Tibetan
རོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་བསྟན་པས་འཇིག་ལྟའི་མཐའ་ཉི་ཤུའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལྔ་པོ་ལྡོག་ཅིང་། དེ་དག་ལོག་པས་ཀྱང་བདག་གིར་ལྟ་བ་རྣམས་རང་གི་ངང་གིས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་མེད་ན་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་བདག་གི་བར་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་བདག་གི་གཞི་རྣམ་པ་ལྔ་ཅེས་གསུངས་ཀྱི་བདག་དང་བདག་གི་གཞི་ཅེས་མ་གསུངས་སོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བདག་གི་བའི་གཞི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གཟུགས་བདག་གི་ཡིན་པ་སོགས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་གཞི་རྣམ་པ་ལྔ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཅེས་འཆད་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་བདག་གི་བའི་གཞིར་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་དག་ལ་བདག་གི་བར་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུའོ་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་བདག་གི་གཞིར་བསྟན་པས་བདག་ལྟ་མ་ལུས་པ་ལྡོག་ཅིང་དེ་ལོག་ན་བདག་གིར་ལྟ་བ་མ་ལུས་པ་ངང་གིས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མི་ལྡོག་ན་གཟུགས་སོགས་བདག་གི་བའི་གཞིར་བསྟན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་བདག་གི་བར་འཛིན་པ་མི་ལྡོག་སྟེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་བདག་གི་བར་འཛིན་པའི་བློ་རང་གི་ངང་གིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་ལས་ངེས་པར་བདག་ལ་ཆགས་པ་ནི། །དམིགས་པ་ནང་གི་ཡན་ལག་ལ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་ཆགས་འགྱུར། །ཅེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་བདག་གི་བའི་བློའི་གཟུང་བྱ་གཟུགས་སོགས་ལས་གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་ས་ཡོད་ན་དེ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་དེ་དག་བདག་གི་བའི་གཞིར་སྟོན་པར་རིགས་ན་ཡང་། གང་དག་བདག་གི་བར་འཛིན་པ་དེ་དག་ནི་གཟུགས་འདི་ངའི་འོ་ཅེས་སོགས་གཟུགས་སོགས་ཁོ་ན་བདག་གི་བར་འཛིན་པར་བྱེད་ཀྱི་དེ་དག་ལས་གཞན་དུ་འཛིན་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་སོགས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་ཡང་དེ་དག་བསྟན་མི་དགོས་པར་མཚུངས་སོ་ཅེ་ན། དེ་ནི་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་བདག་གི་བར་འཛིན་པ་ན་གཟུགས་འདི་ངའི་འོ་ཅེས་འཛིན་པ་ལྟར་གཟུགས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ན་གཟུགས་འདི་ང་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་གཟུགས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འདིའི་དམིགས་པའི་གཞི་གཟུགས་ཡིན་ནོ་ཅེས་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་གཟུགས་འདི་བདག་མ་ཡིན་ནོ་ཅེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་བ
Chinese
如是，如是宣说了五蕴，就能使二十种坏聚见边执的五种我见得以遣除。这些我见遣除了，执为我所的那些见解也会自然而然地遣除。因为没有我，就无法安立观待于我的我所之名言。因此，这里说“我所之基五种”，而没有说“我和我所之基”。色等不是我所之基，这种情况是不存在的，因为会执着色为我所等。有些人解释说，是为了宣说执着我和我所的五种基，这些说法是不合理的，因为没有必要将色等显示为我所之基。如果说，是为了遣除对这些的执着为我所之故吗？不是的，因为已经说过，将这些显示为我所之基，就能遣除所有的我见，我见一遣除，所有的我所见也会自然而然地遣除。如果我见不遣除，即使将色等显示为我所之基，对这些的我所执也不会遣除，因为如果存在我执，执着我所的分别念会自然而然地产生。如是，在《释量论》中也说：“必定于我起贪着，缘于内支分之上，自性之后生贪着。” 也就是说，如果我所的分别念的所取，存在色等之外可以增益之处，那么为了遣除它，将这些显示为我所之基是合理的。然而，那些执着我所的，比如“这个色是我的”等等，只是执着色等为我所，没有见到执着色等之外的其他事物。如果这样，那么为了遣除对色等的我执，也同样没有必要显示这些吗？不是同样的，因为这样，执着色为我所时，会执着“这个色是我的”，同样，执着色为我时，会想“这个色是我”，在那个时候，显示“执着色为我的这个所缘之基是色”是没有必要的，因为对这个没有错乱。然而，应该显示“这个色不是我”。即使这样，对于色
English
