Tibetan
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་གཞན་གྱི་དོན་ནོ། །གང་ལས་ན། རྒྱས་པའི་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ལས་སོ། །ཀྱང་ཞེས་པ་བསྟན་བཅོས་སུ་དེ་གཉིས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་བསྟན་པར་མ་ཟད་ཅེས་སམ། ཡང་ན་ཀུན་གྱི་རྒྱན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཉི་ཤུ་ལྔ་པར་མ་ཟད་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས་ལས་ཀྱང་ཞེས་པའོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། རབ་འབྱོར་ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། སྤོབས་པ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བསྡུས་པ་དང་གཞན་གཉིས་ལས་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །སྐབས་གང་དུ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི། ས་བོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི། འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་ཞེས་འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་སོགས་ཀྱི་མདོ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་བཤད་པའི་དོན་མི་འགལ་བར། སྐབས་བརྒྱད་དོན་བདུན་ཅུས་འཆད་པའི་དང་པོར་བསྟན་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲེལ་ཆེན་དུ། སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་འདི་ཉིད། སེམས་བསྐྱེད་དང་པོར་སྟོན་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་དང་། མདོའི་དོན་དང་མི་འགལ་ཞེས་པ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལ་སྦྱར་ན། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དང་མི་འགལ་བར་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལས་བསྟན་ཅེས་པ་ཤིན་ཏུ་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཁ་ཅིག །རྒྱས་འབྲིང་གི་དོན་དང་མི་འགལ་བར་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་བསྟན་ཅེས་པ་ཡང་། འཇུག་ཐོག་གི་བསྡུ་བ་དང་། རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་པའི་ཚིག་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་མི་རིགས་སོ། །སྔ་རབས་པ་དག །རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་མདོའི་དོན་དང་མི་འགལ་བར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཤུགས་ལ་བསྟན་ཅེས་པ་ཡང་རྒྱས་པའི་ཡུམ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ལས་ཞེས་དང་། རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལྷུར་བྱེད་པའི་ངག་གིས་ཞེས། ཁུངས་དང་སྟོན་བྱེད་དག་དངོས་སུ་སྨོས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་མི་རིགས་སོ། །གསེར་གླིང་པས་དཀོན་མཆོག་རྣམ་བདུན་ཞེས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་སོགས་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ན་འགྲེལ་ཆེན་དང་མཐུན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། ཁོ་བོས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཁོ་ན། སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱའོ། །ངག་གང་གིས་བསྟན་ཅེ་ན། ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས། ཤ་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆེན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པ་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཞེས་པས་བྱང་ཆུབ་མདོར་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། དེའི་དམིགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཞེས་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུངས་པས་སོ། །དེའི་ཚིག་སྣ་བསྡུས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཅན་ཞེས་སོ། །ཡང་ཤ་བུ་བྱང་ཆེན་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་གནས་ཏེ། སྦྱིན་པ་པོ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། ལེན་པ་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བཏང་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་སོགས་ཕྱིན་དྲུག་ཀུན་ལ་སྦྱར་ནས་གསུངས་པས། བྱང་ཆུབ་རྒྱས་པ་གསུངས་ཏེ། དམིགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་ཞིང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་པ་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱི་རྟོགས་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པས་སོ། །དེ་དག་གི་ཚིག་བསྡུས་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་དང་ཞེས་སོ། །ཡང་དབྱེ་ན་ཕྱོགས་བཅུ་རེ་རེ་ཞིང་གངྒཱའི་རླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་གཞན་དོན་འདོར་བསྟན་ཏེ། གཞན་དོན་ནི་དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་མ་ཕྱེ་བར་འབྲས་བུ་ཙམ་བསྟན་པས་སོ། །དེའི་ཚིག་སྣ་བསྡུས