Tibetan
ས་སོ། ། གསུམ་པ་འགྲེལ་པ་ལ་ལྔའི་ཟུང་དང་པོ་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཞུགས་གནས་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། སྐབས་གཉིས་པར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གི་དང་པོ་བཅྭོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་ཤིང་སྔར་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་གཏན་ནས་མ་སྤངས་པའི་བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་ཐོབ་བྱར་གྱུར་པའི་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་བརྩོན་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་ཐོབ་བྱ་ཞེས་པ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་དང་། རྣོན་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ཙམ་པོ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དང་པོ་ནི། དེའི་འོག་དུ་ཞེས་པ་བཤད་པའི་རིམ་པ་སྟོན་པའོ། །སྔར་སྒོམ་སྤང་མ་སྤངས་ཤིང་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱིས་ཐོབ་བྱ་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་སྤངས་པའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུན་ཞུགས་དེ་ཉིད་འདོད་དཔའི་སྒོམ་སྤང་གསུམ་མམ་བཞི་སྤངས་ལྔ་པ་མ་སྤངས་ཤིང་། དེའི་གཉེན་པོ་ཟག་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་ཐོབ་འདོད་པའི་ལྷ་མིར་སྐྱེ་བ་རིགས་མཐུན་གཉིས་སམ་གསུམ་ལེན་པ། དེ་ནི་བྱང་སེམས་རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་འདོད་པའི་ལྷར་སྐྱེ་བ་རིགས་མཐུན་བརྒྱུད་ནས་ལེན་པ་ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། མིར་སྐྱེ་བ་རིགས་མཐུན་བརྒྱུད་ནས་ལེན་པ་མིའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་ཙམ་པོ་ལས་གཞན་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་སོ། །ཟུང་གཉིས་པ་ཕྱིར་འོང་གི་སྐོར་ལ་ཞུགས་འབྲས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། སྔར་གྱི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དད་རྗེས་འབྲང་དང་། རྣོན་པོ་ཆོས་རྗེས་འབྲང་དེ་དག་བཅུ་དྲུག་པའི་རྟོགས་པ་ལ་གནས་པ་ན་གོ་རིམ་བཞིན་དུ ། དད་པས་མོས་པ་དང་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དད་པ་ལྷག་པ་དང་། ཤེས་རབ་ལྷག་པས་རབ་ཏུ་ཆེ་བའི་འབྲས་གནས་ཡིན་པས་སོ། །དེ་དག་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་པ་སྤངས་ནས་དྲུག་པ་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པ་ན་བྱང་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱིས་འཐོབ་བྱ་ཕལ་ཆེར་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་བརྩོན
Chinese
萨梭。第三，解释分为五对，第一对是入流的范畴，入位和住位两种，首先是：将在第二品中讲到的，以道智所摄的见道十六刹那的最初十五刹那为所依而安住，并且以前所希求的修断烦恼完全没有断除的菩萨，就其法性而言，是趣入了菩萨的第一个果位，因为是为了获得大乘道之所应得，断除了三结而善加分别的沙门之理的果位而精进的缘故。所谓“大乘道之所应得”也适用于下面的情况。如果区分，有两种，即根钝信随行者和根利法随行者的差别。第二，分为仅仅和特殊两种，首先是：所谓“在其之后”是指显示讲述的次第。以前修断烦恼没有断除，并且安住在第十六刹那的心，就其法性而言，是菩萨的入流果住，因为是安住于大乘道所应得的断除了三结的沙门之理的果位之故。第二是：入流者，希求断除三或四个修断烦恼而没有断除第五个，并且希求获得其对治无漏根，而受生为天人，取二或三个同类。那是菩萨从种姓到种姓的受生。同样，希求受生为天，相续取同类，是从天种姓到种姓的受生；以及希求受生为人，相续取同类，是从人种姓到种姓的受生，仅仅凭此，就有了入流果住的仅仅之外的两种特殊情况。第二对，一来果的范畴，入果的首先是：以前的根器迟钝的信随行者和根器敏锐的法随行者，当他们安住在第十六刹那的证悟上时，依次称为信胜解和见所至，因为是由于信增上和智慧增上而极为殊胜的果位之故。他们断除了第五个烦恼之后，精进于断除第六个烦恼的加行时，就是趣入了菩萨的第二个果位，因为是为了获得大乘道所应得的几乎对一切都离贪欲而善加分别的沙门之理的果位而精进
English
Sa so. The third, the explanation is divided into five pairs, the first pair is the category of entering the stream, with two types of entering position and abiding position, first: The bodhisattva who relies on the first fifteen moments of the sixteen moments of the path of seeing, which will be explained in the second chapter, and who has not completely abandoned the previously desired cultivation and abandonment of afflictions, in terms of its dharma nature, has entered the first fruit position of the bodhisattva, because it is striving to obtain the fruit of the principle of a śrāmaṇa who has abandoned the three bonds and distinguished them well, which should be obtained by the Mahāyāna path. The so-called "what should be obtained by the Mahāyāna path" also applies to the following