Tibetan
་མེད་དེ། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་ཞི་གནས་ཀྱིས་བརླན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་ཡང་མེད་དེ། མི་དགེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་མི་བྱེད་པས་དེ་བྱས་པའི་འཆབ་པ་ཡང་མེད་ལ། ཡོ་བྱད་ཡོངས་སུ་བཟུང་པ་མེད་པས་སེར་སྣ་ཡང་མེད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤིན་ཏུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་འགྱོད་པ་དང་གཉིད་དག་ཀྱང་མེད་དོ། །ཡང་ན་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགྱོད་པ་མེད་ལ། ཁམ་ཟས་དང་། ལུས་སྙ་བ་ལ་སོགས་པ་གཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིད་མེད་དོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་འཁོར་གྱི་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་འདྲིད་པའི་གཡོ་དང་རྒྱུ་ཡོད་ལ། གཉིས་པ་ཡན་འཆད་ན་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁམས་གོང་གི་དཔྱད་པ་འདི་སློབ་དཔོན་འདིས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་མེད་པས་འཛོད་ཀྱི་བཤད་པ་ལྟར་དུ་གནས་སོ་གསུང་། གཉིས་པ་ཡན་ཆོད་ན་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལས་སྡུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མེད་ཀྱི་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངག་སྨྲ་བརྗོད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་འདི་དག་ལ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ནི་དུ་ཞིག་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ནི་དུ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། ཀུན་འགྲོ་ལྔ་པོ་དག་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་རང་དབང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ངེས་པ་ལྔ་ཡང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱང་བག་ཡོད་པ་དང་བཏང་སྙོམས་དང་། རྣམ་པར་མི་འཚེ་གཏི་མུག་མེད་པ་རྣམས་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་དག་ལས་ལྟ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ཡིན་པས་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམས་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ཡིན་པས་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྡེ་ཚན་དྲུག་གི་དང་པོ། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་གསུམ་བསྟན་པར་བཞེད་ནས་སེམས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་དག་རེ་རེ་ཡང་མཚན་ཉིད་དང་བྱེད་ལས་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི། ཁབ་ལེན་གྱི་དབང་གིས་ལྕགས་གཡོ་བ་ལྟར་གང་གི་དབང་གིས་དམིགས་པ་ལ་སེམས་གཡོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད
Chinese
也没有从各方面感到苦恼的状态，因为相续被寂止所滋润的缘故。也没有无惭和无愧，因为没有不善的缘故。由于不做罪业，所以也没有做了之后的隐藏；由于没有完全受用资具，所以也没有悭吝。由于与等持极相违背，所以也没有后悔和睡眠。或者，由于没有不悦意，所以没有后悔；由于没有食物和身体疲乏等睡眠之因，所以没有睡眠。在初禅中有对轮回的遍计执着，因此有欺骗它的狡诈和因，从二禅以上说则没有。这位论师没有详细解释上面的界，所以说按照《俱舍论》的解释来安住。从二禅以上，以简略分别和观察的方式来说是没有的，但并非以普遍生起的方式来说是没有的，因为有语言表达等的缘故。 这些心所中，哪些是实有，哪些是假有呢？五种遍行心所是实有，因为这些的自性不与其它心所相混杂，而是独立存在的缘故。五种境决定也是实有。信心等善法中，正念、舍、不害、无痴是假有，其余是实有。烦恼中，见是智慧的一部分，所以仅仅是假有，其余都是实有。近烦恼是属于烦恼的一部分，所以仅仅是假有，转变也是心和智慧的一部分，所以是假有。 现在要分别解说各种心所的体相。其中，首先要显示六类中的第一类，即三种遍行心所，所以说了“心是何”等。这些都要通过体相和作用两种方式来了解。心使之显现造作，就像磁铁的力量使铁移动一样，凭借什么使心向所缘移动呢？如是说
English
There is also no state of being tormented in any way, because the continuum is moistened by tranquility. There is also no shamelessness or lack of embarrassment, because there is no non-virtue. Since one does not commit misdeeds, there is also no hiding of what has been done; since one does not fully enjoy possessions, there is also no stinginess. Since it is extremely contrary to samadhi, there is also no regret or sleep. Alternatively, since there is no displeasure, there is no regret; since there is no cause of sleep such as food and physical fatigue, there is no sleep. In the first dhyana, there is pervasive clinging to samsara, so there is deceit and cause to deceive it, but it is said that there is none from the second dhyana upwards. This master did not explain the above realm in detail, so he said to abide according to the explanation of the Abhidharmakosha. From the second dhyana upwards, it is said that it is absent in the manner of simplifying discrimination and observation, but it is not absent in the manner of universal arising, because there are verbal expressions and so on. Among these mental factors, which are substantially existent and which are nominally existent? The five pervasive mental factors are substantially existent, because their nature does not mix with other mental factors, but exists independently. The five object-determinations are also substantially existent. Among the virtues such as faith, mindfulness, equanimity, non-harmfulness, and non-ignorance are nominally existent, and the rest are substantially existent. Among the afflictions, view is a part of wisdom, so it is only nominally existent, and the rest are all substantially existent. The near afflictions are part of the afflictions, so they are only nominally existent, and the transformations are also part of mind and wisdom, so they are nominally existent. Now I will explain the individual characteristics of the mental factors. Among them, first, it is intended to show the first of the six categories, the three pervasive mental factors, so it is said, "What is mind?" These should each be understood by way of two aspects: characteristic and function. Mind makes manifest and constructs, just as the power of a magnet moves iron, by what does the mind move towards the object? Thus it is said
