Tibetan
གས་ཏེ། མདོར་བསྟན་དུ་ཡོངས་འཛིན་སྔར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མདོར་བསྟན་དུ་ཡོངས་འཛིན་སྔར་གསུངས་པ་ནི། རྩ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྦྱར་བ་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། འདིར་མཇུག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། ཡོངས་འཛིན་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དམིགས་རྣམ་རྒྱུ་གསུམ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་དང་བཅས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མདོར་བསྟན་དང་མཐུན་པར་ཡོངས་འཛིན་གྱི་མཇུག་ཏུ་བཤད་ན། མདོར་བསྟན་དུ་རྟོག་པ་ཁྱད་གཞིའི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས་མ་ཟིན་པས་ཁྱད་ཆོས་མ་ཡིན་པར་དོགས་པར་འགྱུར་ལ། རྒྱས་བཤད་དུ་ཡོངས་འཛིན་གྱི་སྔར་བཤད་པ་ནི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་ཆོས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོངས་འཛིན་ཁྱད་ཆོས་ཀུན་གྱི་མཇུག་ཏུ་བསྟན་པས་དམིགས་རྣམ་རྒྱུ་གསུམ་མཚུངས་ལྡན་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོངས་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྔ་མ་འགལ་བའི་ཚིག་རྒྱན་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་སྦྱོར་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་དམིགས་རྣམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་འཕྲོས་དོན་ཡིན་པས་བར་ཚིགས་ཀྱིས་བསྟན་པར་མ་ཟད་ཡོངས་འཛིན་ཡང་ཞེས་པའོ། ། གཉིས་པ་རྩ་བ་ལ་འཕགས་པ་ལྟར་ན་གཉིས་ཏེ། ནང་ཐབས་མཁས་དང་། ཕྱི་དགེ་བཤེས་ཀྱི་ཡོངས་འཛིན་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། རྣམ་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་དང་ནམ་ཡང་མི་འབྲལ་ཞིང་སྟོང་ཉིད་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སེམས་མི་འགོང་ཞིང་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐབས་མཁས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ནི། ཐབས་མཁས་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉན་རང་གི་ཡིད་བྱེད་དང་དངོས་པོར་མངོན་ཞེན་སོགས་བོར་བའོ། །མདོ་ནི། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་རྣམ་མཁྱེན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་སོ་སོར་རྟོག་ཀྱང་དེ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་དང་། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་རྣམ་མཁྱེན་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་བྱེད་དང་བྲལ་བས་ཤེར་ཕྱིན་བསྒོམ་ཞིང་དམིགས་ཏེ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གདུལ་བྱའི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་མཁྱེན་དུ་བསྔོ་བར་འཇུག་པའི་ཐབས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། དེའི་ཁྱད་པར་ནི། དགེ་བཤེས་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དང་གཞུང་སོགས་སྤོང་དུ་འཇུག་པའི་སྡིག་གྲོགས་བོར་བའོ། །མདོ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེན་གཉེན་གང་དེ་ལ་གཟུགས་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་མ་རྟོགས་པར་ཉན་རང་གི་སར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་འཇུག་ཅེས་སོགས་དང་། བྱང་ཆེན་གྱི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་དང་འབྲལ་བར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་སོ། །ཐབས་མཁས་དང་དགེ་བཤེས་དེ་གཉིས་ནི་བྱང་སེམས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་ཡོངས་འཛིན་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་འགྲེལ་པ་ནི། ཕྲིན་ལས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཞིང་། འགལ་རྐྱེན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་ནི་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་ཡོངས་འཛིན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡི་དགེ་བའི་བཤེན་གཉེན་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་ནི་རང་ཉིད་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་དང་པོར་སེམས་མི་འགོང་ཞིང་བར་དུ་མི་སྐྲག་ཐ་མར་མི་དངངས་ལ། རྣམ་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་མི་འབྲལ་ཞིང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་སོ། །མཐུན་རྐྱེན་སྙིང་རྗེ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་ནི། གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིམ་གྱིས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་སོགས་པས་རྣམ་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་དང་མ་བྲལ་བས་དགེ་བ་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོ་བར་འཇུག་པ་སོགས་ཐབས་དང་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞུང་ལམ་སྤོང་དུ་འཇུག་པའི་སྡིག་གྲོགས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །འགལ་རྐྱེན་སྤང་བ་ནི། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་དང་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་སོགས་དང་མི་ལྡན་པའོ། ། སྒྲུབ་པ་བཤད་པ། གཉིས་པ་ཡང་དག་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྒྲུབ་པ་བཤད་པ་ལ། སྒྲུབ་པའི་རྟེན། དམིགས་པ། ཆེད་དུ་བྱ་བ། སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བཞིའོ། །དང་པོ་ལ། སྤྱི་དང་། ཡན་ལག་གི་དོན་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ལ། ངོ་བོ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ། རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང་གསུམ་གྱི། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་གཞན་ལུགས་དགག་པ་ནི། སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་ན་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་དེ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྒྱུད་དེ་འོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་བསམས་ནས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་མ
Chinese
如果有人问：为什么在概说中已经说过依止善知识了呢？答：在概说中先说依止善知识，是为了与根本偈的连贯相符。而这里在结尾处说，是为了显示依止善知识的力量，能使如前所说的对境、行相、所缘三法，以及能取所取的四种分别念，都转变为殊胜的法。如果像概说那样在结尾处说依止善知识，那么在概说中，分别念被包括在差别事之中，但由于没有用能显示差别法的词语来表达，就会怀疑它不是差别法。而在广说中，先说依止善知识，是因为已经说明它被包括在差别法之中了。之所以能认识到是差别法，也是因为在所有差别法的结尾处都说明了依止善知识，从而使对境、行相、所缘三法以及相应的分别念转变为殊胜，这也是依止善知识的力量所致。应该这样理解。此外，前一句是相反的修辞，后一句是加行道的语境中，对境、行相以及分别念是顺带提及的内容，因此不仅用间接的方式来表达，还加上了“依止善知识”一词。 第二，按照圣者的观点，根本分为两种：内在的方便善巧和外在的善知识依止。 第一种是：与一切智的作意永不分离，对于空性深奥的意义，内心不畏惧、不退缩等等，这是方便善巧的体性。它的特点是：舍弃了与方便善巧不相符的声闻、缘觉的作意，以及对实有的执着等等。 经部中说：善现，菩萨在修学般若波罗蜜多时，即使分别思念与一切智相应的心的色法是无常的，也不会执着于它。又说：善现，菩萨在修学般若波罗蜜多时，由于不执着于与一切智相应的作意，因此修习并专注于般若波罗蜜多。 第二种是：根据所化众生的根器，如实地教导他们将一切法都安立于无自性的智慧中，并将善根回向一切智等等，如是如实地教导，这是它的体性。它的特点是：劝导善知识舍弃与大乘道和论典等不相符的方面。
English
If someone asks: Why has reliance on a spiritual friend already been mentioned in the summary? The answer is: The initial mention of reliance on a spiritual friend in the summary is to ensure consistency with the verses of the root text. However, the reason for mentioning it at the end here is to show that the power of relying on a spiritual friend transforms the previously mentioned object, aspect, the three spheres, and the four conceptualizations of grasper and grasped into extraordinary qualities. If reliance on a spiritual friend were mentioned at the end, as in the summary, then in the summary, conceptualization is shown to be included within the basis of distinction, but because it is not expressed with words that show the distinguishing qualities, there would be doubt that it is not a distinguishing quality. In the detailed explanation, the prior mention of reliance on a spiritual friend is because it has been explained as being included within the distinguishing qualities. The reason for recognizing it as a distinguishing quality is also because reliance on a spiritual friend is shown at the end of all distinguishing qualities, thus transforming the object, aspect, the three spheres, and the corresponding conceptualizations into extraordinary qualities, which is also due to the power of relying on a spiritual friend. This is how it should be understood. Furthermore, the former is a rhetorical device of opposition, and the latter is in the context of the path of application, where the object, aspect, and conceptualization are incidental meanings, so not only is it expressed