Tibetan
། བླང་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་ཅིང་། བོད་རྣམས་ཀྱི་ཊཱི་ཀ་བྱེད་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ཡང་། དེ་དག་དང་མཐུན་པར་བཤད་ལ། འཕགས་པས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཏེ། དངོས་པོ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཏེ། བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་དང་། སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་དག་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་དག་ཀྱང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་དུ་བསམས་ནས་རྟོག་པ་བཞི་པོ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱི་རང་བཞིན་དགག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཁོ་ནར་འདོད་དོ། །འདི་དག་ནི་རིགས་པར་མ་མཐོང་སྟེ། བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི། གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་འདི་ཙམ་ཁོ་ནར་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་ཀྱང་སྦྱོར་ལམ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་བྱང་སེམས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དུ་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པ་ནི་རང་གི་སྦྱོར་ལམ་ཁོ་ན་སྤང་བའི་ཕྱིར་དུ་ངལ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལས་དང་པོ་པ་དག་གིས་སྦྱོར་ལམ་མ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཐལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་གཞན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན། དེ་གཞུང་འདིར་མ་བསྟན་པས་སྤང་བྱ་རྫོགས་པར་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་ལམ་རྣམས་ཀྱང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་་གང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་རྟོག་འདི་དག་དགག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ལ། སྐབས་ལྔ་པའི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་གཟུང་རྟོག་སོགས་ཀྱང་དགག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འགྲེལ་པར་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་དང་། ལྡོག་པར་བྱའོ་ཞེས་གཟུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་ཅེས་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། མདོ་ལས་ཀྱང་། གཉེན་པོ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྐབས་ལྔ་པའི་རྟོག་པ་ནི། འདིའི་སྐབས་ཀྱི་རྟོག་པས་མ་བསྡུས་སོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་དུ། དེ་ལྟར་ན་འོག་ནས་འཆད་པའི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་བསྡུས་པ་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འདི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བརྟེན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་རྟོག་པ་འདི་རྣམས་རྩེ་མོའི་མཐོང་ལམ་གྱི་སྤང་བྱར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འགྲེལ་ཆེན་དུ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་ནི་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་ཀྱང་མ་འདྲེས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་གོ །ཞེས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་དྲང་སྟེ། གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་འདི་དག་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ཉན་རང་སྦྱོར་ལམ་དང་འདྲེས་པར་སྐྱེ་བོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། སྦྱོར་ལམ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞིའི་ངོ་བོར་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་གཟུང་འཛིམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སྦྱོར་ལམ་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུགས་འདི་ནི་མང་པོ་ཞིག་ལ་གྲགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་མི་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་གཞན་དག་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འཐད་པའི་དགག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་། ལམ་གྱི་ངོ་བོར་མི་རིགས་པར་མཐོང་ནས་རྟོག་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་སྤང་བྱ་ཁོ་ན་དང་། དེ་ཡང་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆད་དོ། །དེ་ཡང་མི་བཟང་སྟེ། དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་རྟོག་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཕགས་པ་དང་སློབ་དཔོན་གྱིས་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བཞི་པོ་གྲངས་བཞིན་དུ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞིའི་ངོ་བོ་དང་དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱས་པར་བཤད་པ་དང་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྦྱོར་ལམ་བཞི་པོ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞིའི་ངོ་བོར་མི་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་ལམ་དག་རྣམ་རྟོག་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱས་པར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་སྤང་བྱར་ལྡན་པས་སོ་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་དག་ཀྱང་དེར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་བག་ལ་ཉལ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་སོ་ཞེ་ན་ཡང་། ཐལ་བ་དེ་ཉིད་ལྡོག་པ་མེད་དེ། འདི་དག་གི་བག་ལ་ཉལ་ནི་ས་བཅུ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་ཡིན་པས་སོ། །གཞན་ཡང་སྦྱོར་ལམ་བཞི་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞིའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ན་སྤང་བྱའི་རྟོག་པ་ལ་བཞིར་གྲངས་མ་ངེས་པའམ་ཡང་ན་སྦྱོར་ལམ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡ
Chinese
说“因为不是要接受的，所以没有过失”。大多数藏人的注释也是与此相符的。圣者所取的分别念有两种：依赖于事物本身的和依赖于对治方面的。能执的分别念有两种：以我实有为所依的和以补特伽罗假有为所依的。其中，与决择分相应的第一个和第二个，次第成为所取的两种分别念。第三个和第四个也是能执的两种分别念。他们这样理解，认为这四种分别念仅仅是遮破决择分相应自性的形态。这些我认为不合理。因为菩萨道要断除的，仅仅是这四种能取所取的分别念。如果它们也是四加行的体性，那么菩萨为了在三大阿僧祇劫中断除烦恼障和所知障而修习般若波罗蜜多，就变成了仅仅为了断除自己的加行道而努力。而且，由于最初的业者没有生起加行道，因此也会导致他们没有能取所取的分别念的过失。如果说除了这些之外，还有其他的能取所取的分别念，那么，这样一来，因为本文没有说明，就会变成没有完整地说明所断。这样一来，各种道也无法理解是哪种不相顺品的对治。此外，这些分别念是遮破的形态，如果第五品中的进入和返回，所取分别等也变成遮破的形态，那也是不合理的。因为在注释中说“要进入”和“要返回”，明确地说“所取分别”是实有的形态。而且，经部中也通过返回的方式，显示了对治无自性的智慧，从而显示了能取所取的分别念。如果说第五品的分别念没有包含在此处的分别念中，那也是不合理的。因为在《大疏》中说，这样一来，从下面要讲的顶加行所包含的见道和修道所要断除的分别念
English
