Tibetan
་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་། །དེའི་འོག་ཏུ་འདི་ཅི་ཞིག་ཚོལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་སྐྱེ་བའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཟུགས་སྡུག་པའི་ཞེའམ་མི་སྡུག་པའི་ཞེས་ངེས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་སྐྱེའོ། །དེའི་ཚེ་ཡུལ་དེ་ཉིད་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ངེས་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །འོན་ཏེ་མི་སྡུག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ངེས་ན་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་སྐྱེའོ། །མཁན་པོའམ་སློབ་དཔོན་ནམ་གཞན་ཡང་དེ་དང་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པའི་བཤེས་གཉེན་དག་གི་གཞན་གྱི་མདངས་མཐོང་བའི་སྐད་ཀྱི་མདངས་ཐོས་པའི་ཚེ་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ངེས་པ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་སྐྱེའོ། །དེའི་ཚེ་དགེ་བའི་ཉོན་མོངས་ཅན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ངེས་པ་དེའི་དབང་གིས་དེ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་ཞེས་བྱ་ལ། དེའི་དུས་ཀྱི་ཡིད་ཤེས་འཁོར་གྱི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་དང་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའམ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་གིས་རང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བའམ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ནི་རིགས་ན། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ན། དེ་དང་དེར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བའམ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་བ་ན་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡུལ་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རམ་ཡང་ན་དགེ་བའམ་ཉོན་མོངས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཀྱང་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་མ་སྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་གསུམ་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་དག་གི་འཁོར་དུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་མཚུངས་ལྡན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དུ་ཞིག་གང་གིས་འཁོར་དུ་འ
Chinese
眼睛的识以见色。其后生起具有寻求此为何物的形态的意的第一识。其后生起具有确定色为美或不美的形态的意的第二识。彼时，若确定彼境为具有美的形态，则意的第二识与贪欲等相应。然而，若确定为具有不美的自性，则生起与嗔恨等相应。堪布或学师或其余与彼等功德相同的善知识等，见他人威光，闻语言威光之时，若确定为清净且随顺之形态，则意的识与信心等善法相应而生。彼时，由生起善的烦恼性的意的识的确定之力的影响，引导彼等的根识也称为善与烦恼性。彼时意的识之眷属的信心等善法，以及贪欲等烦恼与根识，是同时生起的相应。如是善或烦恼性的心所生起之法，使与自己相应的意的识成为善或烦恼性，是合理的。根识是如何成为彼等的呢？若问是如何成为彼等的，则当意的识转变为善或烦恼性时，与彼同时进入同一境的根识等，也因为成为彼等的他者之故，或者转变为善或烦恼性的意的识等，也由根识等生起与彼等生起相顺之境的威力所生，因此根识等也称为善与烦恼性。因此，根识分为善与烦恼性以及无覆无记三种。若以彼等之眷属同时生起的相应而言，心所生起之法有多少成为谁的眷属呢？
English
The eye consciousness sees form. After that, the first mental consciousness arises, having the aspect of seeking what this is. After that, the second mental consciousness arises, having the aspect of determining whether the form is beautiful or not. At that time, if that object is determined to have a beautiful aspect, then the second mental consciousness is associated with desire and so on. However, if it is determined to have an unattractive nature, then it arises in association with hatred and so on. When a Khenpo or a teacher or other virtuous friends of equal merit see the radiance of others, when they hear the radiance of speech, when they ascertain the form that is purified and in accordance with it, then the mental consciousness arises in association with virtues such as faith. At that time, due to the power of the determination of the mental consciousness that arises as virtuous and afflicted, the sense consciousnesses that lead to it are also called virtuous and afflicted. At that time, the virtuous qualities such as faith of the mind consciousness retinue, and the afflictions such as desire, and those sense consciousnesses are concomitantly arising associates. It is reasonable that those mental events that arise from such virtuous or afflicted minds make the mental consciousness that is associated with them virtuous or afflicted. How are the sense consciousnesses? How do they become that and that? If you ask, when the mental consciousness becomes virtuous or afflicted, the sense consciousnesses that enter the same object at the same time as it are also under the control of that, or the mental consciousnesses that have become virtuous or afflicted are also produced by the power of the sense consciousnesses that have completely cut off the objects that are in accordance with the arising of those, therefore the sense consciousnesses are also called virtuous and afflicted. Therefore, sense consciousness is divided into three: virtuous, afflicted, and unobscured and unindicated. If we consider the concomitantly arising associates in their retinue, how many mental events become the retinue of whom?