Tibetan
་དེ་དག་དོན་དམ་པར་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པར་མི་གནས་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་དོན་དམ་པར་དེ་ཡི་ངོ་བོ་སྟོང་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པ་དེའི་ཚེ་དེས་གཟུགས་མི་རྟག་ཅེས་བགྱི་བར་གནས་པར་མི་བགྱི། ཞེས་པ་ནས། གཟུགས་ཞི་ཞེས་བགྱི་བར་གནས་པར་མི་བགྱི། ཞེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །རྣམ་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་དག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དོན་དམ་པར་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་མ་ལགས། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་གུད་ན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་འཆིས་ཏེ། ཞེས་སོ། །རྩེ་མོ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ནི། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་སྟེ། གཟུང་བྱར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་མཚན་མར་བཟུང་བར་བགྱི་བ་མ་ལགས་ཏེ། ཞེས་སོ། །རྣམ་པ་ནི། ཆོས་དེ་དག་ལ་ཐོབ་བྱ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་བྱའི་མཚན་མར་མི་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ །དེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་གང་ཡོངས་སུ་མ་བ ཟུང་བའོ། །འདི་ལྟར་དེས་ཤེས་པ་དེ་ལ་ནང་གི་ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ཞེས་སོ། །རྩེ་མོ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་ལ་འདིའི་ངོ་བོ་ནི་གང་། འབྲེལ་བ་ཅན་གང་གིས། མཚན་ཉིད་ཅི་ཞིག་ཅེས་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་སྟེ་བརྟག་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆེན་ཤིར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཤེར་ཕྱིན་གང་། གང་གིས། ཅི་ཞིག །ཅིའི་ཕྱིར་ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བགྱིའོ། །ཞེས་སོ། །རྣམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་བཏགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་དམིགས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་བུ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་འགྲེལ་པ་ལ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་བྱར་མེད་པས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི། ཞེས་སོ། །རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་བཤད་དོ། །རྣམ་པ
Chinese
那些实际上不住于无常和痛苦等，因为色等之无常等，实际上是空性的缘故。世尊，此外，菩萨在行持大般若时，不应安住于“色是无常”等，乃至“色是寂静”等。如是说。相是无常等，以及那些空性等，实际上是了知彼此自性为一之智慧差别。世尊，无常之空性，并非无常。空性亦不异于无常。如是说。中等顶的所缘是，不执著色乃至一切智之间的法为相，即无所取。世尊，一切智本身不应执为相。如是说。相是，不视彼等法为应得和应证之相的智慧差别。因此，对于自性空之诸法，不取任何法。如是，彼知者不随见内之应得和应证。如是说。大顶的所缘是，以真实智慧完全了知诸法之体性为何，与何相关，为何种相，即对色等进行观察之差别。菩萨在行持大般若时，应如是完全观察：般若为何？与何相关？为何？为何称般若？如是说。相是，如是，安立是了知一切法于真实中无所缘之智慧差别。具寿舍利子，以内空性等故，无色且不可得，如是等。第二，解释分二，第一是，广说：小顶的所缘是，色等实际上不住，即实际上以自性空性故，无所住。其理由是，色等是。如是说。已说最初二句。相
English
Those do not actually abide in impermanence and suffering, etc., because the impermanence of form, etc., is actually empty of its own nature. World-Honored One, moreover, when a Bodhisattva practices the Great Perfection of Wisdom, he should not abide in "form is impermanent," etc., up to "form is peaceful." Thus it is said. The aspect is impermanence, etc., and those emptinesses, etc., are actually the wisdom difference of knowing each other's nature as one. World-Honored One, the emptiness of impermanence itself is not impermanence. Emptiness is also not different from impermanence. Thus it is said. The object of the middle peak is not to grasp the dharmas from form to omniscience as characteristics, that is, there is nothing to be grasped. World-Honored One, omniscience itself should not be grasped as a characteristic. Thus it is said. The aspect is the wisdom difference of not seeing those dharmas as characteristics of what should be obtained and what should be realized. Therefore, for dharmas that are empty of their own nature, no dharma is completely grasped. Thus, the knower does not see the obtainable and realizable within. Thus it is said. The object of the great peak is to fully understand with true wisdom what the nature of dharmas is, what they are related to, and what kind of characteristics they have, that is, the difference of observing form, etc. When a Bodhisattva practices the Great Perfection of Wisdom, he should fully observe in this way: What is Prajna? What is it related to? What is it? Why is it called Prajna? Thus it is said. The aspect is, thus, the establishment is the wisdom difference of knowing that all dharmas have no object in reality. Venerable Shariputra, because of inner emptiness, etc., there is no form and it is unattainable, and so on. Second, the explanation is divided into two, the first is, extensive explanation: The object of the small peak is that form, etc., do not actually abide, that is, actually because of the emptiness of their own nature, there is nothing to abide in. The reason for this is that form, etc., are. Thus it is said. The first two sentences have been spoken. Aspect
Tibetan
