Tibetan
། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལས་མི་རྟག་པ་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་ན་དངོས་པོ་འཇིག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཡིན་ན་གནས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་རྒྱུན་འཇིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་ཡིན་ན་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་འདུས་མ་བྱས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཅིག་ཡིན་ན་དངོས་པོ་ལ་འཇིག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་རྣམ་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་གོ་སླ་བར་ཟད་དོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འདུས་མ་བྱས་སུ་གསུངས་པ་ཡང་ཡོད་ལ། འདིར་བཤད་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ལྡན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཞེས་དྲིས་པའོ། །དེ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདུས་བྱས་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ་སྟེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་གཏན་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་གིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་རེས་འགའ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད། རེས་འགའ་རྒྱབ་ཀྱིས་ལྟས་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་འདིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་ནི་དབང་ཐོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ལ་བྱ་བར་མངོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་པོ་ཞེས་འདི་དག་ལ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མེད་པར་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་དོན་གང་གིས་འདུས་བྱས་སུ་གྱུར་པའི་དོན་དེས། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་འདུས་མ་བྱས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་གཏན་མ་རག་པ་མ་ཡིན་ལ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་དོན་གང་གིས་འདུས་མ་བྱས་སུ་གྱུར་པའི་དོན་དེས་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་འདུས་བྱས་ལས་ཉོན་གྱིས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དག་ལ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་ཚུལ་འདི་ལྟར་ལྟ་བར་བྱའོ། །གང་ཟག་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་དང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བྱའི་འདི་ནི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་ནོ། ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པར་གཏོགས་པ་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེ་དག་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དབང་པོ་ཡུལ་རྣམས་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་ཁམས་གསུམ་པ་དེར་སྣང་བ་བཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་དྲུག་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། འགོག་པ་མ་གཏོགས་པའི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་འཇུག་རྣམས་དང་། ཟད་པར་བཅུ་དང་། ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སྨོན་ནས་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིགས་པ་བཞི་དང་། སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་ཐོབ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་སོགས་ལས་བཤད་དོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང་ཁམས་ཐ་མ་གསུམ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དང་འདུས་མ་བྱས་བོར་བ་རྣམས་སོ། །འཁོར་བར་ཡང་ཡང་འདྲིས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་ཆོས་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་ན་བདག་དེར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པར་སྣང་བ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བར་ནམ་ཡང་མ་འདྲིས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྟག་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་རྣམ་གྲངས་སུ་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ་གཅིག་ཏུ་འཁོར་བར་མ་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའོ། །ཁམས་གསུམ་དང་མ་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཆོས་ཙམ་དུ་
Chinese
如此，如果无常与事物是不同的实体，那么事物将变成不灭的，因为这个缘故。如果是一体，那么在存在的时刻也会变成恒常毁灭的，因为这个缘故。如果生与事物是不同的，那么事物未生的一方将变成非和合的。如果是一体，那么事物将变成不灭的，因为生和灭是相违的。同样，衰老等等也应如此类推。因此，这些有为法的特征仅仅是假立而已。无为法很容易理解。经中也有说，没有近取蕴的诸蕴是薄伽梵的无为法。这里所说的有为法的特征也具备，因此才问：不是近取蕴的诸蕴是什么？那也不是完全的有为法，因为不是业和烦恼所显现的和合。那也不是因和缘完全不和合的，因为获得自在的瑜伽士可以随自己的意愿行事，有时会显现趋向生，有时会显现背离的事物趋向灭。因此，这里所说的不是近取蕴的诸蕴，是指获得自在的菩萨们以及声闻、阿罗汉、独觉们的意所成的身体。如此，薄伽梵所说的有为法和无为法这两个，说的是没有第三种蕴，这是怎么回事呢？以随心所欲而成为有为法的意义，相对于此，无为法不是完全依赖因缘的。以不是业和烦恼所显现的和合的意义而成为无为法的意义，相对于此，有为法不是由业和烦恼所产生的。如此，对于有为法和无为法没有第三种蕴，应如是观察。世间人和出世间人，应依次理解为圣者和凡夫，这是世间法和。
English
Thus, if impermanence is a different entity from things, then things will become indestructible, because of this reason. If it is one, then even in the moment of existence, it will become constantly destroyed, because of this reason. If birth is different from things, then the side of things that is not born will become non-aggregate. If it is one, then things will become indestructible, because birth and destruction are contradictory. Similarly, aging and so on should also be applied in the same way. Therefore, these characteristics of conditioned phenomena are merely imputed. Unconditioned phenomena are easy to understand. It is also said in the scriptures that the aggregates without grasping are the unconditioned phenomena of the Bhagavan. The characteristics of conditioned phenomena mentioned here are also present, therefore, the question is asked: What are the aggregates that are not grasped? That is not entirely conditioned either, because it is not manifestly conditioned by karma and afflictions. That is also not entirely unconditioned by cause and condition, because yogis who have attained mastery act as they wish, sometimes manifestly turning towards birth, and sometimes manifestly turning towards the destruction of things that have turned their backs. Therefore, the aggregates that are not grasped here refer to the mind-made bodies of Bodhisattvas who have attained mastery, as well as Shravakas, Arhats, and Pratyekabuddhas. Thus, what the Bhagavan said about conditioned and unconditioned phenomena, saying that there is no third aggregate, what is that like? By the meaning of becoming conditioned by acting as one wishes, relative to that, the unconditioned is not entirely dependent on causes and conditions. By the meaning of becoming unconditioned by not being manifestly conditioned by karma and afflictions, relative to that, the conditioned is not produced by karma and afflictions. Thus, one should view in this way that there is no third aggregate for conditioned and unconditioned phenomena. Worldly and transworldly persons should be understood as noble ones and ordinary beings respectively, this is worldly dharma and.
