Tibetan
། ཚོར་བ་བདེ་སོགས་རྣམས་བདག་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པས་ན་ཐ་སྙད་ཏེ་འདུ་ཤེས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བདག་གི་གཞི་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ཐོས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་པོའི་བདག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བདག་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་དོ། །མཐོང་ཐོས་སོགས་ཀྱི་དོན་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་འདུ་ཤེས་སུ་ཤེས་པ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལྡོག་སྟེ། འདུ་ཤེས་དང་བདག་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་བདག་གི་གཞི་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་སེམས་དད་སོགས་ཆོས་དང་ཆགས་སོགས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་བསྐུལ་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ན་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ལས་སོགས་པ་པོའི་བདག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་བདག་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་དོ། །སེམས་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་པོ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལྡོག་སྟེ། སེམས་དཔའ་སོགས་བདག་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་ཐོས་སོགས་དང་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་སོགས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡིན་གྱི་བདག་མ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་གང་ལ་རྟེན་ནས་མིག་སོགས་དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་སོགས་བྱེད་པའི་རྟེན་དེ་ཉིད་བདག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་བདག་གི་གཞི་དེ་དག་གི་གནས་རྣམས་བརྟེན་བརྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བརྗོད་དོ། ། དེ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཐོང་ཐོས་སོགས་ཀྱི་དོན་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ནི་ཡིད་ཤེས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལྡོག་སྟེ། །རྣམ་ཤེས་རྣམས་བདག་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལྔ་པོ་ཁོ་ནར་ངེས་ན་དེ་དག་བཟློག་པའི་དོན་དུ། འཁྲུལ་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཁོ་ནར་ངེས་པར་རིགས་ཀྱང་བདག་ལྟ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་དབུ་མ་འཇུག་པར། ཟ་པོ་རྟག་དངོས་བྱེད
Chinese
感受快乐等等是因为和“我”及法不一致。通过它来施加名称，所以名称即是想。它也是“我”的基础，因为当想对见闻等分别识的意义施加名称时，会产生对施加名称者的“我”的错觉。为了显示这种我执的错觉基础，所以宣说了想蕴。当知道对见闻等的意义施加名称是想时，就会遣除对“我”的执着，因为想和“我”的法不一致。对于法和非法，心明了地造作的心，比如作意等等的行，是“我”的基础，因为它们驱使心对信仰等法和贪执等非法进行造作，所以会产生对法和非法之业等作者的“我”的错觉。为了显示这种我执的错觉基础，所以宣说了行蕴。当知道心明了地造作法和非法之境的心，比如作意等等的行时，就会遣除对“我”的执着，因为心等和“我”的法不一致。如果认为，即使见闻等和施加名称等是色等蕴，而不是“我”，但依赖于什么，眼等根才能享用对境，以及进行想的施加名称等，那个所依赖的就是“我”呢？对于这种疑惑，为了稳固先前所说的“我”的基础的那些处所，所以宣说了识蕴。也就是说，当知道通过眼等根的门进入色等对境，以及通过想的门对见闻等的意义施加名称的作者，是意识等的识时，就会遣除对“我”的执着。因为识和“我”的法不一致。如果对于我执，仅仅确定为如前所说的具有五种特征，为了遣除它们，仅仅确定五蕴为错觉的基础也是合理的，但是“我”见并不一定仅限于此。如《入中论》中所说：‘作者常一自在’
English
Feelings such as happiness are not in accordance with the self and the Dharma. Because it is through this that names are applied, name is perception. And that is the basis of the self, because when perception applies names to the meanings of seeing, hearing, and other forms of distinct consciousness, a delusion arises of a self that is the applier of such names. In order to show the basis of this delusion of self-grasping, the aggregate of perception is spoken of. When it is known that applying names to the meanings of seeing, hearing, etc., is perception, then the grasping of such a self is reversed, because perception and the self are not in accordance with the Dharma. The mental activities such as intention, which make the mind manifest towards Dharma and non-Dharma, are the basis of the self, because they impel the mind to engage in Dharma such as faith and non-Dharma such as attachment, and thus a delusion arises of a self that is the agent of Dharma and non-Dharma actions. In