Tibetan
ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་ཅེས་དྲང་ངོ་། །ཇི་ལྟ་བུའི་ཅེ་ན། ལྷ་མི་ཅེས་སོགས་གང་ཟག་གི་དང་། མིག་སྣ་ཅེས་སོགས་ཆོས་ཀྱིའོ། །ལས་སུ་བྱ་བ་གང་ལ་ཅེ་ན། མིག་གིས་མཐོང་བ་དང་། རྣ་བས་ཐོས་པ་དང་མ་མཐོང་མ་ཐོས་ཀྱང་རིག་པས་དཔྱད་ནས་བསམ་བྱུང་གིས་འདི་དང་འདིའོ་ཅེས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། སྒོམ་བྱུང་གིས་སོ་སོར་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་རྣམས་ལའོ། །བྱེད་པ་གང་གིས་ཅེ་ན། ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་། འཛིན་པར་བྱེད་པ་དབང་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་རྟོག་མེད་འཁོར་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། མཚན་མ་དེ་ཉིད་འདིའོ་ཞེས་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་བཀྲ་བར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིད་ཤེས་རྟོག་བཅས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་མ་རྟགས་རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པར་ཚིག་ཏུ་མི་སྨྲའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་དབང་ཤེས་རྟོག་མེད་ཀྱི་འཁོར་གྱིས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་ནི། དེ་དག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དབང་ཤེས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ནས་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་འཛིན་པ་ལ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དབང་ཤེས་འཁོར་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་གཅད་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་ཡིད་ཤེས་འཁོར་གྱིས་འདིའོ་ཞེས་བཀྲ་བར་བཟུང་ནས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་མཐོང་ཐོས་སོགས་དབང་ཤེས་ཀྱི་དོན་རྣམས་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ལ་དབང་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་འདུ་ཤེས་གཙོ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཐ་སྙད་དེའི་དང་པོའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་དོན་རྣམས་ལ་ཡིད་ཤེས་འཁོར་གྱི་འདུ་ཤེས་ཁོ་ནས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་འཐའ་ཡས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མཐོང་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དོན་བཞི་པོ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བསྟན་ཅེ་ན། བདེན་མོད་འོན་ཀྱང་འདིར་ཐ་སྙད་ཀུན་གྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོར་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤང་བླང་བྱ་བའི་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པས་དེའི་ཕྱིར་བཞི་པོ་འདི་དག་བསྟན་ནོ། ། དེ་ལ་བླང་བར་བྱ་བ་ཡང་དག་པའི་
Chinese
从业的角度广为阐述，直接说就是安立名言。如果问是什么样的，比如神、人等是补特伽罗的，眼、鼻等是法的。如果问对于什么行事，就是眼睛所见、耳朵所闻，以及虽未见未闻，但以智慧分析，由思所生而分辨出这个和那个，以及由修所生，以各自自证的方式而了知的诸法。如果问以什么行事，就是断除对境的相，并且执持，这是根识和意识无分别的眷属的作意，以及通过确定“这个就是”的方式来清晰执持，这是意识有分别的眷属的作意。如果说不是有“没有分别、没有分析就不能说话”的说法吗？那么，根识无分别的眷属如何安立名言呢？就是意识及其眷属进入色、声等根识的对境时，依赖于执持那些对境自性的根识的显现。否则，如果意识不依赖根识，仅仅由意识就能了知色、声等对境，那么执持这些对境时，根识就成了无意义的，因为会成为这样的过失。因此，根识眷属的作意完全断除对境的相之后，意识眷属随后执持“这个就是”并清晰地把握，从而安立名言，所以没有过失。因此，对于见闻等根识的诸法安立名言时，根识眷属的作意是主要的，因为这本身就是该名言最初的因。对于法处所生的诸法，仅仅由意识眷属的作意来安立名言。如果说名言的对境是无边的，为什么只显示见闻等这四种作为名言的对境呢？虽然是真实的，但这里不是显示所有名言的对境，而是显示在所有名言中，主要针对希求解脱者，需要取舍的正与邪的名言的基础仅仅在于这四种，因此才显示这四种。其中，需要取舍的正确的
English
Explanation in detail from the perspective of action: It is directly stated that it establishes terminology. If asked what kind, such as gods and humans are of individuals, and eyes and noses are of phenomena. If asked for what actions, it is for things seen by the eyes, heard by the ears, and even if not seen or heard, distinguishing this and that through analysis by wisdom, arising from thought, and for phenomena known through cultivation, in the manner of individual self-awareness. If asked by what actions, it is by the awareness of the sense consciousness and the non-conceptual mind consciousness retinue, which completely cuts off the characteristics of the object and holds it, and by the awareness of the conceptual mind consciousness