Tibetan
ད་དྲུག་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རིགས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཚིག་དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཆོས་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཆོད་ཉིད་ཡན་གར་བ་ཡང་རིགས་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་དོན་རྟེན་ནམ་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཆོས་ཅན་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནི་དངོས་པོར་མེད་པས་རིགས་ཀྱི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཡང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་གང་ཡང་རུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གནས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། རིགས་ནི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ནང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་མ་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན་དང་ཡ་མ་བྲལ་བ་ནི་རིགས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་དང་། རྒྱུའི་སྒོ་ནས་རིགས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས། དང་པོ་ནི། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན་དང་ཡ་མ་བྲལ་བར་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཡིན་ལ། བྱང་སེམས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ས་ནི་ཆུ་ལ་ཆུ་རླུང་ལ། །རླུང་ནི་མཁའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །མཁའ་ནི་ས་དང་ཆུ་དག་དང་། །རླུང་གི་ཁམས་ལ་གནས་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་ཁམས་དབང་རྣམས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་དག་ལ་གནས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཚུལ་བཞིན་མིན། །ཡིད་ལ་བྱེད་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ནི། །སེམས་ཀྱི་དག་པ་ལ་རབ་གནས། །ཞེས་པ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་རྣམས་ནི་རང་གང་ལ་དམིགས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་སྔ་མ་དག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་མ་དམིགས་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་བདེན་པས་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་གནས་སྐབས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པའི་རྟེན་ནམ་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་ཤིང་། དེ་ཉིད་རྐྱེན་གྱི་འཕྲོག་པ་དང་མི་འཕྲོག་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པའི་རིགས་གཉིས་སུ་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་ལ། གང་གི་ཚེ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་དག་པ་བླངས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་ཀྱང་རུང་ངོ་། །གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་གཉིས་ཀྱི། གོ་རིམ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ནི། འགྲེལ་ཆེན་དུ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ཐར་པ་དང་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་རྣམས་ཀྱི་མངོན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ཡིན་པས་དང་པོ་ཁོ་ནར་རིགས་བཤད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བཤད་ཅེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་དེ་དོན་གྱི་གོ་རིམ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་འབྲས་བུ་དང་པོར་བཤད་ནས་རྒྱུ་ཕྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་བཤད་པའི་གོ་རིམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ངོ་བོ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ནི། ཉི་སྣང་དུ། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་བྲལ་བའི་འཁོར་བར་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་བ་སྙེད་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་ད་རུང་དུ་ཡང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་མོངས་གོམས་དང་གྲོགས་ངན་དང་། །ཕོངས་དང་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དང་། །མདོར་ན་རིགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ནི། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བར་ཆད་མེད་པ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་སུ་མངོན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དོན་ནི་རྒྱུ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ཡོད་ཀྱང་། རྐྱེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་འཇུག་པའི་འགལ་རྐྱེན་ཉེས་དམིགས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དོན་ལ། རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོན་པ་དང་། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ་བཞིའི། དང་པོ་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་
Chinese
據說，六處自性的特徵是菩薩種性的詞語依附之因，而不是轉變成實物的詞義。其意義如下：名言中，成就的所依是菩提心，也就是眼等內六處。除此之外，別無他物。這些在勝義諦中也是空性的自性，因此，六處的自性被指出是成就的所依之種性。如果單獨存在的自性也是種性，那是不合理的。因為種性的意義是作為所依或因，而與有法分離的自性並非實有，因此沒有種性的意義。單獨存在的有法也不是自性存在的種性，因為它依賴於因和緣，所以沒有自性的詞義。任何有法的自性也不是，因為那樣會導致外境的界也有佛性的過失。也不是遠離一切垢染的狀態，因為已經轉變成法身，而種性是因的狀態。因此，內六處的不清淨自性與有法不分離才是種性。其次，從所依的角度和從因的角度兩種方式來說明如何成為種性。第一，六處的自性與有法不分離，它本身就是成就的所依。例如，名言中，菩薩本身就是成就的所依，而菩薩的如實成就所緣的眼等內六處的自性是空性的本質。因此，這與《寶性論》中所說的：「地依於水，水依於風，風依於空。空不依於地、水、風之界。同樣，蘊、界、處依於業和煩惱。業和煩惱依於不如理作意。不如理作意依於心的清淨。」相符。第二，成就都是從菩薩內在的先前諸處的因所生，這些處是成就所緣的對象，因為沒有觀察到其他的因。
English
