Tibetan
གསུམ་པ་འགོག་བདེན་ལ་ཡང་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི་སྡུག་ཀུན་སྤངས་པའི་བྲལ་བ་འགོག་པ་སོགས་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་མངོན་དུ་བྱ་བ་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་མ་ལུས་པ་སྤངས་པས་འགོག་པ། སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པས་ཞི་བ། དེ་ལས་ལྷག་པའི་འདོད་བྱ་གཞན་མེད་པས་ན་གྱ་ནོམ། དེར་སོན་པ་སླར་མི་ལྡོག་ཅིང་རྟག་པ་དང་དགེ་བ་ཡིན་པས་ན་ངེས་འབྱིན། འདིར་ངེས་པར་འབྱིན་པས་ན་ངེས་འབྱིན་ཞེས་ལས་ལ་སྦྱར་བ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ལ། འདིས་ངེས་པར་འབྱིན་པས་ངེས་འབྱིན་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སྦྱར་བ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཡང་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ཁོ་ན་མངོན་དུ་བྱ་བར་བསྟན་ཅེ་ན། བྱིས་པ་རྣམས་ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་ནས། དེ་ཆད་པའི་འཇིགས་པས་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་འགགས་པའི་འགོགས་པ་ལ་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལམ་ལ་ཡང་བརྟེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་འགོག་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དམ་པར་བསྟན་པས་ན། འགོག་པ་ལ་མི་སྐྲག་ཅིང་དགའ་བས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ། དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལམ་ལ་ཡང་འབད་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ་བར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་བསྡུ་བ་ལས། མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པས། དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ན་འགོག་པ་ལ་མི་སྐྲག་ཅིང་དགའ་བས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་བདེན་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་དུ་འགོག་པ་དང་། གང་འགོག་པ་དང་། གང་གིས་འགོག་པ་སྟེ། དང་པོ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤང་བྱ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་རྣམས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་ལམ་བསྐྱེད་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པར། དངོས་པོ་བྱུང་བ་ཞིག་པ་ལ། །ཇི་ལྟར་འགོག་པར་རྣམས་བརྟགས་ལྟར། །དེ་བཞིན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །སྒྱུ་མ་བྱས་ལྟའི་འགོག་པ་བཞེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །བཞི་པ་ལམ་ལ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། སྡུག་ཀུན་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་གང་། ལམ་སོགས་རྒྱུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བགྲོད་པར་བྱེད་པའི་ལམ། སེམས་ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པར་སྒྲུབ་པས་ན་སྒྲུབ་པ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པས་ན་རིགས་པ། རྟག་པ་དང་དགེ་བའི་གནས་སུ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་ན་ངེས་འབྱིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་སོགས་ཀྱང་ལམ་བསྟེན་པར་མ་བྱས་ན་མི་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་ལམ་ཉིད་བསྟེན་བྱའམ་བསྒོམ་བྱར་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ཡང་བསྡུ་བ་ལས། ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་དོན་གསུམ་པོ་དག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ལམ་བསྒོོམ་པར་བྱ་དགོས་པས། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱེད། ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བར་བྱེད། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད། ལམ་བསྒོམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་མདོར་ན་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ཡང་མཐོང་སྒོམ་གཉིས་ལ། དག་གསལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གསུམ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ལམ་བདེན་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ལ། ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ལམ་རྒྱུ་ཡིན་པས་དང་། མི་སློབ་ལམ་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ལམ་དུ་བཏགས་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ཡང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་འཁོར་དང་བཅས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྒྲ་དོན་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཀྱི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། བྱིས་པ་ལག་མཐིལ་འདྲ་བ་ཡི། །འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་སྤུ་མི་རྟོགས། །འཕགས་པ་མིག་དང་འདྲ་བ་ཡི། །དེ་ཡིས་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ཀྱང་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བསྡུ་བར། བསྟན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་། དེ་མཐོང་ན་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པའི་དོན་ནི། སྡུག་བསྔལ་སོགས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟར་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དག་གིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་གྲངས་ངེས་པ་ནི། འདི་ཐམས་ཅད་སྤང་བྱ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་དང་། བླང་བྱ་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་ངེས་ལ། དེ་དག་རེ་རེ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཆ་གཉིས་གཉིས་སུ་ངེས་པས། བདེན་བཞིར་དངོས་པོ་ལ་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། བདེན་པ་འདི་དག་གི་གོ་རིམ་ནི། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྡུག་བསྔལ་ནི་མི་ཟད་པའི་ནད་
Chinese
第三个是灭谛，灭谛也有两种，第一种是通过断绝痛苦和一切（烦恼）的解脱灭，以及从果的利益方面来显现，即断绝所有烦恼而灭，断绝所有痛苦而寂静，没有比这更令人向往的，所以是殊胜。到达那里不再退转，是恒常和善的，所以是出离。这里因为是确定地出离，所以“确定出离”是与业相连的灭的相状。因为这个确定地出离，所以“确定出离”是与作者相连的道的相状。如果道也是要显现的，那为什么只说灭谛是要显现的呢？因为孩子们执着于蕴，因为害怕它断灭，所以害怕所有痛苦都止息的灭谛，因此也不依赖于获得它的方法。当所有痛苦都寂静的灭谛被郑重地显示出来时，就不会害怕灭谛，而是欢喜地接受，并且会努力去获得它的方法。因此，灭谛是要显现的。就像《摄类学》中所说：“要显现的是要亲证的意思，如果亲证了它，就不会害怕灭谛，而是欢喜地接受，因此灭谛是要显现的。”第二种是：在哪里灭，灭什么，用什么灭。第一是：心的法性，自性清净的空性。第二是：所断的痛苦和集谛。第三是：道谛。因此，在名言中，通过修道的力量，心的法性，自性清净，仅仅是远离烦恼的垢染，就被称为灭谛。如《六十正理论》所说：事物生起又坏灭，如何考察其灭尽？同样，殊胜者们也认为，如幻术般的灭。第四是道，道也有两种，第一种是：断绝痛苦和一切的对治是什么？要从道等因的利益方面来显示。其中，是通往解脱之城的道路，因为能如实地证悟心和对境的实相，所以是
English
The third is the Truth of Cessation, which also has two aspects. The first is the cessation of separation from suffering and all (afflictions), which is manifested through the benefits of the result, such as cessation by abandoning all afflictions, pacification by abandoning all suffering, and being excellent because there is nothing more desirable than this. Having reached there, one does not regress, and it is permanent and virtuous, therefore it is liberation. Here, because it is definite liberation, "definite liberation" is the aspect of cessation connected to action. Because this definitely liberates, "definite liberation" is the aspect of the path connected to the agent. If the path is also to be manifested, why is it said that only cessation is to be manifested? Because children grasp at the aggregates as self, and fearing their cessation, they are afraid of the cessation where all suffering ceases, and therefore do not rely on the means to attain it. When the cessation where all suffering is pacified is solemnly shown, they will not be afraid of cessation, but will joyfully accept it, and will strive to attain its means. Therefore, cessation is to be manifested. As it is said in the Compendium of Topics: "To be manifested means to be directly realized. If it is directly realized, one will not be afraid of cessation, but will joyfully accept it, therefore the Truth of Cessation is to be manifested." The second is: where does cessation occur, what is ceased, and by what is it ceased? The first is: the nature of mind, emptiness that is naturally pure. The second is: the suffering and the origin of suffering to be abandoned. The third is: the Truth of the Path. Therefore, conventionally, through the power of cultivating the path, the nature of mind, being naturally pure, is merely the separation from the stains of affliction, and is called the Truth of Cessation. As the Sixty Stanzas of Reasoning says: When things arise and perish, how does one examine their cessation? Likewise, the noble ones also assert cessation like an illusion. Fourth is the path, which also has two aspects. The first is: what is the antidote that abandons suffering and all? It should be shown from the perspective of the benefits of the cause, such as the path. Among them, it is the path that leads to the city of liberation, because it truly realizes the nature of mind and objects,
Chinese
修习，因为是相违品的对治，所以是理。因为能将恒常和善妙安置于不被邪魔吞噬之处，所以是决定生起。痛苦的认知等等，如果未曾依止道，则不会生起，因此，道本身应被依止或修习。对此，《摄类学》中说：为了成办如上所说的三种意义，必须修习道，因此，道的谛实是应当修习的。第二，以何者能知痛苦？能断集谛？能现证灭谛？能修道谛？总而言之，即是证悟无我的智慧及其相应法。其中，于见道和修道二者，因为具足清净、明晰、对治三方面，所以是道谛的自性。集合道和加行道是因，无学道是果，因此称为道。在《俱舍论》的注释中，这种区分也应理解为是道的谛实及其眷属的范畴。如是。第二，词义方面：为何称为圣谛？因为这些痛苦和集谛等的体性，是圣者们如实照见的，而非凡夫所能及。因此称为圣谛。如经中所说：凡夫如手掌，对有为痛苦一无所知。圣者如眼睛，能深刻理解其含义。如是说。为何称为谛实？《摄类学》中说：因为与教义不相违背，并且见此谛实能获得清净，所以是谛实。如是说。其与教义相符的意义是：痛苦等如教义所说，即使是随理智而行者进行详细分析，也只能如实存在，无法改变其形态。第三，数量决定方面：这一切都是因为是应断除的遍行烦恼，以及应获得的清净解脱两个方面所决定的。而这些方面中的每一个，又都决定为因和果两个部分。因此，在四谛中，事物在数量上是确定的。第四，这些谛实的顺序是：与现观的顺序相一致而宣说的。例如，痛苦是不可穷尽的疾病
English
Practice, because it is the antidote to opposing factors, therefore it is reason. Because it can place permanence and virtue in a place where they are not devoured by demons, therefore it is definite arising. Understanding suffering, etc., will not arise if the path is not relied upon, therefore, the path itself should be relied upon or cultivated. Regarding this, the Compendium states: In order to accomplish the three meanings mentioned above, it is necessary to cultivate the path, therefore, the truth of the path is what should be cultivated. Second, by what does one know suffering? What abandons the origin? What realizes cessation? What cultivates the path? In short, it is the wisdom that realizes selflessness, together with its associated factors. Among these, in the two paths of seeing and cultivation, because they possess the three aspects of purity, clarity, and antidote, they are the nature of the path truth. The path of accumulation and joining is the cause, and the path of no more learning is the result, therefore it is called the path. In the commentary on the Abhidharmakosha, this distinction should also be understood as being made in terms of the truth of the path and its retinue. Thus. Second, regarding the meaning of the words: Why is it called the Noble Truth? Because the nature of these sufferings, origins, etc., is seen as it is by the noble ones, and not by ordinary people. Therefore, it is called the Noble Truth. As it is said in the sutra: Ordinary people are like the palm of the hand, they do not understand even a hair of conditioned suffering. Noble ones are like the eye, they can deeply understand its meaning. Thus it is said. Why is it called Truth? The Compendium states: Because it is not contrary to the teachings, and seeing it leads to purity, therefore it is Truth. Thus it is said. The meaning of being in accordance with the teachings is: Suffering, etc., as taught in the teachings, even if those who follow reason analyze in detail, they can only exist as they are, and cannot change their form. Third, regarding the determination of number: All of this is determined by the two aspects of what should be abandoned, pervasive afflictions, and what should be attained, pure liberation. And each of these aspects is determined to be two parts, cause and effect. Therefore, in the Four Truths, the number of things is fixed. Fourth, the order of these truths is: taught in accordance with the order of realization. For example, suffering is an inexhaustible disease.