Tibetan
མས་ཞེས་སོགས་གཞི་མཐུན་དུ་སྦྱར་ལ། ཁམས་ཀྱི་སྒྲ་རྒྱུའི་དོན་ཅན་དུ་བྱས་ན་མིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཁམས་ནི་མིག་གི་ཁམས་སོ་ཅེས་སོགས་འབྲེལ་པའི་སྒྲར་སྦྱར་རོ། ། གསུམ་པ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གྲངས་ལ་དབྱེ་གཞི་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནིའོ། །དབྱེ་གྲངས་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཕྱེ་བའི་ངོ་བོ་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅེས་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ་ཅེས་པའི་བར་རོ། །མ་འོངས་པའི་མིག་ཤེས་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་བྱེད་པའམ་མིག་མངོན་འགྱུར་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད། དེ་འདྲའི་ཉེར་སྤྱོད་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་འབྱེད་སམས་གཟུགས་མངོན་གྱུར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། དེ་ལྟར་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱོར། །འདིར་ཡང་ཚིག་སྦྱར་བའི་ཚུལ་སྔ་མ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། འདིར་ཆོས་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྔར་དེ་དག་གི་དབྱེ་བ་སྨོས་པ་ནི། དེ་དག་ལ་མཚན་ཉིད་ཐུན་མོང་བ་རེ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མེད་པས་དབྱེ་བ་མ་བྱས་པར་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དབྱེ་བ་སྔར་སྨོས་པ་ནི་ཆོས་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕུང་པོའི་གྲངས་ངེས་ལ་དྲི་བ་ནི། དགོས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམ་ལྔ་ཁོ་ནར་གྲངས་ངེས་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་གཉིས་སུ་ཡང་བསྡུར་རུང་ལ་རྒྱས་པར་བྱེད་ན་མང་པོར་དབྱེར་རུང་བས་སོ་ཞེ་ན། ལན་ལ། སྤྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་གསུངས་པ་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་གཅིག་པུ་དང་རྒྱུ་དང་ཟ་བ་པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འགྲེལ་པར། ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཅེ་ན། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོར་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་གཅིག་པུར་འཛིན་པ་དང་། ཟ་བ་པོར་འཛིན་པ་དང་། བྱེད་པ་པོར་འཛིན་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གཅིག་པུར་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ཚེར་མ་སོགས་འདོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ནང་བློའི་སྐྱོན་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ན་བློ་དེའི་བཟུང་བྱའི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་པའི་སྒོ་ནས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། །དོན་ལ་གནས་པའམ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཡུལ་གང་ཡང་མེད་པར་དེ་འཛིན་གྱི་བློ་འཇུག་
Chinese
མས་等字要按照共同的基础来组合。如果将“界”字理解为声音的来源，那么与眼睛相关的界就是眼界等，要这样组合成关联的词语。第三，关于处（སྐྱེ་མཆེད་）的数量的分类依据是诸处。分类的数量是十二。划分的体性是眼处，……直到法处。未来的眼识从所依处产生，是产生的门户，或者说是眼识显现的因，所以是眼处。像这样，通过对所用事物目标的门户进行开启，或者说是色显现成就的因，所以是色处。同样，其余的也要相应地进行组合。这里也要像前面一样理解组合词语的方式。这里在三种法（ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་）的定义之前先说它们的分类，是因为它们没有各自共通的定义可以随后应用，如果不进行分类就无法陈述定义。因此，先说分类是为了更容易理解三种法的定义，这是有必要的。第二，关于数量确定的原因有三点。第一，关于蕴的数量确定的提问是：为什么一定要将蕴的数量确定为五蕴？明明可以归纳为色蕴和非色蕴两种，如果展开来说，又可以分为很多种，这是为什么呢？回答是：一般来说，如来对所化众生宣说蕴、界、处，是为了依次对治执着于唯一、因和享受者的我执。正如《释论》中所说：为什么要说蕴等等呢？是为了依次对治三种我执。三种我执是执着于唯一，执着于享受者，执着于作者。执着于唯一是先行的我执，它不能像去除外面的荆棘等那样去除，但是当去除内在的心的过患时，是通过驳斥该心的执着对象来去除的。因为在事实上不存在或者虚构的对象，所以该执着的心的
English
The words "mas," etc., should be combined according to a common basis. If the word "dhātu" (khams) is understood as the source of sound, then the dhātu related to the eye is the eye-dhātu, etc., and should be combined into related terms. Third, regarding the basis for classifying the number of āyatanas (skye mched), it is the āyatanas themselves. The number of categories is twelve. The nature of the divisions is the eye-āyatana, ... up to the dharma-āyatana. The future eye-consciousness arises from its place of support, it is the gateway to arising, or it is the cause of the manifestation of eye-consciousness, therefore