retinue, which clearly holds it by determining "this is it." If it is said, isn't there a saying that "one cannot speak without distinguishing and analyzing"? How then does the non-conceptual retinue of sense consciousness establish terminology? It is when the mind consciousness and its retinue enter the objects of sense consciousness, such as forms and sounds, it depends on the manifestation of the sense consciousness that holds the self-nature of those objects. Otherwise, if the mind consciousness does not rely on sense consciousness, but only the mind consciousness can understand objects such as forms and sounds, then when holding these objects, the sense consciousness becomes meaningless, because it would be such a fault. Therefore, after the awareness of the sense consciousness retinue completely cuts off the characteristics of the object, the mind consciousness retinue then holds "this is it" and clearly grasps it, thereby establishing terminology, so there is no fault. Therefore, when establishing terminology for the phenomena of seeing, hearing, etc., which are the objects of sense consciousness, the awareness of the sense consciousness retinue is the main thing, because it itself is the initial cause of that terminology. For the phenomena arising from the realm of phenomena, terminology is established only by the awareness of the mind consciousness retinue. If it is said that the objects of terminology are limitless, why are only these four, such as seeing and hearing, shown as objects of terminology? Although it is true, here it is not showing the objects of all terminology, but showing that among all terminology, mainly for those who desire liberation, the basis of the correct and incorrect terminology that needs to be adopted or abandoned lies only in these four, therefore these four are shown. Among them, the correct ones that need to be adopted
Tibetan
ཐ་སྙད་ནི། བརྒྱད་དེ་མཐོང་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གཅིག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་བཞི་དང་། ཇི་བཞིན་མ་རྟོགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ལ་ད་ལྟར་བརྗོད་པ་དགག་པའི་ཐ་སྙད་བཞིའོ། །དོར་བར་བྱ་བ་ལོག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་བརྒྱད་དེ། སྔ་མ་ལས་བཟློག་པ་དགག་པའི་ཐ་སྙད་བཞི་དང་། ཕྱི་མ་ལས་ཟློག་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་བཞིའོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཡང་དག་པའི་ཐ་སྙད་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་ན་བརྒྱད་པོ་ཁོ་ན་ཡང་དག་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན། བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡང་དག་པའི་ཐ་སྙད་གཞན་ལས་ཕན་ཡོན་ཆེ་བས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་བཞི་ནི་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ལ་ཕྱི་མ་བཞི་ནི་རང་རྗེས་སུ་བསྲུང་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར། ལྷ་ཡི་མིག་དང་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བའི་གཟུགས་དང་བདེ་འགྲོ་ངན་འགྲོའི་གཟུགས་མིའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་མཐོང་བ་དང་། སྒྲ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་རྣམས་ཐོས་ནས་དེ་ལྟར་དུ་གཞན་ལ་བསྟན་པ་ལས་ཕ་རོལ་པོ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལས་འབྲས་དང་བདེན་བཞི་ལ་སོགས་པ་རིགས་པས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའི་དོན་རྣམས་དང་། སྒོམ་བྱུང་གི་སོ་སོ་རང་རིག་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་རྣམས་གཞན་ལ་བསྟན་པ་ན་ཡང་སྔ་མ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཕྱི་མ་བཞི་རང་རྗེས་སུ་བསྲུང་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཅེ་ན། གཞན་གྱིས་མཐོང་ཐོས་སོགས་བཞི་ལ་བརྩམས་ནས་དྲིས་པ་ན་མ་མཐོང་བཞིན་དུ་མཐོང་ཞེས་སོགས་བརྗོད་ན་མི་ཆོས་བླ་མའི་རྫུན་སྨྲས་པས་ཉམས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་སྙད་ཕྱི་མ་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