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགོད་པར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །ཡང་བྱང་སེམས་སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གནོད་སེམས་མང་བ་རྣམས་བཟོད་པ་ལ་འགོད་པར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པས། གཞན་དོན་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏེ། གཞན་དོན་མྱང་འདས་དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དུ་ཕྱེ་ནས་འབྲས་བུ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚིག་སྣ་བསྡུས་པ་སེར་སྣ་ཅན་ལ་དགོས་པ་རྣམས་ཞེས་སོགས་སོ། །བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་པའི་ངག་གི་བསྟན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །སོགས་པས་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་ཁུངས་ཀྱི་ཚིག་བསྡུད་པའོ། །ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ཆོས་ཅན། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱས་འ
Chinese
圆满菩提和利益他众。从何处而来呢？从广、中、略三种般若波罗蜜多经中而来。所谓“也”字，是指论典中不仅将这二者作为发心的目标，或者为了让人们知道它们是一切的庄严。第二十五品中说，不仅从广、略二者中，也是从……。方式如何呢？从《八千颂》中说：“善现，你应以菩萨摩诃萨们的般若波罗蜜多为基础，鼓起勇气。”这是从略和另外二者从广的方式来说的。在什么情况下呢？“种姓之子，菩提心是种子。”而这本身，“是果实，是所有佛法的精华”，如《圣树庄严经》等经典中所说，菩提心本身是所有佛法的根本，这与解释第八品七十义中的第一义并不矛盾，因为发心是所有佛法的根本。在《大疏》中，引用了《树庄严经》本身作为首先阐述发心的依据。如果将“与经义不矛盾”应用于广、中、略三者，那么说“与广、中、略三者不矛盾，是从广、中、略三者中阐述的”就非常不相关了。有些人说，“从《八千颂》中阐述的与广、中义不矛盾”，这也与开头的总结和“从广的方式”这句话不相关，因此是不合理的。古代的人说，“在论典中，与广、中、略三者的经义不矛盾，是暗示的”，这也与“从广大的佛母三者中”以及“以极力阐述的语言”等，直接提到来源和阐述者的情况非常不相关，因此是不合理的。金洲大师所说的“七宝”如果指的是《树庄严经》等，那么就与《大疏》相符。因此，我所说的才是值得相信的上师的意图。以什么语言阐述的呢？在第二十五品中说：“舍利子，如果有人想要对一切法，以一切方式，现证圆满菩提，那么就应该……
English
Perfect Enlightenment and the benefit of others. From where does it come? It comes from the three types of Prajnaparamita Sutras: extensive, intermediate, and concise. The word "also" means that the treatises not only present these two as the goals of generating Bodhicitta, or to let people know that they are the adornment of everything. In the twenty-fifth chapter, it says, not only from the extensive and concise, but also from... How is it done? From the Ashtasahasrika Prajnaparamita Sutra, it says, "Subhuti, you should base yourself on the Prajnaparamita of the Bodhisattva Mahasattvas and be courageous." This is from the concise and the other two from the extensive way. In what situation? "Son of good family, Bodhicitta is the seed." And that itself, "is the fruit, the essence of all the Buddha's teachings," as the Arya Gandavyuha Sutra and others say, Bodhicitta itself is the root of all the Buddha's teachings, which is not contradictory to explaining the first of the seventy meanings in the eighth chapter, because generating Bodhicitta is the root of all the Buddha's teachings. In the Great Commentary, the Gandavyuha Sutra itself is cited as the basis for first explaining the generation of Bodhicitta. If "not contradictory to the meaning of the Sutra" is applied to the three: extensive, intermediate, and concise, then saying "not contradictory to the three: extensive, intermediate, and concise, is explained from the three: extensive, intermediate, and concise" is very irrelevant. Some say, "explained from the Ashtasahasrika Prajnaparamita Sutra, not contradictory to the meaning of extensive and intermediate," which is also not related to the initial summary and the phrase "from the extensive way," so it is unreasonable. The ancients said, "In the treatises, not contradictory to the meaning of the Sutras of the three: extensive, intermediate, and concise, is implied," which is also very irrelevant to the situation of directly mentioning the source and the explainer, such as "from the three of the extensive Mother Buddha" and "with the language of vigorously explaining," so it is unreasonable. If Serlingpa's "Seven Jewels" refers to the Gandavyuha Sutra and others, then it is in accordance with the Great Commentary. Therefore, only what I said is the intention of the teacher that should be believed. With what language is it explained? In the twenty-fifth chapter, it says, "Shariputra, if someone wants to realize perfect enlightenment of all dharmas in all ways, then he should..."