Thus, by teaching the five aggregates, the five views of self in the twenty extremes of the view of the perishable are reversed. When these are reversed, the views of what belongs to the self will also be reversed of their own accord. For if there is no self, there is no way to apply the term 'what belongs to the self' in relation to it. Therefore, here it is said that there are five bases of what belongs to the self, but it is not said that there are a self and a base of what belongs to the self. It is not the case that form and so on are not the basis of what belongs to the self, because form is apprehended as belonging to the self and so on. Those who explain that it is for the sake of stating the five bases of apprehending the self and what belongs to the self are not reasonable, because there is no need to show form and so on as the basis of what belongs to the self. If it is said that it is for the sake of reversing the apprehension of these as belonging to the self, it is not so, because it has already been said that by showing these as the basis of what belongs to the self, all views of self are reversed, and when that is reversed, all views of what belongs to the self are naturally reversed. If the view of self is not reversed, even if form and so on are shown as the basis of what belongs to the self, the apprehension of these as belonging to the self will not be reversed, because if there is an apprehension of self, the mind that apprehends what belongs to the self will arise of its own accord. As it is said in the Commentary on Valid Cognition, 'Attachment to the self is certain, the object is on the inner limbs, attachment changes after its nature.' Furthermore, if there is a place to fabricate something other than form and so on, which is the object of the mind of what belongs to the self, then it would be reasonable to show these as the basis of what belongs to the self in order to reverse it. However, those who apprehend what belongs to the self, such as 'This form is mine,' and so on, only apprehend form and so on as belonging to the self, and they do not see apprehending anything other than these. If that is the case, then it is the same that there is no need to show these in order to reverse the apprehension of self in form and so on. It is not the same, because in this way, when apprehending form as belonging to the self, one apprehends 'This form is mine,' and similarly, when apprehending form as the self, one thinks 'This form is me,' and at that time, there is no need to show that the basis of the object of this apprehension of form as the self is form, because there is no confusion about this. However, it should be shown that 'This form is not the self.' Even so, for form
Tibetan
དག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཚེ་གཟུགས་འདི་ང་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ན་ངས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་སྒྲ་ཐོས་སོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་འདི་ནི་བདག་མ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་ཚན་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཅེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ཁམས་ཀྱི་གྲངས་ངེས་ལ་དྲི་བ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ་བསྡུ་ན་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་གསུམ་དུ་ཡང་འགྱུར་ལ་མིག་དང་རྣ་བ་སོགས་ལ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ན་མང་པོར་ཡང་འགྱུར་བས་སོ་ཞེ་ན། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་པ་ལ་ལུས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་པས་མང་མི་དགོས་ལ་ཉུངས་ན་མི་ནུས་པས་དབང་པོའི་ཁམས་དྲུག་ཏུ་ངེས་ལ་ཉེར་སྤྱོད་དེ་དག་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འཛིན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡུལ་དྲུག་པས་མང་མི་དགོས་ཤིང་ཉུང་ན་མི་ནུས་པས་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་ཏུ་ངེས་ལ། ཉེར་སྤྱོད་དེ་དག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་ཏུ་ངེས་པས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