་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་དོན་དམ་པར་རྟག་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ་མི་གནས་ཏེ། གནས་བྱར་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དག་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པས་སོ། ཁྱབ་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་དང་སོགས་པས་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་བཤད་དོ། །རྩེ་མོ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ནི། དམིགས་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་དང་། ཞེས་པ་དེ་དག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །༼ ཆད་སྙམ་པས་དཔྱད་པར་མཛོད།༽དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེས་ནི་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་བཤད་དོ། །རྣམ་པ་ནི། དོན་དམ་པར་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་གིར་མི་བྱ་སྟེ། བདག་གི་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཆོས་རྣམས་མི་འཛིན་གང་ཡིན་དང་། །ཞེས་བཤད་དོ། །རྩེ་མོ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་དོན་དམ་པར་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ུམཚན་གྱི་མཚན་མར་མི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་སྟོང་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེས་ནི་དེ་དག་མཚན་མར་མི་མཐོང་ཕྱིར་ཞེས་པ་བཤད་དོ། །རྣམ་པ་ནི། རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་གང་། འབྲེལ་བ་ཅན་གང་དག་གི མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེས། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མི་དམིགས་པ་ངེས་པར་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒྲ་ཟིན་གཙོ་བོར་མཛད་ལ། འཕགས་པས་མདོ་དང་སྦྱར་བའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པས་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་ཕྱོགས་རེ་རེ་ནས་བཤད་དུ་རུང་བས་སྐྱོན་ཅན་དུ་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་རྩེ་མོ་གསུམ་ཞེས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དྲོད་མན་ཆད་དུ་ལོག་ལྟས་དགེ་བ་གཅོད་སྲིད་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་ལ་འདི་ཐོབ་ནས་དགེ་རྩ་ཆད་མི་སྲིད་པས་དེ་ལས་རབ་ཏུ་གྱུར་པས་རྩེ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་བཟོད་པའི་དམིགས་རྣམ་ལ་རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས
Chinese
是说，对于色等那些，究竟上恒常与无常等是不存在的，认识到没有存在之处，这才是（胜解）。理由是：究竟上色等一切法与空性，理由是一样的。因为遍及，空性上没有无常等，以及恒常等的相。第三和第四（句）已经解说。中等的顶点的所缘是：所缘无常等，那样的空性，究竟上是法界自性，究竟上是没有自性的。（请以断灭的想法来观察。）那的理由也是远离戏论法界的自性。这解说了第五和第六（句）。相是：究竟上遮止了真实的自性，因此色等不应视为自己所有，认识到不是我所执持的，这叫做（胜解）。这解说了“凡是不执著诸法”。大顶点的所缘是：对于色等那些，究竟上不见到蓝色和黄色等法的名言理由之相，这叫做（胜解）。究竟上因为没有空性之故。这解说了“因此不见到那些相”。相是：以随顺理性的智慧，如实地对于诸法，什么是体性？什么是相关的？什么是相？彻底地分别，因此确定认识到内外一切事物都不是真实存在的，这叫做（胜解）。这解说了最后两句。这样，导师的论著主要在于把握词句，圣者则以结合经部的方式来作主，因此两种方式都可以从各自的方面来解说，不应认为是缺点。第二是：如前所说的道理，有小、中、大三种，因此称为三个顶点。为什么称为顶点呢？因为在暖位以下，邪见可能会断除善根，因此称为动摇善根，而得到这个之后，善根不可能断除，因此比那更殊胜，所以是顶点。第三，安忍的所缘和相，根本和注释两种中的第一是：安忍小的所缘是：色等。
English
That is to say, for those such as form, ultimately, permanence and impermanence, etc., do not exist; realizing that there is no place where they exist, that itself is (conviction). The reason is: ultimately, all phenomena such as form and emptiness have the same reason. Because it pervades, there are no characteristics such as impermanence, etc., and permanence, etc., on emptiness. The third and fourth (lines) have been explained. The object of the middle peak is: the emptiness of the object of impermanence, etc., is ultimately the nature of the Dharmadhatu, and ultimately it has no self-nature. (Please examine with the thought of annihilation.) The reason for that is also the nature of the Dharmadhatu, which is free from elaboration. This explains the fifth and sixth (lines). The aspect is: ultimately, because the nature of truth is negated, therefore form, etc., should not be regarded as one's own; realizing that it is not what I hold, this is called (conviction). This explains "Whatever does not grasp phenomena." The object of the great peak is: for those such as form, ultimately, not seeing the characteristics of the reasons for the terms of phenomena such as blue and yellow, etc., is called (conviction). Ultimately, because there is no emptiness. This explains "Therefore, not seeing those characteristics." The aspect is: with the wisdom that follows reason, truly, for phenomena, what is the essence? What are the related ones? What are the characteristics? Thoroughly distinguishing, therefore, definitely realizing that all internal and external things are not truly existent, this is called (conviction). This explains the last two lines. In this way, the teacher's treatise mainly focuses on grasping the words, while the noble one mainly combines it with the sutras, so both methods can be explained from their respective aspects, and should not be considered a defect. The second is: as mentioned before, there are three types, small, medium, and large, so they are called three peaks. Why are they called peaks? Because below the heat stage, wrong views may cut off the roots of virtue, so it is called shaking the roots of virtue, but after obtaining this, the roots of virtue cannot be cut off, so it is more excellent than that, so it is a peak. Third, the object and aspect of forbearance, the first of the root and commentary is: the object of small forbearance is: form, etc.