Tibetan
་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། ད་ནི་འདི་དཔྱད་སྟེ་གང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ལ། གང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མུ་བཞི་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ལ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། གཉིད་ལོག་པ་སེམས་མེད་པ་དང་། བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་སེམས་མེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པའོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཀུན་བཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། སེམས་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པ་ནི་སེམས་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ནའོ། །གཉིས་ཀ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་འདས་པའི་དབྱིངས་ནའོ། །ཞེས་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་ལས་གང་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་གཞིའོ་ཞེས་བརྗོད་ན། ས་བོན་ལ་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རང་བཞིན་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ནི། གང་གིས་སྒོ་བར་བྱེད་པ་དང་། གང་ལ་སྒོ་བར་བྱ་བ་དང་། ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྒོ་བ་དང་། སྒོས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དག་གིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་སྒོ་བར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཡིན་གྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་མི་འཛིན་པས་བླུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་འབྱུང་བའི་ས་བོན་དེ་དག་གང་གིས་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མིག་རྣ་ཞེས་སོགས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། དེས་གཞག་པའི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དམིགས་རྣམ་མི་འཛིན་ན་བག་ཆགས་སྒོ་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་གང་ལས་ཤེས་ཞེ་ན། རིག་པ་ལས་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དམིགས་རྣམ་འཛིན་པ་དག་ལ་ཡང་དམིགས་རྣམ་མི་གསལ་བ་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་བག་ཆགས་འཇོག་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་མཐོང་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཡིད་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང་། དམིགས་པ་ནང་དུ་གཏད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་རྣ་བས་སྒྲ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་ཤེས་སྐྱེས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་གཟུགས་སམ་སྒྲའི་རྣམ་པ་འདི་དང་འདི་ལྟ་མཐོང་ངོ་ཐོས་ཞེས་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ནི་རང་དྲན་པའི་བག་ཆགས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཡིད་གཏད་དེ་གཟུགས་མཐོང་བའམ་སྒྲ་ཐོས་པ་དེའི་ཚེ་དུས་ཕྱིས་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་རང་དྲན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མཐོང་ལ། དེའི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་དབང་ཤེས་དེ་དག་ལ་རང་དྲན་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་སྒོ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་དམིགས་རྣམ་མི་གསལ་བ་དག་ལ་ཡང་བག་ཆགས་འཇོག་པའི་ནུས་པ་མེད་ན་དམིགས་རྣམ་གཏན་མི་འཛིན་པ་དག་ལ་བག་ཆགས་འཇོག་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞན་ཡང་གཉིད་དང་། གདོན་གྱིས་བརླམས་པ་དང་། སྨྱོས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དམིགས་རྣམ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་བསྒོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་སྟེ་བག་ཆགས་སོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ན་འདི་དག་ནི་བྱས་ལ་མ་བསགས་པའི་ལས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གཞི་ནི་དམིགས་རྣམ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རང་ཉིད་རང་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྒོ་བར་མི་རུང་ལ། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གིས་ཀྱང་སྒོ་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་གཞི་བཞིན་དུ་དམིགས་རྣམ་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གསལ་པོ་ཅན་གྱི་ཚོགས་བདུན་འཁོར་བཅས་ཁོ་ནས་བག་ཆགས་སྒོ་བར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་འདི་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཙམ་གྱིས་ན་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་གསལ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ནི་རྟག་ཏུ་ངར་རློམ་སེམས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བཀྲ་བར་འཛིན་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་འཁོར་དང་བཅས་པས་ནི་རྟག་ཏུ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་སྒོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་། གཉིད་དང་གདོན་གྱིས་བརླམས་པ་ལ་སོགས
Chinese
已经讲完了。现在分析这个，凡是具有阿赖耶识的，就具有转识，凡是具有转识的，也是具有阿赖耶识吗？有四句：具有阿赖耶识，但不具有转识的是：睡眠无心和昏厥无心，以及入于无想定和入于灭尽定，和生于无想有情之中。具有转识，但不具有阿赖耶识的是：有心识的时候，阿罗汉和独觉，以及不退转的菩萨和如来。具有二者的是：有心识的时候之外的其他众生。不具有二者的是：阿罗汉和独觉，以及不退转的菩萨和如来入于灭尽定，和无余涅槃的境界中。如《决择摄受论》中所说。如果说具有能任持种子的就是阿赖耶识，那么种子的习气是什么自性呢？这个要从以什么作为因，对什么作为因，以什么方式作为因，以及特殊的自性是什么来了解。作为因的是属于有情相续的，而不是外在的色等，因为它们与作为因的对象没有关联。属于有情相续的也是心和心所，而不是眼等，因为它们不执取对境和行相，所以是愚痴的。从哪里产生眼等诸根的种子，由谁来安立呢？那是随顺眼耳等显现名言的意识来安立的，因为是从它所安立的显现名言的习气中产生的。如果不执取对境和行相，习气就不作为因，这从哪里知道呢？从理智中知道。
English