indirectly, but the phrase "reliance on a spiritual friend" is also added. Secondly, according to the perspective of the noble ones, the root is divided into two: inner skillful means and outer reliance on a spiritual friend. The first is: never being separated from the attention of omniscience, and the mind not being afraid or shrinking back from the profound meaning of emptiness, etc., which is the nature of skillful means. Its distinguishing feature is: abandoning the opposing aspects of those skillful means, such as the attention of hearers and solitary realizers, and the clinging to inherent existence, etc. The sutra says: Subhuti, when a bodhisattva practices the great perfection of wisdom, even if he individually contemplates the form of the mind associated with omniscience as impermanent, he does not fixate on it. It also says: Subhuti, when a bodhisattva practices the great perfection of wisdom, because he is free from the attention associated with omniscience, he cultivates and focuses on the perfection of wisdom. The second is: according to the capacity of the trainees, truthfully teaching them to establish all phenomena in the wisdom of no self-nature, and to dedicate the roots of virtue to omniscience, etc., teaching in this way without error, which is its nature. Its distinguishing feature is: encouraging the spiritual friend to abandon aspects that are inconsistent with the Mahayana path and scriptures, etc.
Chinese
抛弃恶友。 经中说：善男子，此外，大乘的善知识，以不执著于色无常的方式来教导，并且不允许将所有的善根在没有证得一切智之前回向于声闻和独觉的果位等等。大乘的恶友是使人远离般若波罗蜜多等等。善巧方便和善知识这两者是菩萨在一切情况下从有寂的边际中救护出来的依怙。第三，解释是：具有事业完全清净的顺缘——智慧和慈悲，并且远离违缘——六度相违的一方，这是菩萨加行道者的依怙，因为他是他的善知识。其中，具有殊胜智慧是指自己首先不轻视深奥的意义，中间不畏惧，最后不惊慌，并且不离一切智的作意，以及善于将善根回向于无上菩提等等方便。具有顺缘殊胜慈悲是指：如实地按照所化众生的根器、意乐和习气，逐渐地使他们证悟内外一切事物的人我和法我，并且以智慧等等不离一切智的作意，从而使他们将善根回向于圆满菩提，以及教导他们舍弃方便和引导他们进入大乘正道，将这些示现为恶友。舍弃违缘是指：不具有六度的不顺品，如悭吝和邪慧等等。
English
Abandoning bad friends. The Sutra says: "Good son, furthermore, the Mahayana's virtuous friend teaches in a way that does not fixate on the impermanence of form, and does not allow all the roots of virtue to be dedicated to the Hearers and Solitary Realizers before realizing omniscience, and so on. The Mahayana's bad friend is one who causes separation from the Prajnaparamita, and so on." Skillful means and the virtuous friend are the two protectors who save the Bodhisattva from the extremes of samsara and nirvana in all circumstances. Third, the commentary is: Having the favorable conditions of completely pure activity—wisdom and compassion—and being separated from the adverse conditions—the opposing side of the six perfections—this is the protector of the Bodhisattva on the path of application, because he is his virtuous friend. Among them, having special wisdom means that one does not despise the profound meaning at first, does not fear in the middle, and does not panic in the end, and does not separate from the attention of omniscience, and is skilled in methods such as dedicating the roots of virtue to the unsurpassed Bodhi. Having the favorable condition of special compassion means: according to the faculties, intentions, and predispositions of the trainees, gradually causing them to realize the selflessness of persons and phenomena in all internal and external things, and with wisdom and so on, not separating from the attention of omniscience, thereby causing them to dedicate the roots of virtue to perfect Bodhi, and showing them as bad friends who teach them to abandon skillful means and lead them into the great vehicle's true path. Abandoning adverse conditions means: not having the unfavorable aspects of the six perfections, such as stinginess and corrupt wisdom, and so on.