་ལས་ཉེས་དམིགས་དེ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ལོག་པའི་ཐ་སྙད་གཞན་ཡོད་ན་ཡང་བརྒྱད་པོ་འདི་ཙམ་ཞིག་ལོག་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་གཞན་དོན་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། ཕྱི་མ་བཞི་རང་གི་དོན་ལས་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཉེས་དམིགས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་འདྲ་བ་ལ་མཐོང་ཐོས་གཉིས་སྨོས་ལ་སྣ་ལྕེ་ལུས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་མི་སྨོས་པ་ཅི་ཞེ་ན། ཐ་མལ་པའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་མཐོང་ཐོས་ཀྱི་དོན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལྷའི་མིག་དང་རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བས་དེ་དག་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཡང་དག་
Chinese
词语是：八种，即对于所见所闻等境，如实了知后，如实宣说，是成立的四种词语；不如实了知，却如是宣说，是遮破现在所说之四种词语。当舍弃的颠倒词语也有八种，即与前者相违的遮破之四种词语，与后者相违的成立之四种词语。难道没有其他如实显示的正确词语吗？为何说这八种才是正确的词语呢？因为这八种比其他正确的词语利益更大，所以是最殊胜的，是主要的。因为前四种是随顺他人的支分，后四种是守护自己的支分。具体是这样，天眼和天耳的现量，次第见到众生的死殁和出生的色，以及善趣恶趣的色，超出了人眼所见的范围；听到极其细微的声音后，如是向他人宣说，能使他人产生正确的见解；以及对于业果和四谛等，以理智进行观察和分析，从而分辨出差别之义；以及禅定所生的各自自证和分别识之义，向他人宣说时，也和前面一样。如果说后四种是如何成为守护自己的支分呢？如果他人就所见所闻等四事进行提问，如果不如实见而说见，就会犯大妄语，失去人天福报；而具备后四种词语，就不会产生那种过失。即使有不如实之颠倒词语，也仅仅是这八种被显示为颠倒词语，因为前四种是使他人之利益受损的原因，后四种是使自己之利益受损的原因，所以过失很大。在根境相同的情况下，只说了见闻二者，而没有说鼻舌身三者的境，这是为什么呢？因为有些超出了普通人根境的见闻之义，也会成为瑜伽士天眼和天耳的境，所以将这些作为境的正确
English
The terms are: eight, that is, the four terms of establishing, which are to understand a single object of seeing, hearing, etc., as it is, and then speak of it accordingly; and the four terms of refuting the present statement, which are to speak of it in that way without understanding it as it is. There are also eight reversed terms to be abandoned, namely, the four terms of refuting what is contrary to the former, and the four terms of establishing what is contrary to the latter. Are there not other correct terms that show things as they are? Why are only these eight called correct terms? Because these eight are more beneficial than other correct terms, they are the most excellent and the main ones. Because the first four are the limbs of following others, and the latter four are the limbs of protecting oneself. That is, in this way, the clairvoyance of the divine eye and ear sees the forms of the death and birth of sentient beings in order, and the forms of the good and bad destinies, which are beyond the scope of human senses; and after hearing extremely subtle sounds, speaking of them to others in this way can generate correct views in others; and the meanings of distinguishing differences after examining and analyzing the results of actions and the four truths, etc., with reason; and when speaking to others about the meanings of self-awareness and discriminating consciousness arising from meditation, it is the same as before. If the latter four are the limbs of protecting oneself, how is it? If others ask about the four things of seeing and hearing, etc., if one says one sees without actually seeing, one will incur a great loss by telling a supreme lie against human morality; and with these latter four terms, that fault will not occur. Even if there are other reversed terms that are not as they are, only these eight are shown as reversed terms, because the former four are the cause of harming the benefit of others, and the latter four are the cause of harming one's own benefit, so the fault is great. In the case of similar sense objects, why are only seeing and hearing mentioned, and not the objects of the nose, tongue, and body? Because some of the meanings of seeing and hearing that are beyond the sense objects of ordinary people also become the objects of the divine eye and ear of yogis, so the correct