order to show the basis of this delusion of self-grasping, the aggregate of mental formations is spoken of. When it is known that the mental activities such as intention, which make the mind manifest towards objects of Dharma and non-Dharma, are mental formations, then the grasping of such a self is reversed, because mind and other things are not in accordance with the Dharma of the self. If one doubts, even if seeing, hearing, etc., and applying names, etc., are aggregates of form, etc., and not the self, but what is it that the senses such as the eye rely on to enjoy objects, and what is the basis for performing the application of names, etc., of perception, that very basis is the self? To dispel this doubt, the aggregate of consciousness is spoken of in order to firmly establish the places of the basis of the self that were previously explained. That is, when it is known that the one who enters into objects such as form through the door of the senses such as the eye, and the one who applies names to the meanings of seeing, hearing, etc., through the door of perception, are the consciousnesses such as mental consciousness, then the grasping of such a self is reversed, because the consciousnesses are not in accordance with the Dharma of the self. If the grasping of self is definitely limited to the five characteristics as previously described, then for the purpose of reversing them, it would be reasonable to definitely limit the five aggregates as the basis of delusion, but the view of self is not necessarily limited to just that. As it is said in the *Entering the Middle Way*: ‘The agent is permanent, single, and independent.’
Tibetan
་པོ་མིན་པའི་བདག །ཡོན་ཏན་བྱ་མེད་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱི་བརྟགས། །ཅེས་དང་། དབུ་མ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པར་ཡང་། བྱེ་བྲག་པས་རྟེན་དང་ཀུན་འཇུག་ཟ་བྱེད་པོ། །ཞེས་དང་། གསང་བ་པས། ས་དང་མེ་ཆུ་ལ་སོགས་པ། །དེ་ཤེས་རྟག་པའི་འཇུག་པ་ནི། །དེ་བདག་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང་། རིག་བྱེད་མཐའ་པས། ཤེས་པ་ནུས་ལྡན་འཇིག་པ་མེད། །དེ་བཞིན་སྲོག་ཀྱང་བདག་འདིར་འདུ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཐ་དད་མེད། །དེ་བཞིན་བདག་ཀྱང་ངེས་པ་ཡིན། །ཅེས་དང་། སྤྱོད་པ་པས། གཞན་བདག་བདག་ནི་ལྡོག་པ་དང་། །རྗེས་འགྲོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ན། །སེམས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་དང་། རྒྱལ་བ་པས། རྒྱལ་དཔོག་པ་བཞིན་རྒྱལ་བ་པས། །རྫས་དང་རྣམ་གྲངས་ངོ་བོ་ཡིས། །སྐྱེས་བུ་སེམས་དཔའི་བདག་ཉིད་འདོད། ། ཅེས་བཤད་པ་ལྟར། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ལ་བདག་གི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དང་མཐུན་པའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡང་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུང་ལས་ཀྱང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་མཐའ་ཉི་ཤུ་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་འདི་མེད་དེ། འདི་ལྟར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བ་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པ་དང་། ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པ་གཉིས་སུ་ངེས་ལ། དེ་ལ་གང་དག་བདག་བེམས་པོར་འདོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་འཁྲུལ་གཞི་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བས། དེ་དག་ཀུན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ལ། གང་དག་བདག་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ཀུན། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཞི་སོ་སོ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སྡིག་གི་རྣམ་སྨིན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པའི་བྱ་བ་དེ་དང་དེ་བྱེད་པར་མཐོང་བ་ལས་འཇུག་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་ཀུན་མིང་གཞིའི་ཕུང་པོ་བསྟན་པས་བཟློག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་སློབ་དཔོན་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་ཀྱང་། གྲངས་ཅན་སོགས་བདག་ཤེས་པར་འདོད་པ་རྣམས་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་ཞིང་གཟུགས་ཕུང་ལ་བདག་གིར་ལྟ་ལ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་བདག་བེམས་པོར་འདོད་པ་རྣམས་གཟུགས་ཕུང་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་ཤིང་གཞན་བཞི་ལ་བདག་གི་བར་ལྟ་བར་བཤད་དོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་མཐའ་ཉི་ཤུར་བཤད་པས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་དེ། །དེ་དག་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལྔ་དང་། བདག་གིར་ལྟ་བ་བཅོ་ལྔར་འདི་ཉིད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ལྟ་ལྔ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
Chinese
“非有者之我。”外道无功德者之臆测。如是说。于《中观真实摄集》中亦云：“胜论师谓依处及普入能食者。”如是说。秘密派云：“地与火水等，彼识恒常之行者，彼即有我者之自性。”如是说。吠陀边际派云：“识具力无坏，如是命亦住于此我，虚空无有差别，如是，我亦决定。”如是说。行者云：“他我我乃可还灭，随行之自性者，许为心之体性。”如是说。胜者云：“如胜量，胜者谓，以物与名相体性，士夫心之自性。”如是宣说。如是，外道诸师有诸多不同之我之体性，并有诸多与之相符之执我，又经中亦云：“有二十种坏聚见边。”若问是故耶？此过失非有，如是，凡所有种种不同之我见，彼一切皆决定为执我为色法之自性与执我为识之自性二者。其中，凡执我为色法者，彼一切如前所说，由眼等诸根享用对境之错乱所生，故彼等皆将转为与所说之色蕴相违。凡执我为识者，彼等皆由感觉等各自之基，享用善恶之异熟等，见其行持如前所说之彼彼行为而趣入，故彼等皆将为名基之蕴所遮止之故。彼义导师坚慧亦云：“数论等执我为识者，于名蕴执我，于色蕴执我所，胜论师等执我为色法者，于色蕴执我，于其余四蕴执我所。”又说有二十种坏聚见边，亦无有损害，因于彼等执我见五种，执我所见十五种，将于此处宣说之故，且五种我见亦是以五蕴为境之故。
English
“The self that is not an entity.” The speculation of non-virtuous tirthikas. Thus it is said. Also in the Compendium of Reality of the Middle Way: “The Vaiśeṣikas say that the support and the all-pervading eater.” Thus it is said. The Secret Sect says: “Earth, fire, water, and so on, that which knows is the constant agent, that is the nature of the possessor of self.” Thus it is said. The Vedānta says: “Consciousness is powerful and indestructible, likewise life also dwells in this self, space has no difference, likewise the self is also certain.” Thus it is said. The Practitioner says: “The other self, the self that is reversible, by the nature of the follower, it is considered to be the essence of mind.” Thus it is said. The Victorious One says: “Like the victorious measure, the Victorious One says, by the nature of substance and name, the nature of the person, the mind.” Thus it is said. Thus, the tirthikas have many different characteristics of the self, and there are also many who hold to a self that is in accordance with that, and also from the scriptures it is said, “There are twenty extremes of the view of the aggregates.” If you ask why, there is no fault in this, thus, all the different views of self that exist are all determined to be either holding the self to be the nature of matter or holding the self to be the nature of consciousness. Among them, all those who hold the self to be matter, as explained before, arise from the confusion of the senses such as the eye enjoying objects, therefore all of them will turn out to be contrary to the explanation of the form aggregate. All those who hold the self to be consciousness, all of them, from the basis of feeling and so on, enjoying the ripening of virtue and non-virtue, and so on, enter because they see that they are doing this and that action as explained before, therefore all of them will be prevented by the explanation of the aggregate of name and basis. That very thing, the teacher Steadfast Intelligence also said: “The Sāṃkhyas and others who hold the self to be consciousness, view the aggregate of name as the self and view the form aggregate as the self, the Vaiśeṣikas and others who hold the self to be matter, view the form aggregate as the self and view the other four aggregates as the self.” Also, there is no harm in explaining that there are twenty extremes of the view of the aggregates, because five views of self and fifteen views of self will be explained in this very place, and the five views of self are also objects of the five aggregates.