It is said that the characteristic of the nature of the six sense bases is that it is the cause of the term Bodhisattva being applied, and not the meaning of the word that has become an entity. The meaning of this is as follows: In conventional terms, the basis of accomplishment is Bodhicitta, which is the inner six sense bases such as the eye. There is nothing else besides that. Since these are also the nature of emptiness in the ultimate sense, the nature of the six sense bases is shown to be the lineage that is the basis of accomplishment. It is not reasonable for a separate nature to be a lineage, because the meaning of lineage is to act as a basis or cause, and a nature that is separate from the subject is not real, so there is no meaning of lineage. A separate subject is also not a lineage that exists inherently, because it depends on causes and conditions, so there is no meaning of the word "inherent." The nature of any subject is also not, because that would lead to the fault that even external realms have the Buddha-nature. It is also not a state that is free from all defilements, because it has already been transformed into the Dharmakaya, and lineage is the state of a cause. Therefore, the impure nature of the inner six sense bases that is inseparable from the subject is the lineage. Secondly, there are two ways to explain how it becomes a lineage: from the perspective of the basis and from the perspective of the cause. First, the nature of the six sense bases is inseparable from the subject, and it itself is the basis of accomplishment. For example, in conventional terms, the Bodhisattva itself is the basis of accomplishment, and the nature of the inner six sense bases such as the eye, which are the objects of the Bodhisattva's true accomplishment, is the essence of emptiness. Therefore, this is in accordance with what is said in the Ratnagotravibhāga: "Earth depends on water, water depends on wind, wind depends on space. Space does not depend on the elements of earth, water, and wind. Similarly, the aggregates, elements, and sense bases depend on karma and afflictions. Karma and afflictions depend on improper attention. Improper attention depends on the purity of the mind." Secondly, all accomplishments arise from the cause of the previous inner sense bases of the Bodhisattva, which are the objects of accomplishment, because no other cause is observed.
Chinese
是的。因为这些也都是自性空性的本体，所以，将六处之法性作为有法之差别，是安立为能成立之因。第二，本体无有差别，但就暂时作为三乘证悟之所依或因的方面，而安立为三乘之种姓。而这本身又从是否被因缘所夺的差别，而分为决定和不决定的两种种姓。又是这本身，在不做为三乘之修证所依之时，称为自性安住之种姓。当其作为修证之所依之时，即使安立为因缘所真正摄取，也可以。第三，遣除诤论分二：一、遣除对次第的诤论。《释论》中说：与发心、解脱和决定的部分相符的显现，是最初才应宣说种姓的，为何如此宣说呢？虽然这是真实的，但那是就意义的次第而言的。而这是先说果，后显因，所以是宣说的次第，因此没有过失。二、遣除对本体的诤论。《日藏》中说：如果存在自性安住的种姓，为何在无始的轮回中，与恒河沙数相等的诸佛已经涅槃，但仍然具有自性安住种姓的众生没有从轮回中解脱呢？那是因为具有四种过患的缘故。即：烦恼串习与恶友，贫乏与他自在。总之，种姓的过患，真实宣说为四种。这里说，无间道本身显现为自性安住的种姓。意思是，虽然有因自性安住的种姓，但因为具有阻碍因缘佛陀事业的违缘四种过患，所以众生没有从轮回中解脱。第二，关于支分之义，分为：显示种姓的自性，以及遣除对此的诤论两部分。第一部分分四：第一，作连接，即下面将要出现的
English
Yes. Because these are also the very nature of emptiness of inherent existence, therefore, taking the nature of the six sense bases as the subject's distinction is established as the very cause of proof. Second, although the essence is without difference, it is nominally designated as the lineage of the three vehicles in terms of temporarily serving as the basis or cause for the realization of the three vehicles. And that itself is nominally designated as two types of lineages, definite and indefinite, based on the distinction of whether or not it is seized by conditions. Furthermore, when that itself does not serve as the basis for the practice of the three vehicles, it is called the naturally abiding lineage. When it serves as the basis for practice, it is acceptable to nominally designate it as truly taken by conditions. Third, refuting disputes is divided into two: first, refuting disputes about the order. In the commentary, it says: "The manifestation of those that are in accordance with the parts of generating bodhicitta, liberation, and certainty, should be explained as the lineage only at the beginning, shouldn't it? Why is it explained in this way?" Although that is true, that is the order of meaning. But this is explaining the result first and then showing the cause later, so it is the order of explanation, therefore there is no fault. Second, refuting disputes about the essence. In "Sun Essence," it says: "If there are some naturally abiding lineages, why is it that in beginningless samsara, Buddhas equal to the sands of the Ganges have passed away into nirvana, but still sentient beings with naturally abiding lineages have not been liberated from suffering?" That is because it is endowed with four kinds of faults: "Habitual afflictions and bad friends, poverty and the power of others. In short, the faults of lineage are truly spoken of as four kinds." Here it is said that the uninterrupted path itself is manifestly considered to be the naturally abiding lineage. The meaning is that although there is a cause, the naturally abiding lineage, sentient beings do not pass away from suffering because they possess the four faults that are obstacles to the activity of the Buddha. Second, regarding the meaning of the branches, there are two parts: showing the nature of the lineage, and refuting disputes about it. The first part has four: first, making the connection, which is what will appear below.