it is the eye-āyatana. Similarly, by opening the gateway to the object of use, or it is the cause of the accomplishment of the manifestation of form, therefore it is the form-āyatana. Likewise, the remaining ones should also be combined accordingly. Here too, the method of combining words should be understood as before. Here, the divisions of the three dharmas (phung po dang khams dang skye mched) are mentioned before their definitions, because they do not have a common definition that can be applied subsequently, and without making divisions, the definitions cannot be stated. Therefore, stating the divisions first is necessary for easily understanding the definitions of the three dharmas. Second, regarding the reasons for the fixed number, there are three points. First, the question regarding the fixed number of aggregates is: Why is it necessary to fix the number of aggregates at only five? It could be summarized into two aggregates, the form aggregate and the non-form aggregate, and if expanded, it could be divided into many, so why is that? The answer is: In general, the Tathāgata taught the aggregates, dhātus, and āyatanas to those to be tamed in order to counteract, in order, the clinging to a self as being singular, as a cause, and as an enjoyer. As it is said in the commentary: Why are the aggregates, etc., taught? It is in order to counteract the three types of clinging to a self, in order. The three types of clinging to a self are clinging to singularity, clinging to an enjoyer, and clinging to an agent. Clinging to singularity is the self-clinging that precedes, and it cannot be removed in the way that one removes external thorns, etc., but when removing the faults of the inner mind, it is removed by refuting the object of that mind's clinging. Because there is no object that exists in reality or that is fabricated, therefore the mind of that clinging
Tibetan
པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དང་རྗེས་འབྲེལ་བའི། །འདོད་དང་སྡང་སོགས་སྤོང་བ་ནི། །དེ་དག་ཡུལ་ལ་མ་མཐོང་བས། །ཡིན་གྱི་ཕྱི་ཚུལ་དག་གིས་མིན། །ཞེས་དང་། འདི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་མེད་པར་ནི། །དེ་སྤོང་བར་ནི་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཡུལ་བདག་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཅན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དགག་དགོས་ལ། བདག་བཀག་པ་ན་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དང་། ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ན་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་ནི་བདེན་རྫུན་ཕན་ཚུན་ཆོས་མཐུན་པར་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེ་བར་མཐོང་གི་འགའ་ཡང་གཞི་མེད་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་བས་བདག་མེད་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་གཞི་གང་ལ་བྱུང་སྙམ་དུ་དགོས་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་གཞི་བསྟན་དགོས་ལ་དེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལ་བདག་གམ་བདག་གིར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཁོ་ན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཟློག་པའི་དོན་དུ་བདག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་གཞི་རྣམ་པ་ལྔ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་ཁོ་ནར་བསྟན་ནོ། །དེ་ལ་ལུས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་བདག་གི་གཞི་ཡིན་ཏེ། ལུས་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལྔས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལྔ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ན་ལྟ་བ་པོ་དང་ཉན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བདག་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་བརྗོད་ཅིང་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྟན་ནོ། །གཟུགས་མཐོང་བ་དང་སྒྲ་ཐོས་པ་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་ཡུལ་ལ་ཞུགས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལྡོག་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་བདག་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་དགེ་སྡིག་གི་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཏེ་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཡིན་ལ་དེ་དག་ཀྱང་བདག་གི་གཞི་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་དགེ་སྡིག་གི་རྣམ་སྨིན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ན་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོའི་བདག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་བདག་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་བརྗོད་དོ། །དགེ་སྡིག་གི་རྣམ་སྨིན་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་པོ་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་རྣམས་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལྡོག་སྟེ
Chinese
因为那是不允许的。正如《释量论》中所说：对于功德、过失及相关联的，欲、嗔等舍弃，是因为没有在对境上见到它们，而是因为外在的形式。又说：如果不对对境进行驳斥，就不能舍弃它。这就是所说的。因此，必须通过遮止对境的自性来遮止执著于有境的自性。在遮止自性时，会想：就像把贝壳当成银子，把花绳当成蛇一样，世间上产生的错觉，都是因为把真假看成相似的事物而产生的，没有见过在没有任何基础上产生错觉的，如果没有自性，那么认为有自性是从何处产生的呢？因此需要指出执著于自性的基础，那就是色等五蕴。正如所说：无论是沙门还是婆罗门，凡是对自性或自性所拥有的事物进行真实观察的，都是对这五种取蕴进行观察。因此，为了遣除自性执著，为了说明执著于自性的五种基础，所以只指出了五蕴。其中，身体完全被执持，是自性的基础。因为身体被眼等五根完全执持，在享用色等五境时，会产生执著于见者、听者等自性的念头。为了说明和阐明这种自性执著的错觉基础，所以指出了色蕴。当知道只是眼见色、耳听声等五根与对境接触时，那种自性执著就会消失，因为眼等诸根与自性不相符。通过它，在享用善恶之果时，所享用的是感受，即苦乐舍受，而这些也是自性的基础。因为当通过它们享用善恶的异熟果时，会产生错觉，认为有一个感受异熟果的自性。为了说明这种自性执著的错觉基础，所以说了受蕴。当知道感受苦乐的异熟果的是感受苦乐舍受时，那种自性执著就会消失。
English
Because that is not allowed. As it is said in the Pramāṇavārttika: "The abandonment of desire, hatred, etc., which are related to qualities and faults, is because they are not seen in the objects, but because of the external forms." And: "If the objects are not refuted, it is not possible to abandon them." This is what is said. Therefore, it is necessary to refute the grasping of a self in the object by way of negating the self of the object. When negating the self, one might think: Just as in the world, illusions arise such as mistaking a conch shell for silver and a rope for a snake, all of which arise from seeing truth and falsehood as similar, and no illusion is seen to arise without any basis. If there is no self, then where does the view of self arise from? Therefore, it is necessary to show the basis for the illusion of self, and that is none other than the five aggregates, such as form. As it is said: "Whatever śrāmaṇa or brāhmaṇa truly observes a self or what belongs to a self, it is only in these five aggregates of appropriation." Therefore, in order to reverse the grasping of a self, the five aggregates are shown as the only basis for the illusion of self. Among them, the body, together with being completely grasped, is the basis of self, because when the body is completely grasped by the five faculties such as the eye, and enjoys the five objects such as form, attachment to a self such as a seer and a hearer arises. In order to express and clarify the basis of this illusion of self-grasping, the aggregate of form is shown. When it is known that the five faculties, such as seeing form and hearing sound, are merely engaging with the objects, then such grasping of a self is reversed, because the faculties such as the eye are incompatible with a self. By this, when enjoying the fruits of virtue and non-virtue, what is enjoyed is feeling, i.e., pleasure, pain, and indifference, and these are also the basis of self, because when enjoying the ripening of virtue and non-virtue through them, the illusion of a self that experiences the ripening arises. In order to show the basis of this illusion of self-grasping, the aggregate of feeling is spoken of. When it is known that the experiencer of the ripening of virtue and non-virtue is feeling, i.e., pleasure, pain, and indifference, then such grasping of a self is reversed.