Chinese
显示超世间的体性。 其中的世间，是指属于三界，显现为有情和法的由心所生的，以及那些与生相应之根境，和从超世间之后所获得的，在那三界中显现的能取和所取二者之相的那些，就是世间。 因此，六神通，八解脱，除了灭尽定之外的次第止住之等至，十遍处，八胜处，无烦恼，愿智，四无碍解，十力，四无畏，佛的不共法等，因为是超世间道后得二者的显现之相，所以世俗智在世间的体性中进行辨别，在摄类学等中有阐述。 蕴等和最后三界以及最后二处的一部分是超世间道和无为法所舍弃的。 对于一再熟悉轮回自性的世间法，如果知晓仅仅是法，就能舍弃对我的实有执着。 超世间是指，对于显现为三界有情和法之相的对治，无分别智就是超世间，因为是从来没有熟悉轮回的自性。 那无分别也有两种，声闻和缘觉等的无分别，是因为是常等四颠倒的对治，所以是颠倒之无分别，菩萨等的无分别，是因为是色等的所有的戏论的对治，所以是无戏论之无分别。 此外，从种类上说，超世间后得的如是等之显现，也是超世间，因为完全没有熟悉轮回，并且是依靠超世间智慧而产生的。 蕴等的一部分是被超世间道所摄持的。 具有不与三界相混之体性的超世间仅仅是法。
English
It shows the characteristics of being beyond the world. The worldly is that which belongs to the three realms, arising from the mind that appears as sentient beings and phenomena, and those faculties and objects that are in accordance with birth, and what is obtained after the supramundane, appearing in those three realms as having the aspect of both grasping and being grasped, those are the worldly. Therefore, the six superknowledges, the eight liberations, the successive abidings in meditative absorption except for cessation, the ten exhaustions, the eight spheres of mastery, freedom from afflictions, knowledge from aspiration, the four individual correct knowledges, the ten powers, the four fearlessnesses, the Buddha's unmixed qualities, etc., because they are the appearance of the two aspects of the post-attainment of the supramundane path, conventional knowledge is distinguished in the nature of the worldly, and is explained in collections and so on. One side of the aggregates and the last three realms and the last two sources is the supramundane path and the abandonment of the unconditioned. The worldly dharma, which is the nature of repeatedly familiarizing oneself with samsara, when known as merely dharma, one abandons the manifest clinging to self. The supramundane is the antidote to the appearance of sentient beings and phenomena in the three realms, non-conceptual wisdom is the supramundane, because it is the nature of never having been familiar with samsara. That non-conceptual is also of two types: the non-conceptual of hearers and self-awakened ones is the antidote to the four inversions of permanence, etc., therefore it is non-conceptual in terms of inversion, and the non-conceptual of bodhisattvas is the antidote to all the elaborations of form, etc., therefore it is non-conceptual without elaboration. Furthermore, in terms of categories, the appearance of suchness, etc., which is obtained after the supramundane, is also supramundane, because it is completely unfamiliar with samsara, and because it arises in dependence on supramundane wisdom. One side of the aggregates, etc., is encompassed by the supramundane path. The supramundane, which has the characteristic of not being mixed with the three realms, is merely dharma.