Tibetan
་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས། མིག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་རྣམ་པར་བཞག་གོ །དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ཕོ་དང་མོའི་དབང་པོ་རྣམ་པར་བཞག་གོ །དགེ་བའི་ཕྱོགས་འཕེལ་བ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས། སྲོག་གི་དབང་པོ་རྣམ་པར་བཞག་གོ །ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས། ཚོར་བའི་དབང་པོ་ལྔ་རྣམ་པར་བཞག་གོ །དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས། དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་རྣམ་པར་བཞག་གོ །དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས། ཐ་མ་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་གོ ། གཉིས་པ་བྱེད་ལས་སོགས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ། བར་གྱི་སྡོམ་ནི། ལས་དང་རྫས་དང་གཟུགས་སོགས་དང་། །དགེ་བ་སོགས་དང་རྣམ་སྨིན་དང་། །ཁམས་དང་ས་དང་ཐོབ་པ་དང་། །འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ནི། གཞུང་དུ་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་འདི་རྣམས་ལ། དུ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན། དུ་ནི་བདགས་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཅུ་དྲུག་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དུ་ཞིག་གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གཉིས་ཏེ་བདུན་ནོ། །དུ་ཞིག་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཡིད་དང་། ཐ་མ་གསུམ་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ ། དུ་ཞིག་སེམས་ལས་བྱུང་བས་བསྡུས་ཞེ་ན། ཚོར་བ་ལྔ་དང་། དད་སོགས་ལྔ་ཏེ་བཅུ་དང་། ཐ་མ་གསུམ་གྱི་ཕྱོགས་སོ། །དུ་ཞིག་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྲོག་གི་དབང་པོའོ། །དུ་ཞིག་འདུས་བྱས་ཡིན་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་སྟེ་དབང་པོ་ལ་འདུས་མ་བྱས་མེད་དོ། །ཕོ་དང་མོའི་དབང་པོ་གང་གི་ཆ་ཡིན་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཆ་ཡིན་ནོ། ། ཐ་མ་གསུམ་གང་གི་ཆ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡིད་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་། ཡིད་བདེ་དང་བདེ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་སོ། །དབང་པོ་དགུ་པོ་དེ་དག་གང་གི་ཚེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་འཐུན་པ་ནས་མཐོང་བའི་ལམ། སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ལ་གནས་པའི་བར་ནི་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་བར་ནི། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི། ཀུན་ཤེས་བསྲུང་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དུ་ཞིག་ནི་དགེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐ་མ་བརྒྱད་དང་། ཡིད་དང་། སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་པའི་ཚོར་བ་བཞིའི་ཕྱོགས་སོ། །མི་དགེ་བ་ཡང་། ལྔ་པོ་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །དུ་ཞིག་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐ་མ་གསུམ་དང་། ཡིད་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་མ་གཏོགས་པའི་ཚོར་བ་གསུམ་དང་། དད་སོགས་ལྔའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །དུ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་བདུན་དང་སྲོག་གི་དབང་པོ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་རངས་པོ་དང་། ཐ་མ་གསུམ་མ་གཏོགས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །དུ་ཞིག་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་བདུན་དང་སྲོག་གི་དབང་པོ་སྟེ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞིང་། ཐ་མ་བརྒྱད་དང་ཡིད་མི་བདེ་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དུ་ཞིག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡིད་མི་བདེ་རངས་པོ་དང་། དད་པ་སོག་ལྔ་དང་། ཡིད་དང་ཚོར་བ་བཞི་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམས་སོ། །དུ་ཞིག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལུང་མ་བསྟན་རྣམས་དང་ཐ་མ་གསུམ་མོ། །དུ་ཞིག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྲོག་གི་དབང་པོ་རངས་པོ་དང་། གཟུགས་ཅན་བདུན་དང་། ཡིད་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་སོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དུ་ཞིག་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྣ་ལྕེ་དང་། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་སྟེ་བཞི་དང་། ཐ་མ་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །དུ་ཞིག་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོ་ལྔའི་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ། ཐ་མ་གསུམ་དང་། འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་བཞི་བོར་བའོ། །གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དུ་ཞེ་ན། དད་སོགས་ལྔ་དང་། སྲོག་ཡིད་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གྱི་ཕྱོགས་སོ། །ཁམས་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། ཟག་མེད་རྣམས་སོ། །མི་ལྕོགས་པ་མེད་པའི་ས་པ་དུ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། བཅུ་གཅིག་སྟེ། ཐ་མ་བརྒྱད་དང་། ཡིད་དང་། ཡིད་མི་བདེ། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་སོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ན་དུ་ཞིག་དམིགས་ཞེ་ན། བཅོ་བརྒྱད་དེ་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བོར་བ་རྣམས་སོ། །ཡིད་བདེ་བོར་བའི་བཅུ་བདུན་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ས་པའོ། །བདེ་བ་བོར་བའི་བཅུ་དྲུག་ནི་བཞི་པའི་ས་པའོ། །ཐ་མ་བརྒྱད་དང་། སྲོག་ཡིད་བཏང་སྙོམས་རྣམས་ནི་གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་གྱི་ས་པའོ། །ཐ་མ་གསུམ་བོར་བ་བརྒྱད་ནི་སྲིད་རྩེའི་ས་པའོ། །རྟེན་འདོད་ཁམས་པ་དབང་པོ་དུ་དང་ལྡན་ཞེ་ན། སྲིད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དང་ངོ་། །དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་ནི། གཟུགས་ཅན་ལྔ་དང་། སྲོག་ཡིད་བཏང་སྙོམས་རྣམས་ནི་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར་ལྡན་ལ། ཐ་མ་གསུམ་མ་གཏོགས་པའི་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་མི་ལྡན་པ་ཡོད། ཐ་མ་གསུམ་ནི་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ལས་མི་ལྡན་ལ་ས་བོན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་མི་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་ཏེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་སོ། ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དྭགས་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བར་བྱའོ། །མིར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྲིད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དང་ངོ་། །མིར་སྐྱེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལྷར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དབང་པོ་མ་ཚང་བ་རྣམས་ནི། མིག་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་གང་རུང་མ་གཏོགས་པ་སྲིད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དང་ངོ་། །དབང་པོ་ཚང་བ་རྣམས་ནི་སྲིད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དང་ངོ་། །ཟ་མ་ནི་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་དང་། ཐ་མ་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་སྲིད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དང་ངོ་། །སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གང་རུང་མ་གཏོགས་པ་སྲིད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དང་ངོ། མཚན་གཉིས་པ་ནི་སྲིད་པ་ལས་བཅུ་དགུ་དང་ལྡན་ཏེ། ཐ་མ་གསུམ་བོར་བའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་ནི་བརྒྱད་མ་གཏོགས་པ་སྲིད་པ་ལས་གཞན་རྣམས་དང་ལྡན་ནོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་ཆད་པ་ནི་སྲིད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དང་ངོ་། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ཐ་མ་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་སྲིད་པ་ལས་བཅུ་དགུ་དང་ངོ་། །བདེན་པ་མཐོང་བ་སྲིད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དང་ངོ་། །སློབ་པ་ནི་ཐ་མ་མ་གཏོགས་པའི་སྲིད་པ་ལས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང་ངོ་། །མི་སློབ་པ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