Tibetan
པ་གང་ལ་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡང་མེད་ལ། བདག་ཅག་ལྟ་བུ་གང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དམིགས་པ། དེ་དག་ལ་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། ང་ཞེས་མཐོང་བ་མེད་པར་ནི། །འགའ་ཡང་བདག་ལ་ཆགས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ལ་ཆགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡོད་ན་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་མེད་པར་འགའ་ལ་ཡང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ནི། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ངའོ་སྙམ་པ་དང་། བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཅིང་། དེ་དག་ལས་བདག་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེ་བར་བཞེད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཉེས་ཀུན་དེའི་རྩ་བ་ཅན། །དེ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ཡིན། །དེ་མ་རིག་དེར་དེ་ལ་ཆགས། །ཞེས་དང་། བདེ་བར་གྱུར་པའམ་སྡུག་བསྔལ་བར། །མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འདོད་པ་ན། །ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་གང་དེ། །སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཐུན་མོང་བ་ལྔ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གྲོགས་བཞི་སྟེ། འདིའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དགུ་ཁོ་ནར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ངེས་པ་ལྔ་ནི་མི་འབྱུང་སྟེ་འདི་ལྟར་འདུན་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། ཕྲད་པར་འདོད་པ་དང་། མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡུལ་རིང་བ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན། ཡིད་ནི་ཉེ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཕྲད་པར་འདོད་པའི་འདུན་པ་དང་ཡང་མ་ཡིན་ལ། མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་འདུན་པ་དང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བྲལ་བར་དོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་ཡིད་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོས་པ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། ངེས་པའི་བདག་ཉིད་མོས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཆད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ན། ཡིད་ནི་རྟག་ཏུ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྔར་མྱོང་བའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། ཡིད་ནི་སྔོན་མེད་པའི་རྫས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་སྔར་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ལས། ཕྱིས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་སེམས་ཀྱི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་ན། ཡིད་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་ལ་རེས་འཇོག་མེད་པར་རྟག་ཏུ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་མེད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྫས་གཉིས་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་དག་ལས་ཐེ་ཚོམ་དང་ལོག་ལྟ་གཉིས་ནི་ཀུན་བརྟག་པ་ཡིན་ལ། ཡིད་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་དོ། །ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་མི་དགེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་ཡིད་ནི་ཁམས་གསུམ་ཀ་ན་ཡང་སྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། །དེ་དག་དང་མི་ལྡན་ནོ། །གཉིད་དང་འགྱོད་པ་ནི་ཁམས་གོང་མ་དག་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡན་ལ། རྟོག་དཔྱོད་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁ་ཕྱིར་རོལ་དུ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ལ། ཡིད་ནི་ཁ་ནང་དུ་ལྟས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མི་ལྡན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡིད་དེ་ཡང་། གནས་སྐབས་གསུམ་མ་གཏོགས་པར་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་དང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་དང་། བཟོད་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། གནས་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་འདི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་འདི་གནས་གང་དུ་ལྡོག་ཅེ་ན། གསུམ་དུ་ལྡོག་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་བཞིན་པའི་གནས་སྐབས་ན་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ལྟ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཞུགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་། མེ་དེ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ཉོན་ཡིད་བཀག་པས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་གནས་སྐབས་ལྡོག་པའི་དུས་ཏེ། འཕགས་ལམ་དང་སྙོམས་འཇུག་ལས་ལངས་མ་ཐག་དུ་སླར་ཡང་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་ས་བོན་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སློབ་པའི་ས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འཇུག་ཐོགས་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་མི་འབྱུང་སྟེ། གནས་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་མཐར་ཐུག་ལྡོག་པའི་དུས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཚེ་ཡིད་མེད་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟག་མེད་ཀྱང་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གང་གི་ཚེ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དེའི་ཚེ་ཡིད་རང་ཉིད་ཀྱི་རྫས་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཡིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཟག་པ་མེད་པ་ཡོད་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་ཡིད་དེ་ལ་ནི་ནུས་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟར། གང་ཟག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ཆོས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ལམ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དེའི་ཚེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་མཐོང་བས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་ལྡོག་གི་གཉིས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཡོད་ལ་ཡིད་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དག་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མ་སྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲིབས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀ་མཐོང་བས་སྒྲོ་འདོགས་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་འདི་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དང་མི་སློབ་པ་དང་། དག་པའི་ས་རྣམས་སུ་ཡིད་ཀྱིས་རྫས་ལྡོག་ན། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་མེད་པས་གནས་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའམ། ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ལྔ་པོ་རྣམས་དང་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཉེས་པ་རང་ཉིད་ལ་ཡང་འཇུག་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་ན་ཡིད་ཀྱི་རྫས་མེད་ན། ཡིད་དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་གྱུར་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་གནས་སྐབས་དེ་གང་དུ་ཡིད་ཟག་པ་མེད་པ་ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ལ་ཡང་ཡིད་གནས་མ་ལུས་པ་གྱུར་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཁོ་ན་བཟང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་ཤེས་དང་། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡིད་དེ་ཉིད་ཇི་སྲིད་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པ་དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའམ། ཟག་པ་མེད་པ་དག་གིས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཡིན་གྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཉོ
Chinese
对于那些没有我执的人，也没有我所执。像我们这样执着于我的，也能看到他们对我执着。正如所说：“如果看不到‘我’，就没有人会执着于我。”因此，对我执着是必然存在的。如果存在我见，自然会产生‘我是’的想法，因为没有‘我是’的想法，就不会看到对任何事物的我执。因此，我慢也是必然存在的。理自在认为，我见、‘我是’的想法和对我的愚昧，意义相同，并且认为从这些会产生对我执着。正如所说：“一切过患皆以此为根，此即坏聚见，此无明，于彼生贪着。”以及“当希望获得安乐或远离痛苦时，凡是‘我是’的想法，都与众生之见一同产生。”如是宣说。如此一来，共同的五种和不共同的四种伴随，就确定了这九种心所。五种境决定不会产生，比如，欲有三种：追求、希望相遇和希望不分离。其中，第一个是不可能的，因为它缘于遥远的境，而意缘于近处的境。因为显现不分离的相，所以也不是希望相遇的欲，也不是希望不分离的欲，因为它伴随着分离的疑虑，而意中没有这种疑虑。胜解也不会产生，因为胜解的自性是确定，是怀疑断除之后产生的，而意总是以同一自性运作，因此不可能产生怀疑。忆念也不是，因为它缘于先前体验过的境，而意缘于先前未曾有过的事物。等持也不是，因为如果先前心散乱，之后将心专注于一个对境上，才能有等持，而意不是这样，因为它不间断地以同一自性运作，不会轮流缘于不同的对境。除了我见之外，也没有其他的智慧，因为两种智慧的体性相同。
English
Those who have no attachment to self also have no grasping at what is mine. Like us, those who focus on grasping at self also see attachment to self. As it is said, "If there is no seeing of 'I,' then no one is attached to self." Therefore, attachment to self is indeed present. If there is a view of self, it is natural for the thought 'I am' to arise, for without the thought 'I am,' no grasping at self is seen in anything. Therefore, pride is also indeed present. The Lord of Reasoning considers the view of self, the thought 'I am,' and delusion about self to be of the same meaning, and holds that attachment to self arises from these. As it is said, "All faults have this as their root; this is the view of the perishable aggregate; this is ignorance; there is attachment to that." And, "When one desires to be happy or not to be in suffering, whatever thought of 'I am' arises, it arises together with the view of sentient beings." Thus it is said. Thus, the five common ones and the four uncommon companions determine that there are only these nine mental factors. The five object-determinations do not arise; for example, desire is threefold: seeking, wanting to meet, and wanting not to be separated. The first is not possible, as it focuses on a distant object, while the mind focuses on what is near. It is also not the desire to meet, as it appears in the aspect of not being separated, nor is it the desire not to be separated, as that is accompanied by the fear of separation, which is not present in the mind. Aspiration also does not arise, as aspiration, being of the nature of certainty, is preceded by the cessation of doubt, while the mind always engages in the same essence, so doubt is impossible. Memory is also not, as it focuses on an object previously experienced, while the mind focuses on a substance not previously experienced. Samadhi is also not, for if the mind was previously distracted, and later the mind's mind is placed equally on one object, then there is samadhi, but the mind is not like that, as it always engages in the same essence without alternating between objects. There is also no wisdom other than the view of self, as the two substances of wisdom are similar.
