Tibetan
གཞན་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་དང་ལྡན་ན་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ངོ་བོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་ཟིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་སྔར་གྱི་ཆ་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས་འཕོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་རེ་རེ་བ་དབང་ཤེས་ཀྱི་མི་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་ཚོགས་ཀྱང་དབང་ཤེས་ཀྱི་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཟླ་མེད་པའི་ཚེ་རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ཀྱང་ཕྱིས་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་དང་རིགས་མཐུན་པའི་རྡུལ་དུ་མ་དང་ཡུལ་རུང་བ་གཅིག་ཏུ་ཕན་ཚུན་འདབ་འབྱར་དུ་ཕྲད་པ་ན་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མའི་ཉེར་ལེན་དང་། རང་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་རྡུལ་གྱི་སྐད་ཅིག་སྔ་མའི་རྐྱེན་ལས་རང་འཛིན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་ལྡན་དུ་སྐྱེད་པས་བསགས་པའི་ཚེ་ན་ནི་རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་འཛིན་པར་བྱེད་ལ། ཟླ་མེད་པའི་ཚེ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད། ཅི་སྟེ་ཟླ་མེད་པའི་ཚེ་རྡུལ་རྣམས་ཕྱོགས་དང་དབྱིབས་སོགས་ཀྱི་ཆ་དང་མི་ལྡན་ཡང་། རིགས་མཐུན་པའི་ཟླ་དང་བཅས་པའི་ཚེ་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མའི་ཉེར་ལེན་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་རྐྱེན་ལས་ཕྱོགས་དང་དབྱིབས་སོགས་ཀྱི་ཆ་དང་ལྡན་པར་སྐྱེ་བ་ཡང་ཅི་འགལ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ཟླ་མེད་པར་གནས་པའི་ཚེ་ཡང་རང་དང་རིགས་མཐུན་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་རུང་གི་ངོ་བོར་གནས་པས་གང་གི་ཚེ་རྐྱེན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ཕྲད་པ་དེའི་ཚེ་རང་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ནི་ཟླ་མེད་པ་དང་ཟླ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་རྐྱེན་གང་དང་ཕྲད་ཀྱང་ཕྱོགས་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་དང་ལྡན་པར་སྐྱེ་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ཞིག་ཕྱོགས་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་བའི་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཡིན་ལ། གང་གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་མཐའ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་དུ་མི་རིགས་པས། ཅི་སྟེ་རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་བསགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་དང་ལྡན་པར་སྐྱེ་ན་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་འགའ་ཡང་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཡང་རང་གི་རང་བཞིན་འདོར་བར་མི་བྱེད་དེ། རང་བཞིན་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅི་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་དང་ལྡན་པར་མི་སྐྱེ་ཡང་དེ་དག་གི་རྒྱུ་བྱས་པ་ལས་ཕྱོགས་སོགས་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་ཅན་གཞན་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་ཆ་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་ཅན་དེ་ཡང་རགས་པ་གཅིག་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། གང་ཞིག་ཕྱོགས་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་བཞི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁང་བཟང་དང་བྱ་དུ་མ་མཚར་དུ་མངར་བའི་ཕྲེང་བ་བཞིན་མངོན་པར་འདོད་པའི་གཟུགས་ཅན་ཡང་ཕྱོགས་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་དང་ལྡན་པར་ཁས་བླངས་སོ་ཞེས་བྱ་ནི་འགལ་བའི་ཁྱབ་བྱ་དམིགས་པའི་ཐལ་བའོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་། རྡུལ་རེ་རེ་བ་དང་དུ་མ་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀུན་ཕྱོགས་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་ཀྱི་ཆ་དང་མི་ལྡན་ནོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། གལ་ཏེ་རིང་ཐུང་སོགས་ཀྱི་དབྱིབས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ན་སྔོ་སེར་སོགས་ཁ་དོག་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་བརྟགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བསགས་པའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་ལ་ཁ་དོག་གི་བློ་འབྱུང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོ་སེར་ལ་སོགས་ཁ་དོག་གི་རྡུལ་དག་ནི་ཟླ་མེད་པའི་ཚེ་ན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པས་སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་བློ་མི་འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དེའི་ཚེ་ཡང་སྔོ་སེར་སོགས་དེ་དང་དེའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དེ་དག་རིགས་མཐུན་པའི་རྡུལ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་ན་ཡང་སྔོ་སེར་སོགས་ཁ་དོག་གི་རང་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཁ་དོག་དང་ལྡན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་དོན་གཞན་སྐྱེ་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། སྔོ་སེར་སོགས་ཁ་དོག་གི་རྡུལ་དོན་ལ་གྲུབ་པ་ལྟར་རིང་ཐུང་སོགས་དབྱིབས་ཀྱི་རྡུལ་དོན་ལ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དེ། འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་གྱིས་རྩམས་པའི་ཁ་དོག་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཁ་དོག་གཞན་དང་གཞན་ཇི་སྙེད་གཅིག་མཐོང་ཡང་དེ་ལ་ཁ་དོག་གི་བློ་འདོར་བ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པ་བཞིན་དུ། རིང་པོའི་རྡུལ་གྱིས་རྩམ་པར་འདོད་པའི་རིང་པོ་འགའ་ཞིག་དེ་ལས་གཞན་པའི་རིང་པོ་འགའ་ཞིག་དང་ཕྲད་པ་ན་ཡང་རིང་པོའི་བློ་མི་འདོར་བར་རིགས་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བརྒྱ་མཚར་དུ་མངར་བའི་ཕྲེང་བ་རིང་པོ་དེ་ཉིད་བྱའི་ཕྲེང་བ་ཐུང་ངུ་ལ་ལྟོས་ནས་རིང་པོའི་བློ་སྐྱེ་ཡང་བྱ་སྟོང་ལ་སོགས་པའི་ཕྲེང་བ་མཐོང་བ་ན་ཐུང་ངུའི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་གྱིས་རྩམས་པའི་རང་བཞིན
Chinese
此外，如果原子具有方向等部分，那就不可能是原子的本性，这也已经说过了。第二种观点也是不正确的，因为即使在聚集的状态下，也没有脱离先前无分原子的本性。如果像一个个体不能被根识所认知一样，聚集体也不能被根识所认知，那么，情况并非如此。先前在无伴的情况下，无法产生自识的单个原子，后来根据因缘的情况，与许多同类的原子在同一可容之处相互粘连时，以自身同类先前的近取因，以及与自身相伴的原子前一刹那的因，产生能够产生自识的能力，因此在聚集时，原子能被根识所认知，而在无伴时则不然，这有什么矛盾呢？如果说在无伴时，原子不具有方向和形状等部分，但在与同类相伴时，以自身同类先前的近取因和相伴的因，产生具有方向和形状等部分的状态，这又有什么矛盾呢？这并不相同，因为原子即使在无伴的状态下，如果遇到与自身同类的因，仍然具有能够产生自识的本性，所以在遇到那种因缘时，就能产生具有产生自识能力的状态。而原子无论在无伴还是有伴的状态下，无论遇到什么因缘，都产生具有方向和形状等部分的状态，这是不合理的。因为凡是具有方向和形状等部分的，就不是色法的最小极限，凡不是色法的最小极限的，也不可能是原子。如果原子在聚集的状态下，产生具有方向等部分的状态，就会变成不是原子的本性。这也是不合理的，因为任何法在任何状态下都不会舍弃自身的自性，因为自性是不能被因缘所改变的。如果极微的自性是方向等
English
Furthermore, it has already been stated that if atoms possess parts such as directions, they cannot be the nature of atoms. The second point is also incorrect because even in the aggregated state, they have not deviated from the nature of the previously partless subtle atoms. If, just as individual entities are not apprehended by root consciousness, aggregates also cannot be apprehended by root consciousness, then that is not the case. Previously, a single subtle atom that could not generate self-awareness when unaccompanied, later, according to the circumstances of the conditions, when it comes into contact with many atoms of the same kind in a single compatible place, adhering to each other, through the immediately preceding cause of its own kind, and from the condition of the immediately preceding moment of the atom accompanying it, it generates the ability to generate self-awareness. Therefore, in the aggregated state, atoms are apprehended by root consciousness, but not when unaccompanied. What contradiction is there in this? If it is said that when unaccompanied, atoms do not possess parts such as direction and shape, but when accompanied by similar entities, through the immediately preceding cause of its own kind and the accompanying condition, they arise possessing parts such as direction and shape, what contradiction is there in that? That is not the same, because even when atoms exist unaccompanied, if they encounter conditions of the same kind as themselves, they remain in the nature of being able to generate self-awareness. Therefore, when they encounter such conditions, they arise with the ability to generate self-awareness. However, it is not reasonable for atoms to arise possessing parts such as direction and shape in all states, whether unaccompanied or accompanied, regardless of what conditions they encounter. This is because whatever possesses parts such as direction and shape is not the ultimate limit of smallness of form, and whatever is not the ultimate limit of smallness of form cannot be an atom. If atoms arise possessing parts such as direction in the aggregated state, they would become something other than the nature of atoms. That is also unreasonable because no dharma ever abandons its own nature in any state, because nature cannot be transformed by conditions. If the nature of the subtle atom is direction, etc.