Chinese
應當精進。如是，乃是簡略地宣說菩提。菩提即是如實通達一切所知之二無分別之智慧。其所緣為一切法，以一切種相現證菩提，是故簡略宣說。其詞句之簡略為：應當修持般若波羅蜜多，即是具有應知之義。又，如夏瓦子大菩薩不住之方式，安住於般若波羅蜜多，因不見布施者、所施物及受施者，以無所捨之方式，圓滿布施波羅蜜多等，如是將六度皆作連繫而宣說。是故宣說廣大菩提。所謂所緣一切法，即是分為六度；所謂以一切種相，即是分為不見三輪之方式的證悟而宣說。彼等之詞句簡略為：與布施等一切。又，若分別而言，於每一方，如恆河沙數之世界中，所有之有情，皆欲令其於無餘涅槃界中完全寂滅，故應當修學般若波羅蜜多，如是乃是捨棄他利而宣說。所謂他利，乃是未分說獲得彼之方便，僅僅宣說果位而已。其詞句之簡略為：欲將一切有情如其根器而安置於涅槃，故應當修持此般若波羅蜜多。又，菩薩欲令慳吝之有情安住於布施，令毀犯戒律者安住於戒律，令瞋恚心重者安住於忍辱，故應當修學般若波羅蜜多，如是乃是廣大地宣說他利。所謂他利涅槃，乃是分說獲得彼之方便為六度，而宣說彼果位之故。其詞句之簡略為慳吝者所需等。應當連繫如作極為開顯事業等之語之教示。以等字總攝簡略與廣大之出處的詞句。大乘發心，就法而言，應知是為利他而欲求圓滿菩提之自性。廣
English
One should strive diligently. Thus, Bodhi is briefly taught. Bodhi is the non-dual wisdom that realizes all knowable things as they are. Its object is all phenomena, and it is said to be briefly taught because it is perfectly enlightened in all aspects. The summary of its words is: One should practice the Perfection of Wisdom, which means having the meaning of knowing. Furthermore, like the great Bodhisattva Shawa Child abiding in the Perfection of Wisdom in a non-abiding manner, because the giver, the object of giving, and the receiver are not perceived, the Perfection of Giving is perfected in a manner of not abandoning, and so on, all six perfections are connected and taught. Therefore, the extensive Bodhi is taught. The so-called object, all phenomena, is divided into the six perfections; the so-called all aspects are divided and explained as the realization of not perceiving the three spheres. The summary of those words is: With all things such as giving. Moreover, if divided, in each of the ten directions, in worlds as numerous as the sands of the Ganges River, all sentient beings who wish to completely pass into the realm of Nirvana without any remaining aggregates should study the Perfection of Wisdom, thus abandoning and teaching the benefit of others. The so-called benefit of others is merely teaching the result without dividing the means of obtaining it. The summary of its words is: Because one wishes to place all sentient beings in Nirvana according to their abilities, one should practice this Perfection of Wisdom. Furthermore, Bodhisattvas wish to place miserly sentient beings in generosity, those who violate morality in morality, and those with much malice in patience, so one should study the Perfection of Wisdom, thus extensively teaching the benefit of others. The so-called benefit of others, Nirvana, is because the means of obtaining it are divided into the six perfections, and that result is taught. The summary of its words is the needs of the miserly, and so on. The teachings of words that act like showing deeds and so on extremely should be connected. The words of the source of brevity and extensiveness are summarized by "etc.". The generation of the Mahayana mind, in terms of Dharma, should be known as the nature of desiring perfect enlightenment for the sake of others. Extensive