Tibetan
ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཤེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་སོགས་ལ་ཡང་འདི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ལ་ནི་ཆེན་པོ་དག་གི་བཞེད་པ་གཉིས་སུ་གྱུར་ཏེ་འདི་ལྟར། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་རྣམས་ནི་མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་དང་། ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཕུང་པོ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པར། ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་མ་ལུས་འཇིག་ཚོགས་ལ། །ལྟ་ལས་བྱུང་བར་བློའི་མཐོང་གྱུར་ན། །བདག་ནི་འདི་ཡི་ཡུལ་དུ་རྟོགས་བྱས་ནས། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་བདག་ནི་འགོག་པར་བྱེད། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། ཉེས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག །འཇིགས་ཚོགས་ལྟ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། །དེ་མ་རིག་དེ་དེ་ལ་ཆགས། །དེ་ལས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་འབྱུང་། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉེས་རྣམས་ཀྱི། །རྒྱུ་ནི་གཏི་མུག་ཡིན་པར་གསུངས། །ཞེས་དང་། ཉེས་ཀུན་དེའི་རྩ་བ་ཅན། །དེ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དང་བཅས་ནས་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཆོས་མངོན་པ་དག་ནི་འཇིག་ལྟ་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་འཇལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ལ་དེའི་ཕྱིར་དམིགས་རྣམ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་མ་རིག་པ་ནི་རྟོག་པ་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐ་དད་ཡིན་གྱི་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞུང་འདིར་ནི་དེ་དག་དང་མཐུན་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་དེ་ཡང་ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྨོངས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ཉིད་མི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དང་པོས་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་གོ་འཕང་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་དེ། གཉིས་པས་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པའི་གོ་འཕང་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །རྨོངས་པར་གྱུར་ན་གནས་ལུགས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་འཐའ་གཉིས་སུ་རྟོག་པ་རྣམས་འབྱུང་ཤིང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས
Chinese
如果问，什么是非烦恼性的所知呢？因为在断除了所有烦恼的阿罗汉等也有这种所知。如果问，为什么叫做无明呢？因为这种无明遮蔽了见证诸法实相。关于烦恼性无明的自性，大德们有两种观点，如下： 圣者月称和法称等，追随《十地经》和《月灯经》等，认为以执著五蕴为我和我所为特征的坏聚见，就是烦恼性的无明。如《入中论》所说： “所有烦恼诸过失，皆从坏聚见而生，由知此为我所缘，瑜伽行者即遮止。” 又如《释量论》所说：“一切过失皆，从坏聚见生，彼无明彼贪，彼生嗔等续，是故诸过失，说痴为因性。” 以及“诸过皆彼为根本，彼亦是坏聚见。”等等，都以论证来说明。 大小乘的法相论典认为，坏聚见是智慧，因为它具有分别和衡量事物的特征，因此它的对境和行相是清晰的。而无明是不清晰的，因此它们是不同的心所，而不是同一个。这是他们的观点。 本论中，也是按照这些观点来安立的。 烦恼性的无明，又可以分为两种：对业果愚昧和对真实义愚昧。 第一种是对业果关系不了解。 第二种是对四圣谛的法性不了解。 第一种遮蔽了增上生的果位，第二种遮蔽了决定胜的果位。 或者，又可以分为不杂染的无明和杂染的无明两种。 如果愚昧，就会对实相产生颠倒的增益，产生二边的分别念，以及生起贪欲等一切烦恼。
English
If asked, what is non-afflictive knowable? Because even Arhats who have abandoned all afflictions have this knowable. If asked, why is it called ignorance? Because this ignorance obscures the seeing of the reality of phenomena. Regarding the nature of afflictive ignorance, great ones have two views, as follows: The venerable Chandrakirti and Dharmakirti, following the Sutra of Ten Grounds and the Sutra of Moon Lamp, etc., consider the view of the perishable collection, which is characterized by grasping the aggregates as self and belonging to self, to be afflictive ignorance. As it is said in the Entering the Middle Way: "All afflictions and faults arise from the view of the perishable collection. Knowing this as the object of the self, the yogi prevents the self." Also, as it is said in the Commentary on Valid Cognition: "All faults arise from the view of the perishable collection. That ignorance, that attachment to it, from that arises anger and so on. Therefore, it is said that ignorance is the cause of all faults." And "All faults have that as their root, and that is the view of the perishable collection." etc., are explained with proofs. The Dharma Abhidharma of the Great and Small Vehicles considers the view of the perishable to be wisdom, because it has the characteristic of distinguishing and measuring things, therefore its object and aspect are clear. But ignorance is unclear, therefore they are different mental factors, not the same. This is their view. In this treatise, it is established in accordance with these views. Afflictive ignorance can also be divided into two: ignorance of cause and effect, and ignorance of the ultimate meaning. The first is not knowing the relationship of cause and effect. The second is not knowing the suchness of the Dharma of the Four Noble Truths. The first obscures the state of higher rebirth, and the second obscures the state of definite goodness. Or, there are two types of ignorance: unmixed ignorance and mixed ignorance. If one is ignorant, one will have inverted superimpositions on reality, generate dualistic thoughts, and generate all afflictions such as desire.