Chinese
如果说，即使不生起具有方位的支分，但以那些作为因，会生起具有方位的其他事物，那么，对此应当进行考察：具有方位的支分的事物，也是一个粗大的事物呢？还是众多极微的自性？如果是第一种情况，那么，凡是具有方位和形状等支分的事物，就不是四，例如，如同楼阁和百鸟争鸣的行列一样，显现所欲的事物也承许为具有方位和形状等支分，这将会成为相违的遍所随确定的过失。如果是第二种情况，那么，无论是单个的极微，还是众多的聚合，都不具有方位和形状等支分，这在之前已经说过了。如果认为长短等的形状是假立的，那么，青黄等的颜色也都会变成是分别假立的，因为只是在积聚的状态才会产生颜色的心识，而在极微上则不会，那么，这并非如此，青黄等颜色的微粒在无有伴侣的时候，没有产生心识的能力，所以仅仅是不产生青黄等的心识而已。但在那时，青黄等并非不存在于它和它的自性中，否则，当它们与同类的其他微粒相遇时，又怎么会显现为青黄等颜色的自性呢？因为已经说过，不会生起具有颜色的支分的其他事物。如同青黄等颜色的微粒在胜义中成立一样，长短等形状的微粒在胜义中并不成立，因为，例如，由青色等的微粒所组成的任何颜色，即使看到许许多多其他的颜色，也永远不可能舍弃对它的颜色的心识，同样，如果认为由长微粒所组成的长的事物，当它与另外一些长的事物相遇时，也理应不舍弃对长的认识，但事实并非如此，因为，百鸟争鸣的长长的行列，相对于短小的鸟的行列来说，会产生长的认识，但当看到千只鸟等的行列时，又会产生短的认识。同样，对于东方等的方位，也是由微尘所组成的自性。
English
If it is said that even if the parts with directions are not produced, but from those as causes, other things with directions are produced, then this should be examined: Is that thing with parts of directions also one coarse thing, or is it the nature of many extremely small particles? If it is the first case, then whatever has parts such as directions and shapes is not four, for example, like mansions and rows of hundreds of birds singing beautifully, the manifested desired objects are also admitted to have parts such as directions and shapes, which will become the fault of contradictory pervasion being ascertained. If it is the second case, then neither the single extremely small particle nor the gathering of many has parts such as directions and shapes, which has been said before. If it is thought that shapes such as length and shortness are nominally established, then colors such as blue and yellow will all become conceptually imputed, because the mind of color arises only in the state of accumulation, but not in the extremely small particles, then this is not so, because the particles of colors such as blue and yellow do not have the ability to generate consciousness when they are without a partner, so it is only that the consciousness of blue and yellow etc. does not arise. But at that time, blue and yellow etc. are not non-existent in it and its nature, otherwise, when they meet other particles of the same kind, how will they appear as the nature of colors such as blue and yellow? Because it has been said that other things with colored parts do not arise. Just as the particles of colors such as blue and yellow are established in reality, the particles of shapes such as length and shortness are not established in reality, because, for example, whatever color is composed of particles of blue etc., even if one sees many other colors, it is never possible to abandon the mind of its color, similarly, if it is thought that a long thing composed of long particles, when it meets some other long things, it should also not abandon the recognition of length, but this is not the case, because the long row of hundreds of birds singing beautifully, relative to the short row of birds, will produce the recognition of length, but when seeing the row of thousands of birds etc., it will produce the recognition of shortness. Similarly, the directions such as east are also the nature composed of minute particles.