Tibetan
་རྣལ་འབྱོར་པ་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་མ་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཤེས་པ་དེའི་འོག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་སུན་འབྱིན་པའམ་ཡང་ན་དེ་དག་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་མི་ལྡང་བ་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་རྩོལ་བ་ལས་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཤེས་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལམ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་ཐུག་པ་ཤེས་པ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ། ལམ་གྱི་བྱ་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་ན་དེ་དག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དོན་ཆེན་པོ་ཤེས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤེས་པ་སྟེ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་བཅུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་། རྒྱུ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་མོས་པ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་གོ །ཡུལ་དོན་དམ་དང་། ཀུན་རྗོབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ནི། སོ་སོ་རང་གི་ཤེས་པ་དང་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་གཉིས་རྣམ་པར་བཞག་གོ ། སྐྱེ་བའི་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་འོག་མ་ཤེས་པ་དང་། གོང་མ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་བཞག་གོ །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་རྣམ་པར་བཞག་གོ །རང་གི་དོན་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་མཐར་ཐུག་པ་དང་། དོན་ཆེན་པོ་ཤེས་པ་གཉིས་རྣམ་པར་བཞག་གོ ། ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་ལྔ་སྟེ། བཏགས་པ་དང་དོན་དམ་པ་དང་། བྱ་བའི་མཐའ་དང་། གཞན་སེམས་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དག་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། དོན་དམ་ཤེས་པ་དང་། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། སྟོབས་བཅུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པའོ། །དང་པོས་ནི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་མེད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་ནས། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་སྤོང་བར་བྱེད། ཁ་ཅིག་ནི་སོ་སོར་བརྟེན་པར་བྱེད་དོ། ། གཉིས་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལུགས་ཤེས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པས་རྒྱུ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་པོ་ལ་འདིར་མོས་པ་ཤེས་པ་སོགས་ས་གསུམ་དུ་ཕྱེའོ། །དོན་དམ་པ་ཤེས་པས་ནི་བདེན་པ་བཞི་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་ནས། མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །དོན་དམ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་འདིར་སོ་སོ་རང་གིས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་དུ་ཕྱེའོ། །ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་ནི་བྱ་བའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས། ངེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དང་། རང་གི་སྤངས་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་དོ། །གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་ནས་གཞན་གྱི་ཁམས་དང་བག་ལ་ཉལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་སོ། །སྟོབས་བཅུ་ཤེས་པས་ནི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ཤེས་ནས་ཀྱང་། གཞན་ལ་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པར་བྱེད། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སོམ་ཉི་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད། །མཐོ་རིས་དང་བདེ་འགྲོའི་འབྲས་བུ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་འདིར་དོན་ཆེན་པོ་ཤེས་པའི་མིང་གིས་བསྟན་ཏོ། ། ཤེས་པ་དེ་དག་གི་དགོས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ་རང་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་སྤོང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་། དོན་དམ་ཤེས་པ་སྤོང་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤངས་པ་ལ་བྱ་བའི་མཐའ་ཤེས་པ་ཟད་མི་སྐྱེ། ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དག་ནི་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཁམས་དང་བག་ལ་ཉལ་ཤེས་པའི་གཞན་སེམས་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ཤེས་པ་གཉིས་ནི། གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ཤེས་པ་བཅུ་གསུམ་པོ་འདིའི་གྲངས་ངེས་པ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་བསྡུས་ན་ཤེས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། དོན་དམ་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མོས་པ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དང་། གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། དོན་ཆེན་པོའམ། སྟོབས་བཅུ་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །སོ་སོ་རང་གི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་ནི་དོན་དམ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །མཐར་ཐུག་པ་ཤེས་པའམ། ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་ནི་བྱ་བའི་མཐའ་ལ་ཡོངས་སུ་གཅོད
Chinese
因为瑜伽士各自要了解自己的智慧。上面的了解是随之证悟的了解，因为它发生在了解法之后。完全厌恶的了解是了解痛苦，即对三界众生的生等痛苦心生厌恶，或者为了使那些想要解脱的人厌恶。完全不满足的了解是了解集，因为努力断除集而产生。不生之了解是了解灭，因为它对不生痛苦的自性之灭进行观察。了解之了解是了解道，因为它观察作为智慧之自性的道。最终的了解是了解尽和不生，因为当道的行为完成时，它们就会产生。了解大义是了解大乘，因为它观察自他利益圆满的自性。这十三种了解，也是从听闻、思维、修习三种原因的差别中，区分出信解等三种。从世俗谛和胜义谛的差别中，区分出各自的了解和了解他者自性两种。从产生的时间的差别中，区分出下面的了解和上面的了解。从所缘境的相的差别中，区分出完全厌恶的了解等四种。从观察自利和他利的差别中，区分出最终的了解和了解大义两种。 还有，应该了解的法有五种，即名言、胜义、行为的究竟、他心和一切相。按顺序了解它们是：了解世俗、了解胜义、了解尽和不生、了解他心和了解十力。其中，了解世俗有两种，即了解论典和了解世间名言。第一种是了解善与非善、有罪与无罪、缘起等，从而舍弃一些，分别依靠一些。
English
Because yogis must understand their own wisdom. The higher understanding is the understanding that follows realization, because it occurs after understanding the Dharma. Completely abhorrent understanding is understanding suffering, that is, being disgusted with the suffering of beings in the three realms, such as birth, or in order to make those who want liberation abhorrent. Completely unsatisfactory understanding is understanding the origin, because it arises from striving to abandon the origin. The understanding of non-arising is understanding cessation, because it observes the cessation of the nature of non-arising of suffering. Understanding of understanding is understanding the path, because it observes the path as the nature of wisdom. The ultimate understanding is understanding exhaustion and non-arising, because they arise when the action of the path is completed. Understanding the great meaning is understanding the Mahayana, because it observes the nature of the perfection of self and other benefits. These thirteen understandings are also distinguished from the differences of the three causes of hearing, thinking, and meditation, such as faith and understanding. From the difference between conventional truth and ultimate truth, two types are distinguished: understanding of oneself and understanding the nature of others. From the difference in the time of generation, the lower understanding and the higher understanding are distinguished. From the difference in the aspect of the object, four types are distinguished, such as completely abhorrent understanding. From the difference between observing self-interest and other-interest, two types are distinguished: ultimate understanding and understanding the great meaning. Furthermore, there are five dharmas that should be understood: designation, ultimate truth, the ultimate of action, other minds, and all aspects. Understanding them in order is: understanding the conventional, understanding the ultimate, understanding exhaustion and non-arising, understanding other minds, and understanding the ten powers. Among them, understanding the conventional is twofold, namely understanding the scriptures and understanding worldly conventions. The first is to understand good and non-good, sinful and sinless, dependent arising, etc., thereby abandoning some and relying on some separately.
Chinese
是也。第二，通晓世间规律，从而像世间的行为一样，如因和缘一般成办。对于第一种世俗知识，这里分为了信解知识等三种。通晓胜义谛知识，从而如实通晓四谛和真如的实相，现见以见道和修道所应断之法。此胜义知识，在此分为各自自知等七种。通晓尽灭和不生之知识，从而完全通晓所作之边际，具有定解和无有怀疑，并且对于自己的断除没有傲慢。通晓他心，从而通晓他人之心善与不善等，如实通晓他人的界和随眠。通晓十力，从而能通晓一切所知之相，通晓之后，对他人的一切教诫和随行教导都能实行，断除一切有情之犹豫，安置于天界和善趣之果位。此即在此以通晓大义之名而宣说。这些知识的必要是二者，即成办自利和他利。其中，随顺世俗知识而断除的论典知识等，以及胜义知识现见断除的现观智、法智等，以及对于断除通晓所作边际的尽灭不生，凡是这些知识，都是具有成办自利的必要。通晓他人的界和随眠的他心智，以及通晓一切所知之相的十力智这二者，是具有成办他利的必要。这些也显示了这十三种知识的数量是确定的。总而言之，所有这些知识可以归纳为世俗知识和胜义知识两种。如此，信解知识等三种，以及通晓他者自性，和大义或者十力智，仅仅是世俗知识。各自自知等七种，仅仅是胜义知识。通晓究竟或者尽灭不生智，是对所作边际完全断除。
English
It is so. Secondly, by knowing the ways of the world, one accomplishes things according to how things are in the world, like causes and conditions. The first type of conventional knowledge is divided here into three types, such as knowledge of faith. By knowing the ultimate truth, one knows the nature of the four truths and suchness as they are, and directly realizes the abandonment of the dharmas to be abandoned by seeing and meditation. This ultimate knowledge itself is divided here into seven types, such as knowing individually for oneself. By knowing the exhaustion and non-arising, one fully knows the limit of what is to be done, has certainty and no doubt, and has no pride in one's own abandonment. By knowing the minds of others, one knows the minds of others, such as virtuous and non-virtuous, and knows the realms and predispositions of others as they are. By knowing the ten powers, one knows all aspects of knowable things, and having known them, one engages in all instructions and subsequent teachings to others, cuts off all the doubts of sentient beings, and establishes them in the fruits of the heavenly realms and happy migrations. This is what is taught here by the name of knowing the great meaning. The purpose of these knowledges is twofold: to accomplish benefit for oneself and to accomplish benefit for others. Among them, the knowledge of treatises that accords with the abandonment of conventional knowledge, and the direct realization of the abandonment of ultimate knowledge, such as direct perception and knowledge of the Dharma, and the exhaustion of knowing the limit of what is to be done in abandonment and non-arising, all these knowledges have the necessity of accomplishing one's own benefit. The knowledge of the minds of others, which knows the realms and predispositions of others, and the knowledge of the ten powers, which knows all aspects of knowable things, both have the necessity of accomplishing the benefit of others. These also show that the number of these thirteen knowledges is fixed. In short, all these knowledges can be summarized into two types: conventional knowledge and ultimate knowledge. Thus, the three types such as knowledge of faith, and knowing the nature of others, and the great meaning or the ten powers, are only conventional knowledge. The seven types such as knowing individually for oneself are only ultimate knowledge. Knowing the ultimate or the knowledge of exhaustion and non-arising is the complete cutting off of the limit of what is to be done.