That has been explained. Now, analyzing this, whoever possesses the ālaya-vijñāna also possesses the pravṛtti-vijñāna, and whoever possesses the pravṛtti-vijñāna, do they also possess the ālaya-vijñāna? There are four possibilities: Those who possess the ālaya-vijñāna but do not possess the pravṛtti-vijñāna are: those who are asleep and without mind, those who have fainted and are without mind, those who have entered into the non-conceptual samāpatti, those who have entered into the nirodha-samāpatti, and those who are born among the non-conceptual sentient beings. Those who possess the pravṛtti-vijñāna but do not possess the ālaya-vijñāna are: during the state of having mind, the arhats, the pratyekabuddhas, the non-retrogressing bodhisattvas, and the tathāgatas. Those who possess both are: other than those in the state of having mind. Those who possess neither are: the arhats, the pratyekabuddhas, the non-retrogressing bodhisattvas, and the tathāgatas who have entered into the nirodha-samāpatti, and in the realm of nirvāṇa without remainder. As it is said in the Gtan la dbab pa bsdus pa (Determining the Collection). If it is said that the ālaya is that which possesses the seeds in their entirety, then what is the nature of this habit called seed? This is to be understood by what acts as the cause, what is acted upon as the cause, how it acts as the cause, and what is its specific nature. What acts as the cause belongs to the continuum of sentient beings, and not external forms, etc., because they are not related to the object of the cause. What belongs to the continuum of sentient beings are also the mind and mental factors, and not the eyes, etc., because they do not apprehend the object and aspect, and are therefore ignorant. From where do the seeds from which the sense faculties such as the eyes arise, and by whom are they established? That is established by the mind-consciousness that follows the expressions of manifestation such as eye, ear, etc., because it arises from the habit of the expressions of manifestation established by it. If the object and aspect are not apprehended, the habit does not act as a cause, from where is this known? It is known from reason.
Chinese
诶！像这样，对于心和心所的取境相者来说，也看到有些境相不清晰者没有留下习气的能力。当心散乱，或者专注于内在等情况下，眼睛看到色，耳朵听到声等，虽然生起根识，但此时不会生起“见到或听到这个或那个形状的色或声”的记忆。因此，要知道这些没有产生自忆习气的能力。当专注于境而见到色或听到声时，会看到之后会像之前一样生起自忆的意识。因此，要知道之前的根识具有产生自忆意识的习气的能力。这样，如果境相不清晰者也没有留下习气的能力，那么更不用说完全不取境相者有留下习气的能力了。此外，睡眠、鬼附、疯狂等情况下的心，无论是生起善心或不善心，因为境相不清晰，所以不会留下习气。如果留下习气，就会被归为“已作且已积”的业，但这些属于“已作而未积”的业。阿赖耶识因为境相不清晰，并且自己对自己起作用是相违的，所以不能留下习气。与其相应的俱生心所也不能留下习气，因为它们也像阿赖耶识一样，境相非常不清晰。这样，就成立了只有境和相清晰的七识及其眷属才能留下习气，其他的则不能。那么，以什么程度才能被称为境和相清晰呢？烦恼意总是具有我慢的相状，因此是执持境和相鲜明者。因此，它们及其眷属总是留下我见习气。对于意识来说，睡眠和鬼附等
English
E! Like this, for those minds and mental factors that grasp objects and aspects, it is also seen that some with unclear objects and aspects do not have the ability to leave impressions. When the mind is distracted, or focused inward, etc., although sense consciousnesses such as the eye seeing forms and the ear hearing sounds arise, at that time, memories such as "I saw or heard this or that shape of form or sound" do not arise. Therefore, it is to be known that these do not have the ability to generate self-remembering impressions. When one focuses on an object and sees a form or hears a sound, it is seen that later, a self-remembering consciousness arises as before. Therefore, it is to be known that those previous sense consciousnesses have the ability to leave impressions that generate self-remembering consciousness. Thus, if those with unclear objects and aspects do not have the ability to leave impressions, then what need is there to mention that those who do not grasp objects and aspects at all have the ability to leave impressions? Furthermore, the minds in states such as sleep, being possessed by spirits, and madness, whether they give rise to virtuous or non-virtuous minds, do not leave impressions because their objects and aspects are unclear. If they did leave impressions, they would be categorized as "actions done and accumulated," but these belong to the category of "actions done but not accumulated." The alaya consciousness cannot leave impressions because its object and aspect are unclear, and because it is contradictory for it to act upon itself. The co-emergent mental factors associated with it also do not leave impressions, because they, like the alaya consciousness, have extremely unclear objects and aspects. Thus, it is established that only the seven consciousnesses with clear objects and aspects, along with their retinues, leave impressions, and others do not. To what extent can it be said that objects and aspects are clear? The afflicted mind is always characterized by the appearance of self-conceit, and therefore it is one that grasps objects and aspects vividly. Therefore, they and their retinues always leave impressions of the view of self. For the mind consciousness, sleep and spirit possession, etc.