Chinese
因为具有（这种性质）的缘故。烦恼中，怀疑和邪见二者是遍计所执，意是俱生，因此没有。忿等近烦恼在欲界中仅仅是不善，而意在三界中也是染污且无记，因此，不具有那些（近烦恼）。睡眠和后悔在上界中没有，因此不具有。寻伺本身能引发语言，是向外显现的，而意是向内看的，因此不具有。如是所说的具有特征的意，除了三种情况外，在布施等善，杀生等不善，以及忍辱和行为等无记的一切情况下都会随之而行，因为在那些情况下，没有能使此意退转的因缘。那么，此意在何处退转呢？在三种情况下退转。比如，在出世间道现前的时候不生起，因为彼（出世间道）是人我见的对治，与人我见同时存在是相违的。在入于灭尽定的时候也不生起。因为灭尽定是遮止了染污意，所以比无想定更为殊胜。那些是暂时退转的时候，刚从圣道和等持中出来，又会从存在于阿赖耶识中的人我见种子中产生。在无学地的金刚喻定，以及大乘获得八地后也不生起，因为在那些时候，烦恼的种子全部断除了。这是究竟退转的时候。如果入于圣道时没有意，那么因为没有同时产生的处所，意的无漏识也不应产生，是这样吗？对此，有些先前的论师说，当入于圣道时，意自身的体性并非退转，然而与意相应而有的四种烦恼
English
Because it possesses (this nature). Among the afflictions, doubt and wrong view are both conceptually constructed, while mind is co-emergent, therefore it is absent. The near afflictions such as anger are only unwholesome in the desire realm, while mind is obscured and neutral in all three realms, therefore, it does not possess those (near afflictions). Sleep and regret are not present in the higher realms, therefore it does not possess them. Conceptualization and analysis themselves cause speech to arise, manifestly directed outwards, while mind looks inwards, therefore it does not possess them. That mind with the characteristics as described, except for three instances, follows along in all instances of virtue such as giving, non-virtue such as killing, and neutral states such as patience and conduct, because in those instances, there is no cause for this to revert. So, where does this revert? It reverts in three instances. For example, it does not arise when the supramundane path is manifesting, because that (supramundane path) is the antidote to the view of self, and it is contradictory to exist simultaneously with the view of self. It also does not arise when entering cessation. Because cessation is superior to the formless absorption of non-discrimination by blocking the afflicted mind. Those are the times of temporary reversion, and immediately after arising from the noble path and meditative absorption, it arises again from the seed of the view of self that exists in the alaya consciousness. It does not arise after obtaining the vajra-like samadhi of the no-more-learning stage, and after obtaining the eighth ground in the Great Vehicle, because in those instances, all the seeds of affliction have been abandoned. This is the time of ultimate reversion. If there is no mind when entering the noble path, then because there is no place for simultaneous arising, the uncontaminated consciousness of mind should also not arise, is that so? To this, some previous teachers say that when entering the noble path, the essence of mind itself does not revert, but rather the four afflictions that are associated with mind
Chinese
都会止息。因此，有人说，因为有无漏的意，所以没有过失。另一些人说，这个意有两种能力：就像这样，产生于人中增益和于法中增益的能力。当圣者声闻和独觉们进入道时，因为见到人无我，所以增益会止息，第二种则不然，因为除了法无我之外。因此，那些人有有漏的意，但因为那个意与烦恼不相应，所以是不染污且无记的，但不是染污。菩萨们见到二无我，因此一切增益都会止息，所以唯是无漏，他们这样说。第二种观点是善说的，就像这样，如果证得圣道和无学道，以及清净地中，意之自性会止息，因为没有同时生起之处，所以在那些时候，意的识有漏或无漏都不会生起，并且如同五者一样，没有过失也会落到自己身上，并且如果八地以上没有意的自性，那么那个意本身作为金刚喻定的后续，不可能转成平等性智。如果按照第一种观点，即使在那个时候承认有无漏的意，也会导致声闻和独觉们也有意完全转化的过失。因此，唯有第二种观点是好的。这样一来，就像阿赖耶识和异熟识，以及如明镜般的智慧一样，对于有染污的意和平等性智也应当同样看待。其中，意本身只要与那四种烦恼相应，那么意既是意，也是有染污的。何时不与那四种烦恼相应时，因为意的识是有漏或无漏的生起之处，所以是意，但不是有染污的。相应的烦