Tibetan
ས་ཡོན་ཏན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཐོབ་པ་རྣམ་ངེས་དང་། གཞན་དོན་ལུང་གི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་ཤེས་བྱའི་གནས་རྣམས་ངག་སྐྱོན་མེད་ཀྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་ལ་དོན་གྱི་བཤད་བྱ། རྣམ་བཤད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ། ཕྱེ་ནས་བསྟན་པས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་ཚུལ། བསྡུ་བས་དགོས་ཆེད་ཀྱི་དབང་གིས་བསྡུ་ཚུལ། སྨྲ་བས་རྩོད་ཚུལ། ལྡེམ་དགོངས་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཟབ་མོ་བཤད་ཚུལ་དང་བཅས་པས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་འབྲེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་ནི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྤྱི་སྟེ་བསྡུས་པའི་སྡོམ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བསྟན་བཅོས་འདིའི་བསྡུས་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་རང་བཞིན་ངེས་པར་འབྱེད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་པོ་བཞི་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་གིས་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ནི་འབྲེལ་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་སློབ་མ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཡན་ལག་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཆོས་བཤད་པའི་ཚུལ། རྒོལ་བ་ཚར་གཅད་པའི་ཡན་ལག །རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ། རྩོད་པའི་ཚུལ། དྲང་དོན་གྱི་དགོངས་པ་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཟབ་མོ་བཤད་ཐབས་རྣམས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ངེས་བྱེད་དེ་ལ་ཡང་ཆོས་གསུམ་སྤྱིར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་། རྟོགས་དཀའ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་གཉིས་ཡིན་པ་ལས། དང་པོ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་སྟེ་དེས་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ། ཤེས་བྱའི་དོན་དུ་དང་ཅིའི་ཕྱིར་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ནི་བདེན་པ་རྣམ་ངེས་དང་། ཆོས་དང་། ཐོབ་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་སྤྱད་བྱ་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ། སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོགས། སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་སུ་བསྡུས་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་གཉིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་ཞེ་ན། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའི་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་། རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་དག་གི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་དང་། རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་ནི་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བརྗོད་བྱའི་དོན་བསྟན་བཅོས་སུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བྱས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཤེས་པ་ལས་ནི་ཆོས་སོ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དེ་དག་ཀྱང་ཡུལ་སོ་སོའི་བརྡའ་དང་མཐུན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ལས་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་བསྟན་བཅོས་སུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བྱས་སོ། །ཡང་ན་ལམ་སྒྲུབ་པ་པོའི་གང་ཟག་གི་ཆ་རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་ཡུལ་དང་། ཉམས་སུ་བླངས་བྱའི་ལམ་དང་ཉམས་ལེན་བྱས་པའི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་ཐོས་བསམ་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་གཅད་པའི་ཡུལ་དང་། སྒོམ་བྱུང་གིས་ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་ཡུལ་གཉིས་ཡིན་ལ། དང་པོ་ནི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་སོགས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པས་དེ་དག་ཐོས་བསམ་གྱིས་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་སོགས་སུ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གཅིག་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་དག་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ལས་བཏུས་པས་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་། གཉིས་པ་ནི་བདེན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པས་གཏན་ལ་འབེབས་སོ། །ལམ་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པ་སྟེ། དེས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་གསུམ་བྱ་ཡུལ་གསུང་རབས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཚུལ་དང་། དེ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས་སྤྱད་པས་མངོན་རྟོགས་སྐྱེ་ཚུལ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཐོབ་པ་དང་། འབྲེལ་གཏམ་རྣམ་ངེས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྒྲ་དང་། དོན་ཏེ། དང་པོ་ནི་དུ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་གི་ཚིག་ཇི་ལྟར་གཙོ་བོ་རྣམས་བསྡུས
Chinese
以地的功德差别和三方面来确定的获得，即获得决断；以及为了他人的利益，与经部的法相关的所知处，以无语病的确定方式，有意义的解说，详细解释的解说方式，分开显示而详细解说的方式，以收集的方式，因应需要而收集的方式，以辩论的方式，争论的方式，以及以委婉深奥的表达方式来解说，从而确定关联的言论，这是明确的。这样，这十六法是《阿毗达磨集论》的所说和能说的总纲，是概括的总结。或者，这部论著的概括意义可以从两个方面来看待：即，确定所说义的自性，以及确定能说词的自性。第一是《集论》的前四品，因为这些品确定了经藏所说的主题，即一切染污和清净的方面。第二是关联言论的确定，它确定了引导弟子的支分，即经和论的说法方式；制伏论敌的支分；为反驳而反驳，争论的方式；以及通达真实意义的支分，即委婉深奥的表达方式的解说方法。确定所说义的自性，又分为普遍确定三种法和特别确定难以理解之处两种。第一是《事品》，它通过蕴、界、处三者，以及所知之义的“为何”等十二法来确定所知的事物。第二是《谛品》、《法品》和《得品》三种，它们依次将这三种法归纳为所修的现观对境、修道的体性现观之因，以及所修的果，从而加以确定。为何要以确定所说和能说两者的方式来造论呢？是为了生起四种正知的思择。那又是如何呢？从染污
English
