Tibetan
་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་དུ་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ལུས་པ་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་པོ་མཚན་ཉིད་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་ཉིད། ཡན་ལག་རེ་རེ་ནས་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ལ་གཉིས། མིང་ལྡན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དངོས་དང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མིང་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་ཆོས་གསུམ་སྤྱིར་བཤད། རྟོགས་དཀའ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ལ་དོན་བཅུ་གཉིས། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་དང་། གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་དང་། ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། སོ་སོའི་རྣམ་བཞག་དང་། གོ་རིམ་དང་། མིང་དོན་དང་། དཔེ་དང་། རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ་དང་། བསྡུས་པ་དང་། མཚུངས་ལྡན་དང་། ལྡན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དྲི་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་ན་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་གྲངས་དུ་ཞིག་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ཡང་དུ་ཞེ་ན། འདིར་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མིང་ཙམ་ཡང་བསྟན་བཅོས་སུ་སྔར་མ་སྨོས་ན་དེ་དག་གི་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གློ་བུར་དུ་འདྲི་བ་ཇི་ལྟར་རིགས། ཁྱད་གཞི་མེད་པར་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འཆད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་འཆད་པའི་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བརྗོད་བྱ་དང་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པ་ནི་གཞུང་ལུགས་པ་སྤྱིའི་ཚུལ་ཡིན་ལ། འདིར་ཡང་འཆད་པ་པོ་དག་གིས་སྔར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོས་སོགས་འཆད་པ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྙད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དྲི་བ་བརྩམས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཆད་པའི་ཚེ་འབྲེལ་ཡང་རྩོམ་པ་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འགྱུར། ཞེ་ན། འཆད་པའི་ཚེ་འབྲེལ་པས་ཆོག་མོད། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར་ཡང་དེའི་འབྲེལ་པ་གཞན་ཞིག་ངེས་པར་བརྩམ་དགོས་ན་ཐུག་པ་མེད་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་མདོ་ལྟར་དུ་གླེང་གཞི་རེ་ཙམ་དགོས་པར་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་པ་ལན་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕུང་པོའི་གྲངས་ལ། དབྱེ་གཞི་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནིའོ། །ནི་ཞེས་པ་འོག་མ་གཉིས་ལས་དམིགས་ཀྱིས་དགར་བ་སྟེ། ཆོས་གསུམ་གྱི་གྲངས་ངེས་སྟོན་པའི་སྐབས་འདིར་ཕུང
Chinese
是为了这个缘故。第二是“等”字等所表示的分类等，是十六种法，因为论著所要表达的内容全部都包含在这些法中。 《摄类学》第一品，名称为《摄类学》。 如是简略地安立了论著的体性之后，从各个支分详细阐述，分为二：具名的论著正文和论著的名称意义解释。第一部分又分为普遍阐述三法和详细决定难以理解的差别两部分。第一部分有十二个内容：蕴、界、处自性的分类，数量确定的原因，说明有漏与取，三法的体性，各自的安立，次第，名称意义，比喻，相的种种分类，总摄，相应，以及具有。第一部分分为二，其中提问是：如果撰写以蕴、界、处为所诠释的论著，那么蕴有多少个？同样，界和处又有多少个呢？这里，如果蕴、界、处的名称都未曾在论著中提及，那么突然询问它们的数量分类，这怎么合理呢？因为没有所依，就无法施设能依的法，这是不可能的。回答说：虽然如此，但是讲经说法者在开始讲解论著的体性时，将所诠释和必要等作为入门的支分来讲解，这是普遍的论典规则。这里，讲经说法者在讲解论著的必要等时，假设已经说明论著的所诠释是蕴、界、处，然后才开始提问，这样是没有过失的。如果那样，在讲解时也建立联系，那么就会变成没有联系了。回答说：讲解时有联系就可以了。如果在撰写论著的开始也一定要建立其他的联系，那么就会变成没有止境，而且所有的论著都像经一样需要一个缘起，那就太过分了。第二部分是回答，分为三，第一是蕴的数量。分类的所依是“蕴等”。“是”字是为了从下面两个中特别区分出来，即在此处显示三法数量确定的场合，蕴
English
It is for this reason. The second is the classification, etc., indicated by "etc.", which are sixteen dharmas, because all the content to be expressed in the treatise is contained in these dharmas. The first chapter of the Compendium of Categories, titled "Compendium of Categories." Having thus briefly established the nature of the treatise, it is explained in detail from each branch, divided into two: the actual treatise with a name and the explanation of the name and meaning of the treatise. The first part is further divided into two parts: a general explanation of the three dharmas and a detailed determination of the differences that are difficult to understand. The first part has twelve contents: the classification of the nature of