Tibetan
་དུ། སྐད་ཅིག་གཞན་དུ་མི་གནས་ཤིང་། །བྱེ་མེད་ཡིད་ཀྱང་གང་གིས་ན། །བྱེད་དང་བཅས་ལྟར་སྣང་བྱེད་པ། །སེམས་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་དོན་དུ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་གཡོ་བ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་ལས་ནི་དགེ་བ་སོགས་གསུམ་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཏེ་སེམས་པའི་དབང་གིས་སེམས་ཡུལ་དེ་དང་དེ་ལ་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ནི། སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་སྟེ་གང་གིས་དམིགས་པ་ལ་སེམས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའོ། །བྱེད་ལས་ནི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཏོད་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །བྱེད་ལས་འདི་ནི་མདོ་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་བྱེད་ལས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་ཀུན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་སེམས་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རེག་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་ཤེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འདུས་པ་ན། གང་གིས་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བའི་བདེ་སོགས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དབང་པོའི་འགྱུར་པ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་གོ །འདིའི་ལས་ནི་ཚོར་བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་ཏེ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བ་དང་། བར་མར་གནས་པའི་ཡུལ་གསུམ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ལས་སིམ་གདུང་བར་མའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་མྱོང་བ་གསུམ་ངང་གིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་མདོ་ལས། བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རེག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་རྣམས་འཆད་པ་སྐབས་སུ་བབ་པས་དེའི་ཕྱིར་འདུན་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་སྨོས་སོ། ། དེ་ལ་འདུན་པའི་ངོ་བོ་ནི་གང་གིས་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་དངོས་
Chinese
དུ། 剎那不住於異處，無別之心又由何生？似作能作之顯現，心者乃是作意業。如是說者如是也。作意之業，謂由心所生之其他，亦能令心現前，故為區別於其他而說。何為令諸識如是動搖之法，彼乃是心，而非其他。應如是知。作用者，乃是令心趣入善等三者之業，謂由作意之故，心於彼彼境轉動之故。 作意之體性者，乃是心之趣入，謂由何者令心明顯趨向於所緣也。作用者，乃是令心執持所緣之業，謂令心之相續屢屢投向彼所緣也，是為其同義語。此作用，經中云：獲得作意即是獲得等持也。是為譬喻，故作意之殊勝，是就等持與相應之作用而說，非是就一切而說，以其他作意，乃是於一一剎那令心投向所緣而已故。 觸之體性者，謂境與根與識，於因與果之事物聚集之時，由何者能了知與根之轉變相似之受等將會體驗，且隨順於境之相狀者。根之轉變者，謂隨順於樂與苦等生起之根之差別也。此之作用，乃是作為覺受生起之所依之業，謂境根識三者聚集，由了知可意與不可意與，安住於中間之三境，故自然生起喜、憂、中庸之相狀之三種體驗之故。如是亦於經中云：依於將會體驗樂受之觸，而生起樂受也。以宣說各別決定之境等時機已到，故說云：希欲為何耶？ 彼中希欲之體性者，謂由何者欲求見聞等事物之體
English
du. It does not remain in another instant. From what does the undifferentiated mind arise? It appears as if it is doing and acting. That which is the mind is the function of attention. It is like that which is said. The function of attention is that other things arising from the mind also cause the mind to manifest. Therefore, it is spoken to differentiate it from others. That which is the dharma that causes the consciousness to move in all directions is the mind, and not something else. It should be known in this way. The function is to cause the mind to enter into the three, such as virtue, because by the power of attention, the mind moves to that and that object. The nature of attention is the entry of the mind, that is, by what does the mind manifestly turn towards the object? The function is to hold the mind on the object, that is, the synonym for repeatedly directing the mind's continuum to that very object. This function is exemplified in the sutra which says, "Obtaining attention is obtaining samadhi." Therefore, the special attention is made in terms of the function of samadhi and its correspondence, but not of all, because other attentions only cause the mind to turn to the object moment by moment. The nature of contact is when object, sense faculty, and consciousness are assembled as cause and effect, what is it that discerns the aspect of the object that is similar to the change of the sense faculty and that will experience pleasure and so on? The change of the sense faculty is the distinction of the sense faculty that corresponds to the arising of pleasure and pain and so on. Its function is to be the basis for the arising of feeling, that is, when the three, object, sense faculty, and consciousness, are assembled, from discerning the three objects, desirable, undesirable, and abiding in the middle, the three experiences of joy, sorrow, and equanimity naturally arise. As it is also said in the sutra, "Depending on the contact that will experience pleasure, the feeling of pleasure arises." Since the time has come to explain the objects that are determined separately, therefore it is said, "What is desire?" In that, the nature of desire is the entity by which one desires to see, hear, and so on.