The attainment of definitive ascertainment through the distinctions and three aspects of the qualities of the earth; and for the benefit of others, the explanation of the topics of knowledge related to the Dharma of the scriptures, with the manner of definitive ascertainment without verbal faults, is the explanation of the meaning. The manner of explanation of the commentary. The manner of detailed explanation by separating and showing. The manner of collecting according to the needs by collecting. The manner of arguing by speaking. The definitive ascertainment with the manner of explaining the profound statement of indirect intention is the definitive ascertainment of related topics. Thus, these sixteen dharmas are the general topic and expression of the Abhidharmasamuccaya, which is a summary of the collection. Or, the condensed meaning of this treatise should be viewed in two ways: namely, the definitive ascertainment of the nature of the meaning to be expressed, and the definitive ascertainment of the nature of the words expressing it. The first is the first four chapters of the Samuccaya, because these definitively ascertain all aspects of defilement and purification, which are the main topics expressed in the scriptures. The second is the definitive ascertainment of related topics, which definitively ascertains the branches of guiding disciples, namely the manner of teaching the Dharma of the sutras and treatises; the branches of subduing opponents; arguing for the sake of refuting; the manner of debate; and the branches of understanding the definitive meaning, namely the methods of explaining the profound statement of indirect intention. The definitive ascertainment of the nature of the meaning to be expressed is again divided into two: the general definitive ascertainment of the three dharmas, and the specific definitive ascertainment of what is difficult to understand. The first is the Lakshanasamuccaya, which definitively ascertains the objects of knowledge, the three skandhas, dhatus, and ayatanas, and the twelve dharmas such as "for what" and "why" of the meaning of knowledge. The second is the three, the Satyaviniscaya, the Dharma, and the Praptiviniscaya, which definitively ascertain these three dharmas in order as the object of practice and direct realization, the nature of practice, the causes of direct realization, and the fruits of practice. Why was the treatise composed with the intention of definitively ascertaining both what is to be expressed and what expresses it? It is in order to generate the contemplation of the four perfect knowledges. And how is that? From defilement
Chinese
从对烦恼和。清净之法等的自相和共相，毫不颠倒地领会，就会产生对各个意义的正确认识。从对它们的体性差别和。形态的广大差别领会，就会产生对各个无畏的正确认识。因此，将所说之义确定为论典。从了解诸法名目的多种名称，就会产生对各个法的正确认识。从与各个地方的表达相一致地领会这些名目的多种名称，就会产生对各个决定词的正确认识。因此，将能说之词确定为论典。或者，如果从修道者的补特伽罗的条件方面来说，论典的体性会变成三种，即：需要确定的境，需要修习的道，和修习之后的结果。第一种又分为通过听闻思惟断除增益的境，和通过修所成需要修习的境两种。第一种是蕴、界和处等，因为孩童们对它们增益为净、乐、常、我等，所以需要通过听闻思惟将它们确定为无常和无我等。第二种是圣谛，瑜伽士通过十六行相修习它们，从而从一切烦恼垢中解脱。其中，第一种通过《摄类学》来确定，第二种通过《谛义抉择》来确定。道是《法义抉择》，因为它显示了听闻思惟修三种所应作的境，即十二部经如何归摄于三藏，以及通过听闻思惟修三种来修习它们，从而产生现证的方式和利益。结果是获得和。关联语的决择，理由如前所述。这样安立的论典的体性也有两种，即声音和意义。第一种是“于”和“说”等二种偈颂，它们总摄了将要解释的一切论典的词句是如何主要的。
English
From understanding the self and common characteristics of afflictions and pure dharmas without any distortion, correct knowledge of individual meanings will arise. From understanding the distinctions in their essence and the vast differences in their forms, correct knowledge of individual fearlessness will arise. Therefore, the meaning to be expressed is established as a treatise. From knowing the various names of dharmas, correct knowledge of individual dharmas will arise. From understanding these various names in accordance with the expressions of different regions, correct knowledge of individual definitive words will arise. Therefore, the words that express are established as a treatise. Alternatively, if considered from the perspective of the conditions of a practitioner on the path, the body of the treatise becomes threefold: the object to be ascertained, the path to be cultivated, and the result of cultivation. The first is further divided into the object for severing imputations through hearing and thinking, and the object to be cultivated through meditative realization. The first is the aggregates, elements, and sense bases, because children impute them as pure, pleasurable, permanent, self, etc., so they need to be ascertained as impermanent, selfless, etc., through hearing and thinking. The second is the noble truths, which yogis cultivate through the sixteen aspects, thereby becoming liberated from all defilements of affliction. Among these, the first is ascertained through the Compendium of Characteristics, and the second is ascertained through the Discrimination of Truths. The path is the Discrimination of Dharmas, because it shows the objects to be practiced through hearing, thinking, and meditation, how the twelve branches of scripture are summarized into the three baskets, and how, by practicing them through hearing, thinking, and meditation, the manner and benefits of generating realization are shown. The result is attainment and the Discrimination of Related Statements, the reason being as previously stated. Thus, the body of the treatise, as established, is also twofold: sound and meaning. The first is the two verses such as "to" and "said," which summarize how the main words of all the treatises to be explained are.