the skandhas, dhatus, and ayatanas; the reason for the fixed number; the explanation of the contaminated and appropriation; the characteristics of the three dharmas; the individual establishments; the order; the name and meaning; the analogy; the various classifications of aspects; the summary; the association; and the possession. The first part is divided into two, of which the question is: If a treatise is composed with the skandhas, dhatus, and ayatanas as the objects to be expressed, then how many skandhas are there? Similarly, how many dhatus and ayatanas are there? Here, if even the names of the skandhas, dhatus, and ayatanas have not been mentioned in the treatise before, how can it be reasonable to suddenly ask about their numerical classification? Because without a basis, it is impossible to apply the dependent dharma, which is impossible. The answer is: Although this is true, it is the general rule of the scriptures that the expounders explain the object to be expressed and the necessity, etc., as branches for entering the beginning of explaining the body of the treatise. Here, too, when the expounders explain the necessity, etc., of the treatise, they assume that the object to be expressed in the treatise is the skandhas, dhatus, and ayatanas, and then begin to ask questions, so there is no fault. If so, then establishing a connection during the explanation will also become unconnected. The answer is: It is enough to have a connection during the explanation. If it is necessary to establish another connection at the beginning of writing the treatise, then it will become endless, and all treatises will need a basis like the sutras, which would be too much. The second part is the answer, divided into three, the first is the number of skandhas. The basis of classification is "skandhas, etc." The word "is" is to specifically distinguish it from the following two, that is, in this case of showing the fixed number of the three dharmas, the skandhas.
Tibetan
་པོ་ཁོ་ནའི་གྲངས་ལྔར་ངེས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ནི་འོག་མ་གཉིས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དབྱེ་བའི་གྲངས་ནི་ལྔ་སྟེ་ཞེས་པའོ། །ཕྱེ་བའི་ངོ་བོ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཞེས་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་པའི་བར་རོ། །དེ་ལ་གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་རུང་བས་ན་གཟུགས་སྟེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བློས་སྤུངས་པའམ་དེ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར་རམ། སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དེའི་ཕུང་པོའོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ན་ཚོར་བ། འདུས་ཏེ་ཤེས་པའི་མཚན་མར་འཛིན་པས་ན་འདུ་ཤེས། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ན་འདུ་བྱེད། ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཀུན་བློས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པས་ན་དེའི་ཕུང་པོའོ། །ཅིས་སྟེ་གཟུགས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཕུང་པོ་ཡང་ཡིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའམ། གཟུགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕུང་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཅེས་བྱ། དང་པོ་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་བཏགས་ཡོད་གཟུགས་དང་གཞི་མཐུན་དུ་མི་རིགས་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་ཕུང་པོ་བརྟགས་ཡོད་གཟུགས་ལས་དོན་གཞན་དུ་མེད་པས་འབྲེལ་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་མི་རིགས་སོ་ཅེ་ན། གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་མི་རུང་བ་མེད་དེ། ཕུང་པོའི་དོན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་ཁྱེར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་བྱེད་ན། དང་པོ་ལྟར་ཡིན་ལ། སྤུངས་པའི་དོན་ཅན་དུ་བྱེད་ན། ཕྱི་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ཁམས་ཀྱི་གྲངས་ལ་དབྱེ་གཞི་ནི། ཁམས་རྣམས་ནིའོ། །དབྱེ་གྲངས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ཕྱེ་བའི་ངོ་བོ་ནི། མིག་གི་ཁམས་དང་ཅེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ། །ཅེས་པའི་བར་རོ། །དེ་ལ་གཟུགས་འཛིན་པའི་འདས་ད་ལྟར་གྱི་ཉེར་སྤྱོད་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་པས་སམ་མིག་མངོན་གྱུར་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་མིག་གི་ཁམས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཉེར་སྤྱོད་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འཛིན་པའམ། གཟུགས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །གཟུགས་འཛིན་གྱི་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའམ། དེ་མངོན་འགྱུར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ལྷག་མ་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱས་ཏེ་གོ་སླའོ། །འདིར་ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པ་ཁམས་ཀྱི་དོན་དུ་བྱས་ན་མིག་ཀྱང་ཡིན་ལ་མིག་གི་ཁམས་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་མིག་གི་ཁ
Chinese
仅仅是五蕴的数量是确定的，而界和处则不是这样的。下面的两个“是”字也同样适用。分类的数量是五个。所分的体性是：色蕴，从色蕴到识蕴之间。其中，因为可以破坏和摧毁，所以是色，凡是具有这种性质的，都用心识聚集在一起，或者因为自身携带了所有烦恼的重担，或者因为是极度增长的痛苦的性质，所以是蕴。因为体验的缘故是受。因为执持聚集而知的相状，所以是想。因为心明显地造作，所以是行。因为对境各自进行识别，所以是识。凡是具有这种性质的，都用心识聚集在一起，所以是蕴。如果既是色又是蕴，所以称为色蕴吗？或者与色相关的蕴称为色蕴？如果按照第一种说法，蕴的假立与色不应是同一基础。如果按照第二种说法，蕴的假立与色没有其他意义，所以不应使用相关的词语。如果这样说，两种说法都可以成立，如果蕴的意义是携带所有烦恼的重担和极度增长的痛苦，那么就符合第一种说法。如果蕴的意义是聚集，那么就符合后一种说法。第二，关于界的数量的分类依据是：诸界。分类的数量是十八个。所分的体性是：从眼界到意界之间。其中，因为以执持色的过去和现在的近用处所的方式来执持，或者因为是眼显现的因，所以是眼界。像这样，以执持近用的对境的方式来执持，或者因为是色产生的因，所以是色界。因为执持执持色的近用的自性，或者因为是其显现产生的因，所以是眼识界。像这样，其余的也应根据情况进行类推，很容易理解。这里，如果将执持近用作为界的意义，那么既是眼又是眼界，所以是眼
English
Only the number of the five aggregates is definite, while the elements and sources are not. The two "is" at the bottom also apply in the same way. The number of divisions is five. The nature of what is divided is: the aggregate of form, from the aggregate of form to the aggregate of consciousness. Among them, because it can be broken and destroyed, it is form, and whatever has this nature is all gathered together by the mind, or because it carries the burden of all afflictions, or because it is the nature of extremely increasing suffering, so it is an aggregate. Because of experiencing, it is feeling. Because of holding the characteristics of gathering and knowing, it is perception. Because the mind manifestly constructs, it is formation. Because of distinguishing objects individually, it is consciousness. Whatever has this nature is all gathered together by the mind, so it is an aggregate. If it is both form and an aggregate, is it called the aggregate of form? Or is the aggregate related to form called the aggregate of form? If according to the first statement, the imputation of the aggregate and form should not be the same basis. If according to the second statement, the imputation of the aggregate has no other meaning than form, so the related words should not be used. If you say so, both statements can be established, if the meaning of the aggregate is to carry the burden of all afflictions and the suffering of extreme increase, then it conforms to the first statement. If the meaning of the aggregate is gathering, then it will conform to the latter statement. Secondly, the basis for classifying the number of elements is: the elements. The number of divisions is eighteen. The nature of what is divided is: from the eye element to the mind element. Among them, because it holds by holding the past and present near-use places of holding form, or because it is the cause of the manifestation of the eye, it is the eye element. In this way, it holds by holding the object of near-use, or because it is the cause of the production of form, it is the form element. Because it holds the self-nature of holding the near-use of holding form, or because it is the cause of its manifestation and production, it is the eye consciousness element. In this way, the rest should also be analogized according to the situation, and it is easy to understand. Here, if holding near-use is taken as the meaning of the element, then it is both the eye and the eye element, so it is the eye