ངེས་སོ། །འདས་པ་ནི་བཟུང་ཟིན་པ་དང་། ད་ལྟར་བ་ནི་འཛིན་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ཞེས་སྨོས་ཀྱི་མ་འོངས་པ་ནི་འཛིན་པའི་ངེས་པ་མེད་པས་མ་སྨོས་སོ། །ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ནི་འདིར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབུས་མཐར། གཅིག་ནི་ཀུན་གཞི་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས། །གཉིས་པ་ཚོགས་དྲུག་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཅན། །ཉེ་བར་ཚོར་བ་སྤྱོད་དང་ཡོངས་འདུ་ཤེས་གཅོད་དང་། །དེའི་འཇུག་བྱེད་སེམས་ལས་བྱུང་བདག་གཞན་རྣམས། །ཅེས་ཚོར་བ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་འདིར་རྣམ་ཤེས་ལ་འཆད་པ་ཅི་ཞེ་ན། སྤྱིར་ཉེ་བར་སྤྱད་བྱ་ལ་སྐྱེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་གཉིས་
Chinese
当执著的时候，不会有“这个色是我”这样的执著，然而当眼等将色等作为对境的时候，就会执著“我见色，我闻声”等。那时，所见所闻的色声等不是我，而是色蕴中的眼等诸根，这才是需要指出的。第二，关于界的数量的确定提问：为什么说是十八界呢？如果归纳，也可以变成境、根、识三界，如果将眼和耳等分为两个，也会变成很多，这是为什么呢？答：对于六境色等进行享用的六识，从处所的角度执持，不需要多于身眼等六根，少了又不行，所以确定为六根界。对于这些享用，从所缘的角度执持，完全执持六境，不能多也不能少，所以确定为六境界。对于这些享用的自相进行执持，确定为六识界，所以确定为十八界。过去是已经执持的，现在是正在执持的，所以说了过去和现在，未来是没有执持的确定，所以没有说。享用，是指此处进入的六识，因为对于六境色等的受用进行享用。不是阿赖耶识和染污意，因为它们不享用境。如果它们也享用色等境，那么眼等诸根就成了无意义的，而且无想和入灭定者也会变成享用境。中边论中说：一是阿赖耶，缘起的识；二是六聚，是享用者；感受是享用，完全了知断除，以及它们的行者，心生我和他。既然说了感受是享用，为什么这里说是识呢？一般来说，享用分为生的享用和境的享用两种。
English
When clinging, there is no clinging like "this form is me", but when the eye etc. take form etc. as objects, they cling to "I see form, I hear sound" etc. At that time, the seen and heard forms, sounds, etc. are not me, but the senses such as the eye etc. within the aggregate of form, which is what needs to be pointed out. Secondly, regarding the question of the determination of the number of realms: Why is it said to be only eighteen realms? If summarized, it can also become the three realms of object, sense, and consciousness, and if the eye and ear etc. are divided into two, it will become many, why is that? Answer: The six consciousnesses that enjoy the six objects such as form etc., from the perspective of the place of holding, do not need more than the six senses such as body and eye, and it is not possible to have less, so it is determined to be the six sense realms. For these enjoyments, from the perspective of the object of holding, the six objects are completely held, and it cannot be more or less, so it is determined to be the six object realms. For holding the self-characteristics of these enjoyments, it is determined to be the six consciousness realms, so it is determined to be the eighteen realms. The past is what has already been held, and the present is what is being held, so the past and present are mentioned, and the future is not mentioned because there is no certainty of holding. Enjoyment refers to the six consciousnesses that enter here, because they enjoy the enjoyment of the six objects such as form etc. It is not the alaya consciousness and the afflicted mind, because they do not enjoy objects. If they also enjoy objects such as form etc., then the senses such as the eye etc. would become meaningless, and those who are without thought and in cessation samadhi would also become enjoyers of objects. The Madhyantavibhāga says: One is the alaya, the consciousness of dependent origination; the second is the six aggregates, which are the enjoyers; feeling is enjoyment, completely knowing and cutting off, and their practitioners, mind-born self and others. Since it is said that feeling is enjoyment, why is it said to be consciousness here? Generally speaking, enjoyment is divided into two types: the enjoyment of birth and the enjoyment of object.