It is said, "Because it is not to be accepted, there is no fault." Most Tibetan commentaries also explain it in accordance with this. The conceptualizations of what is apprehended by the noble ones are twofold: those that rely on the object itself and those that rely on the side of the antidote. The conceptualizations of what is apprehended are twofold: those that have a basis in the self as substance and those that have a basis in the person as imputation. Among these, the first and second, which are in accordance with the part of ascertainment, become the two conceptualizations of what is apprehended in order. The third and fourth are also the two conceptualizations of what is apprehended. They think that these four conceptualizations are only in the form of negating the nature of the part of ascertainment. These do not seem reasonable, because what is to be abandoned on the bodhisattva path is only these four conceptualizations of what is apprehended and what is apprehended. If they are also the nature of the four preparatory paths, then the bodhisattva's practice of Prajnaparamita in order to abandon the obscurations of knowledge in three countless eons would become an effort only to abandon his own preparatory path. Moreover, since the initial practitioners have not generated the preparatory path, it would also follow that they do not have the conceptualizations of what is apprehended and what is apprehended. If it is said that there are other conceptualizations of what is apprehended and what is apprehended other than these, then, in that case, since it is not explained in this text, it would become not fully explaining what is to be abandoned. In that case, the paths would also not be able to understand which is the antidote to which opposing side. Furthermore, these conceptualizations are in the form of negation, and if the entering and returning of the fifth chapter, the conceptualizations of what is apprehended, etc., also become in the form of negation, that is also unreasonable. Because in the commentary it says "to enter" and "to return," explicitly saying that "the conceptualization of what is apprehended" is in the form of existence. Moreover, in the sutra, the wisdom of antidote emptiness is explicitly shown through the door of returning, thereby showing the conceptualizations of what is apprehended and what is apprehended. If it is said that the conceptualizations of the fifth chapter are not included in the conceptualizations of this context, that is also unreasonable. Because in the Great Commentary it says, in that case, the conceptualizations to be abandoned by the path of seeing and the path of meditation, which are included in the peak realization to be explained below
Chinese
就像四种暖位一样，为了确定与决择分相应的这些（法），应当说依赖于遍计所执，因为这些特征的分别念被说成是顶位的见道所断之法。此外，在《大疏》中说：四种分别念不是自己菩提的障碍，因此，无论与什么混合，都是不混合而生。这样安立又如何正确呢？如果这些能取所取的分别念是菩萨加行道的自性，就不能安立为与声闻缘觉的加行道混合而生。圣者的意趣是：按照加行道的次第，显示为能取所取的四种分别念的自性，而不是显示能取所取的分别念是加行道。因此，这种宗派虽然为很多人所知，但因为经不起观察，所以完全不合理。还有其他人，见到如前所说的合理的破斥之相，以及作为道之自性不合理，就说这四种分别念仅仅是所断之法，而且是成立之相。这也不好，因为具有破斥和成立之相的一切实执都是菩萨的所断之法，而且这一切都包含在能取所取的四种分别念中，而且圣者和论师也说四种决择分如其数量是能取所取的四种分别念的自性，并且也是被它们遍计所执，这也相违。如果四种加行道不具有能取所取的四种分别念的自性，那么这些道如何被分别念遍计所执呢？如果说是具有所断之法，那就非常不合理，因为见道和修道也同样会成为那样。如果说是由于习气相随，也无法避免同样的过失，因为这些的习气是十地智慧所断之法。此外，如果四种加行道不是能取所取的四种分别念的自性，那么所断的分别念的数量就不确定，或者加行道就不是分别念的自性，二者必居其一。
English
Just as with the four heats, in order to ascertain that which corresponds to the decisive part, it should be said that it relies on the completely afflicted, because these characteristics of conceptualization are said to be abandoned by the peak of the path of seeing. Furthermore, in the Great Commentary, it says: The four conceptualizations are not obstacles to one's own enlightenment, therefore, no matter what they are mixed with, they are born unmixed. How is this established? If these grasping and grasped conceptualizations are the nature of the Bodhisattva's path of application, then it cannot be established that they are born mixed with the path of application of the Hearers and Solitary Realizers. The intention of the Noble One is: according to the order of the path of application, it shows the nature of the four grasping and grasped conceptualizations, but it does not show that the grasping and grasped conceptualizations are the path of application. Therefore, although this system is known to many, it is unreasonable because it cannot withstand scrutiny. Furthermore, others, seeing the appearance of reasonable refutation as previously stated, and seeing that it is unreasonable as the nature of the path, say that these four conceptualizations are merely what is to be abandoned, and that it is also the aspect of establishment. This is not good, because all fixations with the aspect of refutation and establishment are what is to be abandoned by the Bodhisattva, and all of that is included in the four grasping and grasped conceptualizations, and the Noble One and the Teacher also said that the four decisive parts, as their number, are the nature of the four grasping and grasped conceptualizations, and that they are also completely afflicted by them, which is also contradictory. If the four paths of application do not have the nature of the four grasping and grasped conceptualizations, then how can these paths be completely afflicted by conceptualizations? If it is said that it is because they have what is to be abandoned, then it is very unreasonable, because the paths of seeing and meditation would also become that. If it is said that it is due to the habitual tendencies that follow, then the same fault cannot be avoided, because the habitual tendencies of these are what is to be abandoned by the wisdom of the tenth ground. Furthermore, if the four paths of application are not the nature of the four grasping and grasped conceptualizations, then the number of conceptualizations to be abandoned is not fixed at four, or the path of application is not the nature of conceptualization, one of the two must be the case.