་དང་། ཟག་མེད་དང་པོ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་བཅུ་དགུ་དང་ངོ་། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཟག་མེད་དང་པོ་དང་ཐ་མ་གཉིས་བོར་བ་ཉི་ཤུ་དང་ལྡན་ནོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཕྱིར་འོང་བ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ནི། ཟག་མེད་ཐ་མ་གཉིས་བོར་བ་སྲིད་པ་ལས་ཉི་ཤུ་དང་ངོ་། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཟག་མེད་ཐོག་མཐའ་གཉིས་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བོར་བ་བཅུ་དགུ་རྣམས་དང་ངོ་། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཟག་མེད་དང་པོ་གཉིས་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བོར་བ་བཅུ་དགུ་དང་ལྡན་སྲིད་དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་པོ་དུ་དག་ནི་སྤོང་བ
Chinese
以能作之义，安立眼等六处。以能主宰具足为得沙门果而出家之分之义，安立男女根。以能主宰善法增长之义，安立命根。以能主宰如理作意之义，安立五受根。以能主宰能合沙门果之道之义，安立信等五根。以能主宰获得沙门果之义，安立最后三根。 第二，安立作用等。中间的总结是：业和物质及色等，善等和异熟，界和地及获得，死殁和生唯是。诸根的作用，如经中所说。这些根中，多少是实有？多少是假有呢？十六是实有，其余是假有。多少为色所摄？眼等五根和男女根二，共七个。多少为心所摄？意和最后三根的一部分。多少为心生所摄？五受和信等五，共十个，以及最后三根的一部分。多少是非相应行？命根。多少是有为法？一切都是，根中没有非有为法。男女根是哪个部分的？是身根的一部分。最后三根是哪个部分的？意和信等五根，以及意乐和快乐和舍。这九根在什么时候，从与决定之分相合直到见道十五刹那之间，叫做未知当知根。从见道第十六刹那开始，直到金刚喻定之间，叫做已知根。在有余依位时，叫做已知护根。多少是善的？最后八根和意，以及除了苦以外的
English
By the meaning of being able to act, the six, such as the eye, are established. By the meaning of being able to dominate those who are endowed with the fortune to be ordained for the sake of obtaining the fruit of the ascetic's conduct, the male and female faculties are established. By the meaning of being able to dominate the increase of virtue, the life faculty is established. By the meaning of being able to dominate acting with intelligence, the five feeling faculties are established. By the meaning of being able to dominate the path that connects to the fruit of the ascetic's conduct, the five, such as faith, are established. By the meaning of being able to dominate obtaining the fruit of the ascetic's conduct, the last three are established. Secondly, the establishment of functions, etc. The intermediate summary is: actions and substances and forms, etc., virtues, etc., and maturation, realms and grounds and attainment, death, transmigration, and birth alone. The functions of the faculties are as explained in the scriptures. Among these faculties, how many are substantially existent? How many are nominally existent? Sixteen are substantially existent. The remainder are nominally existent. How many are included by form? The five, such as the eye, and the two, male and female faculties, are seven. How many are included by mind? The mind and one part of the last three. How many are included by what arises from mind? The five feelings and the five, such as faith, are ten, and a part of the last three. How many are non-associated formations? The life faculty. How many are conditioned? All are, there is no unconditioned among the faculties. Which part are the male and female faculties? They are part of the body faculty. Which part are the last three? The mind and the five faculties such as faith, and mental pleasure and pleasure and equanimity. When are these nine faculties called the "unknown to be known faculty"? From the time they are in accordance with the aspect of ascertainment until the fifteenth moment of the path of seeing. From the sixteenth moment of the path of seeing until the diamond-like samadhi, they are called the "known faculty." In the state of the remaining aggregates, they are called the "known protecting faculty." How many are virtuous? The last eight and the mind, and all feelings except suffering.
