Tibetan
་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་གསུམ་མོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། གནས་པ་དང་། ལྡང་བའི་རྒྱུ་རྣམས་མི་མངོན་པའི་ཕྱིར་ཆུང་ངུའོ། །སྔོན་ལེགས་པར་མ་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་འབྲིང་ངོ་། །ལེགས་པར་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པའོ། །དེ་ལ་འདྲིས་པ་ཆུང་ངུའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་མཐར་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འབྲིང་གིས་ནི་གཅིག་གིས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོད་རྒལ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ཆེན་པོས་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའམ། ཐམས་ཅད་ལ་ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་ནས་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་སྙོམ་པར་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཐོབ་པ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམ་པར་ཞུགས་ནས། འདོད་ན་གཉིས་པའི་ས་ལས་ལྡང་བའི་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ལ། གཞན་དུ་འདོད་ན་ཡང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་འམ། མ་སྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་རོ། །སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་འདོད་པ་སྤྱོད་པའི་དགེ་བའི་འཇུག་ཐོགས་སུ། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་འབྱུང་ངོ་། །མི་ལྕོགས་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་དངོས་གཞིའོ། །དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཉེར་བསྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། རེས་དག་པ་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ལས་རེས་འགའ་ནི་དག་པ་བ་ཉིད་སྐྱེའོ། །རེས་འགའ་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་ནོ། །འཕེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ནས་རྒྱུ་བ་ན་ཇི་སྲིད་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་སྐད་ཅིག་འདྲེས་མར་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་སྟོབས་བཞིས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་གལ་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྔོན་བསགས་པའོ། །ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་གལ་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པའི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཤས་ཆེ་བའི་ཡུལ་སྣང་བར་གྱུར་པའོ། །དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་དྲན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དག་གིས། འདས་པའི་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྡུག་པའི་མཚན་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་འཆི་བའི་སེམས་རྣམ་པ་དགུ་ལ་ལུས་ལ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཁམས་གསུམ་དུ་སོ་སོར་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དག་གོ །དེ་ལ་འདོད་པ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདོད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བའི་འཆི་སེམས་འདོད་པའི་ལུས་ལ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་པ་ནས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་འཆི་སེམས་ཡང་། དེ་དང་དེའི་ལུས་ལ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་འཆི་སེམས་གསུམ་དང་། གཟུགས་མེད་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་འཆི་སེམས་གསུམ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། འཆི་བའི་སེམས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་སྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་བར་མ་དོའི་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་རོ། །འཕགས་པ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་མི་གསལ་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཀུན་དུ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་གཉེན་པོས་ཚར་གཅོད་དོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་མ་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། གཉེན་པོ་སྟོབས་ཆེ་བས་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་ཞིང་། བག་ལ་ཉལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར། བར་མ་དོའི་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་རྟག་ཏུ་མ་སྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་ཉིད་དེ། རྣམ་སྨིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རིགས་སུ་སྦྱར་བྱའོ། །བར་མ་དོའི་སྲིད་པའི་འཆི་བའི་སེམས་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཉིད་དེ། འཆི་བའི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྲིད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་མ་སྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཆི་བའི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟག་དུ་དགེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནི། འགྲེལ་པའི་བཤད་པའོ། །འཆི་བའི་སེམས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་མ་སྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འགྲེལ་པའི་བཤད་པ་ལ་འཐད་པ་མེད་དོ། ། འཆི་འཕོ་ཁའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་རྟག་ཏུ་ཉོ
Chinese
有三种，即小、中、大三种。因为入定、住定和起定的因不明显，所以是小。因为以前没有很好地熟悉，所以是中。因为已经很好地熟悉，所以是大。其中，凭借熟悉的微弱力量，应当了知逐渐地入于禅定和无色定。凭借中等的力量，应当了知以一个间隔的方式超越地入定。凭借强大的力量，应当了知可以随心所欲，或者超越一切而进入，与规律相符或不符地入定。凭借意愿的力量，获得第二禅定者，入于第一禅定后，如果想，就使从第二禅定之地生起的意念显现，如果想其他的，如果想，就使欲界的善或者无覆无记显现。同样地，对于其他的也广泛地应用。凭借加行的力量，在欲界善的入门时，最初只是在色界产生意念。在不可战胜的善的结尾时是正行。在其结尾时，是第二禅定的近分，等等，应当了知广泛地直到有顶。凭借入定的力量，有时从入于清净者的意念中，有时会生起清净者本身，有时则是烦恼者。凭借抛掷的力量，从禅定中起身游走时，只要与此不相符的烦恼没有完全生起而完全退失，那么就一直随顺于等持的心，等持的心刹那间混合地随之而行。与此不相符的烦恼，应当了知凭借因等四种力量而普遍生起。其中，凭借因的力量，如果是不容置疑地会完全退失的业障先前积累。凭借境的力量，如果与贪欲等烦恼生起相符的，以不净等相为主的境显现。凭借忆念的力量，凭借忆念的分别念，过去的