Tibetan
་པ་རྣམས་ཀྱང་གནས་ལུགས་མི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལོག་པར་ངེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཡིན་ནོ། ། བཞི་པ་འགྲན་ཅིང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ང་རྒྱལ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ལ་རྟེན་ནས་བདག་རིགས་དང་ཤེས་བྱ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ཁེངས་ཤིང་འཐོན་པོའི་རྣམ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ཁེངས་པའི་ངོ་བོར་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་སེམས་ཁེངས་པའི་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་ལས་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་བླ་མ་དང་བླ་མ་དང་འདྲ་བའི་ཡོན་ཏན་ཅན་རྣམས་ལ་འགྱིང་ཞིང་ལུས་དང་ངག་གི་སྲིད་ཞུ་མི་བྱེད་པས་མི་གུས་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་གཞན་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྲིད་པར་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། ངན་འགྲོར་ང་རྒྱལ་གྱིས་འཁྲིད་ཅིང་། །མིའི་དགའ་སྟོན་བཅོམ་པ་དང་། །གཞན་གྱི་ཟན་ཟའི་བྲན་དང་ནི། །གླེན་དང་མི་སྡུག་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཅེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དྲུག་པ་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡོག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཐེ་ཚོམ་ནི་བདེན་པ་དང་ལས་འབྲས་དང་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་ཡོད་མེད་དང་ཡིན་མིན་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་འདི་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པར་གཉིས་ཡོད་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་བྱ་བའི་རྣམ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་དཔེར་ན་ཕྱོགས་འདི་ན་ལྷ་ཡོད་དམ་མེད་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ཏེ་དེ་དག་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེས་ནི་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་གེགས་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལས་འབྲས་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་གེགས་སུ་འགྱུར་ལ། བདེན་པའི་རྣམ་པ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ཐར་པའི་གེགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ལས་འབྲས་དང་བདེན་སོགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་དོན་དུ་དེ་དག་ལ་བླང་དོར་དང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སོགས་ལ་མི་འཇུག་པས། དེའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ནི་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་མི་
Chinese
那些人也是由于不了解实相而产生的，因此，无明是对蕴等诸法产生邪见、怀疑，以及作为产生一切烦恼之所依的业。第四，由争强好胜的傲慢所产生的我慢，是依于坏聚见之我所有的因缘，对于我族、知识和权势等法，内心感到满足并表现出傲慢的样子。虽然其自性与内心满足没有差别，但由于内心满足的原因不同，我慢会变成七种。这种我慢会轻视上师和与上师相似的具有功德者，不以身语侍奉，不恭敬，并且因此轻视他人等，从而导致身语的恶行，因此也是在轮回中产生痛苦之所依的业。如《入行论》中所说：“我慢令堕恶趣，亦毁人间诸乐，复成啖食残食奴，或为愚顽丑陋人。”第六，对于修行和不修行犹豫不决的怀疑，是对真谛、业果和三宝等是否存在、是否正确等产生疑惑。这种怀疑也分为烦恼和非烦恼两种。非烦恼的怀疑是指对任何行为都犹豫不决，例如怀疑这个地方是否有神等，这些属于所知障，因此不称为烦恼。而烦恼的怀疑则具有上述的特征，它会阻碍获得天界和解脱，因此罪过很大，是烦恼。也就是说，对业果和三宝产生怀疑会阻碍获得天界，而对真谛的各个方面产生怀疑则会阻碍获得解脱。如果对业果和真谛等产生怀疑，就不会为了获得天界和解脱而对它们进行取舍和如理作意等，因此，怀疑会阻碍成为获得天界和解脱之方便的善法。
English
Those individuals also arise from not understanding the true nature of things. Therefore, ignorance is the cause of wrong views and doubts regarding the skandhas and other phenomena, and it is the basis for the arising of all afflictions. Fourth, the pride that arises from competing and showing off is when, based on the cause of the view of the aggregates as a self, one feels satisfied and arrogant with one's own lineage, knowledge, power, and other qualities. Although its nature is not different from contentment, pride becomes sevenfold due to the difference in the causes of contentment. This pride causes one to be haughty towards the lama and those with qualities similar to the lama, not serving them with body and speech, being disrespectful, and consequently looking down on others, leading to misconduct of body and speech. Therefore, it is also a karma that serves as the basis for the arising of suffering in samsara. As it is said in the "Bodhicharyavatara": "Pride leads to bad migrations, destroys the joys of humans, and becomes a slave who eats leftovers, or a foolish and ugly person." Sixth, the doubt that does not lead to practice or renunciation is the wavering of mind regarding whether the truth, the law of karma, and the Three Jewels exist or are correct. This doubt is also divided into two types: afflicted and non-afflicted. Non-afflicted doubt is when one is indecisive about any kind of action, such as wondering whether there are gods in this place or not. These are included in the obscurations of knowledge and are therefore not called afflictions. Afflicted doubt has the characteristics described above. It hinders the attainment of heaven and liberation, and is therefore a great fault and an affliction. That is, doubting the law of karma and the Three Jewels hinders the attainment of heaven, while doubting the various aspects of the truth hinders the attainment of liberation. If one doubts the law of karma and the truth, one will not engage in accepting and rejecting them, or in proper mental engagement, for the sake of attaining heaven and liberation. Therefore, doubt hinders the virtuous aspects that are the means to attain heaven and liberation.