Tibetan
དམིགས་ཏེ་བསྒོམས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས། གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཆད་དོ། །རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ཆོས་ཙམ་དུ་ཤེས་པས་བདག་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་རང་རྒྱུད་དུ་སོ་སོར་གྲུབ་པ་ནི་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཙང་བ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནས་ལུགས་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་འཇོག་གོ །གང་གི་ཚེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའམ། གཟུང་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་སྟོང་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པས་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་འཇོག་གོ །དེའི་ཕྱིར་རྟག་བདེ་བདག་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། གནས་ལུགས་ལ་མ་ཞུགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། གནས་ལུགས་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་གི་དོན་ལ་ཞུགས་པར་སྣང་ངོ་། ། འདིར་རྫས་སུ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དམ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། ཞེ་ན། རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དེ། གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་རྫས་ཡོད། གཙང་བདེ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་རྣམས་སོ། །དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ་རྫས་ཡོད་མ་ཡིན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྫས་ཡོད་རྣམས་སོ། །གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ
Chinese
通过专注禅修，所有的烦恼都会被完全净化，因此，一切都是究竟存在的。在注释中说，一切法都是真如，因为不是其他。通过了知能被净化的对境仅仅是法，就能舍弃对作为我被净化的因的执着。这样一来，所谓的世俗和胜义，在自相续中各自成立是不存在的，然而，对于属于蕴、界、处之中的这些法，当孩童们将清净和安乐等与增长烦恼相顺应的颠倒之相妄加安立时，那一切都成为遮蔽实相的世俗。当断定这些蕴等等是无常等等，或者能取和所取二者的空性时，那时，那一切都与清净相顺应，并且成为殊胜智慧的行境，因此被安立为胜义。因此，以常、乐、我等颠倒之相所区分的蕴等等，是与增长烦恼相顺应的，并且因为没有进入实相而成为世俗。以无常等等非颠倒之相所区分的蕴等等，是与烦恼的完全清净相顺应的，并且因为进入了实相而成为胜义。这似乎是进入了论典的意义之中。这里，凡是实有的，就是胜义有吗？凡是胜义有的，也就是实有吗？如果这样问，有实有但不是胜义有的，即色、声等蕴、界、处等实有，是被清净、安乐等颠倒之相所区分的那些。有是胜义有但不是实有的，即无常等真实之相，以及真如三种相等等。有两者都是的，即被无常等非颠倒之相所区分的色等实有。也有两者都不是的
English
Through focused meditation, all defilements are completely purified, therefore, everything exists ultimately. In the commentary, it is said that all dharmas are Suchness, because they are not other than that. By knowing that the object to be purified is merely dharma, one abandons the attachment to oneself as the cause of purification. In this way, what are called conventional and ultimate, do not exist as being established separately in one's own continuum, however, when children impute aspects of purity, pleasure, etc., which are in accordance with the increase of defilements, onto these dharmas belonging to the aggregates, elements, and sense bases, then all of that is established as conventional, which obscures the reality. When it is determined that those aggregates, etc., are impermanent, etc., or the emptiness of the two, grasper and grasped, then at that time, all of those are in accordance with complete purification and become the domain of noble wisdom, therefore they are established as ultimate. Therefore, the aggregates, etc., distinguished by the inverted aspects of permanence, pleasure, self, etc., are in accordance with the increase of defilements, and because they do not enter into reality, they are conventional. The aggregates, etc., distinguished by the non-inverted aspects of impermanence, etc., are in accordance with the complete purification of defilements, and because they enter into reality, they are ultimate. This seems to enter into the meaning of the text. Here, is whatever exists substantially, does that exist ultimately? Is whatever exists ultimately, is that also substantially existent? If asked thus, there are things that exist substantially but are not ultimately existent, namely, the aggregates, elements, and sense bases, such as form and sound, which are substantially existent, and those distinguished by inverted aspects such as purity and pleasure. There are also things that are ultimately existent but not substantially existent, namely, the aspects of truth such as impermanence, etc., and the three aspects of Suchness, etc. There are also things that are both, namely, the substantially existent forms, etc., distinguished by non-inverted aspects such as impermanence, etc. There are also things that are neither
Tibetan
་ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་བཏགས་པར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བཏགས་པར་ཡོད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། སྔར་གྱི་མུ་གསུམ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡང་རྫས་ཡོད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་ཡང་མུ་བཞི་སྟེ། དང་པོའི་མུ་གསུམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་མུ་གསུམ་པར་འགྱུར་རོ། །དང་པོའི་མུ་གཉིས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་འདིར་མུ་བཞི་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་བཏགས་ཡོད་གང་ཡིན་པ། དེ་དོན་དམ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་ཡང་མུ་བཞི་སྟེ། དང་པོའི་བཞི་པ་ནི་འདིར་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །དང་པོའི་གསུམ་པ་ནི་འདིར་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དང་པོའི་གཉིས་པ་ནི་འདིར་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །དང་པའི་དང་པོ་འདིར་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་རེ་ཞིག་ཤེས་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་གཞི་ལྔའི་རང་བཞིན་དང་། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བས་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡིན་ཞེ་ན། གཞི་གང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཟུགས་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ན་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་དམིགས་པ་ན་འགའ་ཞིག་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དད་སོགས་ཀྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་རངབཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་གང་གི་ཚེ་ཆགས་སོགས་དང་འགྲོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ་ཅེས་པ་དང་དད་སོགས་དང་འགྲོགས་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་བྱང་ངོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་ཀྱི་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འམ། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཞན་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། དེ་དག་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རེག་པ་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས
Chinese
是与虚空和非个别考察的灭尽等。又，凡是假立存在的，都是世俗存在的吗？答：有假立存在但不是世俗存在的，即先前的第三种情况。又，凡是实物存在的，都是世俗存在的吗？答：也有四种情况。先前的第三种情况，在这里变成第三种情况。先前的第二种情况，在这里变成第四种情况。又，凡是假立存在的，是胜义存在吗？答：也有四种情况。先前的第四种情况，在这里是第一种情况。先前的第三种情况，在这里是第二种情况。先前的第二种情况，在这里是第三种情况。先前的第一种情况，在这里是第四种情况。 现在是解说所知等三者的自性，其中，首先就所知而言，说了“应该如何了知”等。其中也有五种基的自性和以能知差别来解说两种，第一种是：希求解脱者所应了知的法有五种，即色等。为什么这一切都是所应了知的呢？就烦恼和清净的基而言，色是所应了知的，因为在对境等，有根的身体作为对境时，有些人因贪等而烦恼，又因信等而缘所应缘。就烦恼和清净的事物而言，心性是所应了知的，因为心自性清净，当它与贪等相应时，就称为烦恼，与信等相应时，就称为清净，除了心之外，没有其他可以变成烦恼或清净的法。就烦恼和清净的作者而言，心所法是所应了知的，即贪等烦恼和嗔等近烦恼，以及与它们生起相顺的触、受、想、思等。
English
These are the cessations that are not separately examined from space, and so on. Furthermore, is everything that exists by imputation also conventionally existent? Answer: There are things that exist by imputation but are not conventionally existent, namely, the third case mentioned earlier. Furthermore, is everything that exists as a substance also conventionally existent? Answer: There are four possibilities. The third case from the first set becomes the third case here. The second case from the first set becomes the fourth case here. Furthermore, is everything that exists by imputation ultimately existent? Answer: There are four possibilities. The fourth case from the first set is the first case here. The third case from the first set is the second case here. The second case from the first set is the third case here. The first case from the first set is the fourth case here. Now, the nature of the three, such as knowable objects, will be explained. Among them, first, with regard to knowable objects, it is said, "How should they be known?" etc. Among them, there are two explanations: the nature of the five bases and the explanation by the distinction of the knower. The first is: The objects to be known by those who desire liberation are of five types, namely, form and so on. Why are all these objects to be known? With regard to the basis of affliction and purification, form is to be known, because when the body with its senses is the object, some are afflicted by attachment and so on, and others focus on what should be focused on with faith and so on. With regard to the object of affliction and purification, the nature of mind is to be known, because the mind is naturally pure, and when it is associated with attachment and so on, it is called affliction, and when it is associated with faith and so on, it is called purification. There is no other phenomenon besides the mind that can become afflicted or purified. With regard to the agent of affliction and purification, mental factors are to be known, namely, afflictions such as desire, near afflictions such as anger, and contact, feeling, perception, thought, and so on, which are in accordance with their arising.