English
There are three types: small, medium, and large. It is small because the causes of entering, abiding, and arising from samadhi are not obvious. It is medium because it has not been well acquainted with before. It is large because it has been well acquainted with. Among these, it should be understood that by the power of small familiarity, one gradually enters into the dhyanas and formless realms. By the power of the medium, it should be understood that one enters into samadhi transgressively, with an interval of one. By the power of the great, it should be understood that one can enter into samadhi as one wishes, or transgressively into all, in accordance with or not in accordance with the rules. By the power of aspiration, one who has attained the second dhyana, having entered into the first dhyana, if he wishes, he manifests the mind arising from the second dhyana ground; if he wishes otherwise, if he wishes, he manifests the virtue of the desire realm or the unlabelled and unobscured. Similarly, apply this extensively to others as well. By the power of application, at the beginning of entering into the virtue of the desire realm, only the mind that operates in the form realm arises. At the end of invincible virtue is the main part. At the end of that is the approximation of the second dhyana, and so on, it should be understood extensively up to the peak of existence. By the power of entering into samadhi, sometimes from the mind of entering into the pure, sometimes the pure itself arises, and sometimes it is afflicted. By the power of throwing, when one rises from samadhi and wanders, as long as afflictions that are incompatible with it do not arise completely and are not completely lost, then the mind of equipoise and the mind of equipoise follow in a momentarily mixed manner. Afflictions that are incompatible with this should be understood to arise universally by the four powers of cause and so on. Among these, by the power of cause, it is the karmic obscuration previously accumulated that will undoubtedly be completely lost. By the power of the object, if an object that is predominantly characterized by ugliness and so on, which is compatible with the arising of afflictions such as desire, appears. By the power of memory, by the discursive thoughts of memory, the past
Chinese
是扰乱之意。以作意力而言，即若以作意行相，则作意任何痛苦之相。以相续力而言，即于九种死心，在三界中，于欲界、色界、无色界各自与贪著身体相应之行相。其中，从欲界死殁后于欲界相续之死心，应知是与贪著欲界身体相应。从欲界于色界与无色界相续之死心亦是，应知是与彼彼之身体相应。如是，从色界死殁后于三界相续之三种死心，及从无色界死殁后于三界相续之三种死心，亦应如是配之。彼死心，以极不明显故，是无覆无记性，而异生之辈，乃以彼力于中有之有相续。于未离欲之圣者而言，则于未转成心不明了之前，恒常生起，且于完全知彼后，以对治断除之。于离欲者而言，虽已未断，然以对治力大故，不恒常生起，且以习气力相续。于中有之有相续之刹那，乃恒常是无覆无记性，以是异熟故。于彼之后，则应配以善、不善与无记之类。中有之有的死心，恒常是烦恼性，如死有一般。生有的相续之有，应知是恒常无覆无记性。菩萨以愿力所生之诸有之死心等，应知是恒常是善性。如是者，是释论之解说。死心以是阿赖耶识之故，恒常唯是无覆无记性，故于释论之解说不合理。临终时之意识，恒常是烦
English
It means to disturb. In terms of the power of attention, if one attends to the appearance of suffering through attention to conduct, then one attends to any appearance of suffering. In terms of the power of continuity, in the three realms, in the desire realm, form realm, and formless realm, each of the nine types of death consciousness has conduct that corresponds to attachment to the body. Among them, the death consciousness that continues from the desire realm to the desire realm after death should be understood as corresponding to attachment to the body of the desire realm. The death consciousness that continues from the desire realm to the form and formless realms is also understood as corresponding to attachment to those respective bodies. Similarly, the three types of death consciousness that continue from the form realm to the three realms after death, and the three types of death consciousness that continue from the formless realm to the three realms after death, should also be applied in the same way. That death consciousness is obscured and unspecified because it is extremely unclear, and ordinary beings continue in the intermediate state of existence by that power. For noble ones who have not separated from desire, it constantly arises until the mind becomes unclear, and after fully knowing it, it is cut off by the antidote. For those who have separated from desire, although they have not abandoned it, it does not constantly arise because the power of the antidote is great, and it continues by the power of habit. The moment of continuity in the intermediate state of existence is always obscured and unspecified, because it is a result. After that, it should be classified as good, non-virtuous, or unspecified. The death consciousness of the intermediate state of existence is always afflicted, like the state of death. The state of continuity of birth should be understood as always obscured and unspecified. The death consciousness and so on of those born by the power of the bodhisattva's aspiration should be understood as always virtuous. This is the explanation of the commentary. Since the death consciousness is the alaya consciousness, it is always only obscured and unspecified, so the explanation of the commentary is unreasonable. The consciousness at the time of death is always