）蕴是实体一还是异体。为什么呢？如果说实体一和异体，那么说补特伽罗是世俗谛有就只是说说而已，否则就变成承认补特伽罗是实有的了。即使这样，不也是追随那些说不可言说的补特伽罗的人了吗？如果承认补特伽罗是实有的，并且说它与（五）蕴既非相同也非相异，如果这是真的，那么我就一点也不承认所谓的补特伽罗的实体。怎么会有和那些说补特伽罗是实体的人相同的机会呢？世俗谛有只是用意识假立的，实际上并不存在，所以用理智分析，既非一也非异。比如，车不是世俗谛没有，因为车可以被驾驶等等，因为可以看到这些名称。而且，世俗谛有的意义也只是在世间的名称中流传而已。车和它的部件，如铆钉、轮子和车轴等也不是一体的，因为当这些部件各自存在时，不会产生车的概念。也不是异体的，因为当这些部件被分开时，不会看到其他的车。即使当这些部件聚集在一起时，也不会产生其他的车的实体，因为那时也看不到除了这些部件之外的车。然而，当这些部件聚集在一起时，不会考虑是一还是异，就会产生“这是车”的想法，然后就跟随这个想法，附加“车、车”这样的名称。像车一样，如果分析补特伽罗，那么它与（五）蕴是一还是异
English
Then, (if) so, the (five) aggregates will become the object of the real. It is also unreasonable for the Tathagata to refute the (five) aggregates as self. Didn't you also say that "the person is conventionally existent"? In this way, whether (the person) is one with or different from the (five) aggregates, either say that the (five) aggregates are the self, or follow those who say I am mine. I only said that the person is conventionally existent, but I did not say that it is one entity with the (five) aggregates or that it exists differently. Why? If one says one entity and different entities, then saying that the person is conventionally existent is just talk, otherwise it becomes an admission that the person is real. Even so, aren't you following those who say the inexpressible person? If one admits that the person is real and says that it is neither the same nor different from the (five) aggregates, if this is true, then I do not admit the so-called entity of the person at all. How can there be the same opportunity as those who say that the person is an entity? Conventional existence is only nominally imputed by consciousness, but it does not actually exist, so when analyzed with reason, it is neither one nor different. For example, a chariot is not conventionally non-existent, because a chariot can be driven, etc., because these names can be seen. Moreover, the meaning of conventional existence is only circulated in the names of the world. The chariot and its parts, such as rivets, wheels, and axles, are also not one, because when these parts exist separately, the concept of a chariot does not arise. Nor is it a different entity, because when these parts are separated, no other chariot is seen. Even when these parts are gathered together, no other chariot entity is produced, because even then no chariot other than these parts is seen. However, when these parts are gathered together, without considering whether it is one or different, the thought "this is a chariot" arises, and then following this thought, the name "chariot, chariot" is attached. Like a chariot, if one analyzes the person, then whether it is one with or different from the (five) aggregates