Chinese
四种感受的方面。不善也是，那五个的方面之一。多少是无漏的呢？最后三个，以及意，除了痛苦和不悦之外的三种感受，以及信等五者的方面之一。多少是有漏的呢？有色的七个和命根，痛苦和不悦的感受，以及除了最后三个之外剩余的那些的方面之一。多少是未说明的呢？有色的七个和命根这八个是未说明的，以及除了最后八个和不悦之外剩余的那些的方面之一也是。多少是异熟所摄的呢？不悦的感受，以及信等五者，以及意和四种感受的一个方面等。多少是无异熟的呢？未说明的那些和最后三个。多少是异熟呢？命根的感受，以及有色的七个，以及意和舍受的方面等。剩余的那些不是异熟。多少是与欲相应的呢？鼻舌和，男女根这四个，以及除了最后三个之外剩余的那些的方面之一。多少是与色相应的呢？十五个的方面之一，即舍弃最后三个和与欲相应的四个。多少是与无色相应的呢？信等五者，以及命意舍受三个的方面。不与界相应的，是无漏的那些。有多少无障碍的处所呢？十一个，即最后八个，以及意，不悦，舍受等。在初禅和二禅中有多少所缘呢？十八个，即舍弃男女根、痛苦和不悦的那些。舍弃喜悦的十七个是三禅的处所。舍弃快乐的十六个是四禅的处所。最后八个，以及命意舍受等是无色界前三个的处所。舍弃最后三个的八个是有顶的处所。所依是欲界者与多少根相应呢？从有中与一切相应。生于地狱的是，有色的五个，以及命意舍受等。
English
Aspects of the four feelings. The non-virtuous is also one of the aspects of those five. How many are without outflows? The last three, and mind, the three feelings other than suffering and displeasure, and one aspect of the five such as faith. How many are with outflows? One aspect of the seven with form and the life faculty, the feeling of suffering and displeasure, and the remainder except for the last three. How many are unstated? The seven with form and the life faculty, these eight are unstated, and one aspect of the remainder except for the last eight and displeasure. How many are included in maturation? The feeling of displeasure, and the five such as faith, and one aspect of mind and the four feelings, etc. How many are without maturation? Those that are unstated and the last three. How many are maturation? The feeling of the life faculty, and the seven with form, and the aspect of mind and equanimity, etc. The remaining ones are not maturation. How many are associated with desire? Nose, tongue, and the male and female faculties, these four, and one aspect of the remainder except for the last three. How many are associated with form? One aspect of the fifteen, namely abandoning the last three and the four associated with desire. How many are associated with the formless? The five such as faith, and the aspect of the three of life, mind, and equanimity. Those not associated with realms are those without outflows. How many unobstructed places are there? Eleven, namely the last eight, and mind, displeasure, equanimity, etc. How many objects are there in the first and second dhyanas? Eighteen, namely those that abandon the male and female faculties, suffering and displeasure. The seventeen that abandon joy are the places of the third dhyana. The sixteen that abandon pleasure are the places of the fourth dhyana. The last eight, and life, mind, equanimity, etc. are the places of the first three formless realms. The eight that abandon the last three are the places of the peak of existence. How many faculties are beings in the desire realm endowed with? From existence, they are endowed with all. Those born in hell are the five with form, and life, mind, equanimity, etc.
Chinese
这些是具有普遍产生的方式，确实具有。除了最后三个之外的其余部分，有具有的，也有不具有的。最后三个是不具有普遍产生，但以种子的方式，有具有的，也有不具有的，即完全从痛苦中解脱的法性和不解脱的法性。 众生如地狱中出生的众生一样，对于完全痛苦的旁生和饿鬼也应如此看待。出生为人的人们也与有中所有的一切相符。如出生为人一样，出生为天人的人们也是如此。不具足根的人们，除了眼等五根中的任何一个之外，与有中所有的一切相符。具足根的人们与有中所有的一切相符。食物是男女根和最后三个之外，与有中所有的一切相符。男性和女性，除了男女根中的任何一个之外，与有中所有的一切相符。双性人具有有中的十九个，即舍弃了最后三个。断绝善根的人，除了八个之外，与有中其他的相符。未断绝善根的人与有中所有的一切相符。凡夫俗子们，除了最后三个之外，与有中的十九个相符。见谛者与有中所有的一切相符。有学者，除了最后之外，与有中的二十一个相符。无学者，除了不悦意和最初的两个无漏之外，与十九个相符。安住于入流果者，舍弃了最初和最后的两个无漏，具有二十个。如入流果一样，入一来果者和一来者以及不来果者也是如此。入流果的证入者，舍弃了最后的两个无漏，与有中的二十个相符。安住于不来果者，舍弃了最初和最后的两个无漏以及不悦意，与十九个相符。证入阿罗汉果者也是如此。安住于阿罗汉果者，舍弃了最初的两个无漏和不悦意，可能具有十九个。从欲界死亡并转移到欲界出生时，舍弃了多少根