situations. If distinguished, there are two types, namely the difference between the dull-rooted follower of faith and the sharp-rooted follower of dharma. Second, it is divided into mere and special types, first: The so-called "after that" refers to showing the order of narration. The previously cultivated afflictions have not been abandoned, and the mind that abides in the sixteenth moment, in terms of its dharma nature, is the abiding in the fruit of entering the stream of the bodhisattva, because it is abiding in the fruit of the principle of a śrāmaṇa who has abandoned the three bonds, which should be obtained by the Mahāyāna path. The second is: The stream-enterer, desiring to abandon three or four cultivated afflictions but not abandoning the fifth, and desiring to obtain its antidote, the uncontaminated root, and being born as a deva or human, taking two or three similar kinds. That is the bodhisattva's birth from lineage to lineage. Similarly, desiring to be born as a deva, continuously taking similar kinds, is the birth from the deva lineage to the lineage; and desiring to be born as a human, continuously taking similar kinds, is the birth from the human lineage to the lineage, merely by this, there are two special situations other than the mere abiding in the fruit of entering the stream. The second pair, the category of once-returner, the first of entering the fruit: The previous dull-rooted follower of faith and the sharp-rooted follower of dharma, when they abide in the realization of the sixteenth moment, are called faith-liberated and vision-attained in order, because they are extremely excellent fruit positions due to the increase of faith and the increase of wisdom. After they have abandoned the fifth affliction, when they strive in the practice of abandoning the sixth affliction, they have entered the second fruit position of the bodhisattva, because they are striving to obtain the fruit of the principle of a śrāmaṇa who has abandoned desire for almost everything that should be obtained by the Mahāyāna path and distinguished them well.
Tibetan
་པས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ནི་ཉི་ཤུའི་གྲངས་འཛིན་གཅིག་ཁོ་ནའོ། །མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་བར་མ་ཆད་དུ་སྐྱེ་བས་དབང་པོ་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་འབྲང་གཉིས་སོ་སོར་བཞག་ལ། སྒོམ་ལམ་ལ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་རྟུལ་པོར་འཕོ་སྲིད་པས་གཅིག་ཏུ་བཞག་གོ །ཞེས་སྔ་རབས་པ་དག་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་ཙམ་ཁྱད་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི ། འདོད་ཉོན་དྲུག་པ་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་ཐོབ་བྱ་ཕལ་ཆེར་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱིར་འོང་དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་བདུན་ནམ་བརྒྱད་པ་སྤངས་དགུ་པ་མ་སྤངས་པ་དེའི་གཉེན་པོ་ཟག་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་ཐོབ་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལེན་པ་དེ་ནི་བར་ཆད་གཅིག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཟུང་གསུམ་པ་ཕྱིར་མི་འོང་གི་སྐོར་ལ་ཞུགས་གནས་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། དད་མོས་དང་མཐོང་ཐོབ་དེ་དག་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་པ་སྤངས་ནས་དགུ་པ་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པ་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐོབ་བྱ་ཐ་མའི་ཆ་མཐུན་ལྔ་སྤངས་པའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་བརྩོན་པས་སོ། །དེ་གཉིས་ནི། སྔ་མ་ཕྱིར་འོང་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཁོ་ནའོ། །འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་དགུ་པ་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱིས་ཐོབ་བྱ་ཐ་མའི་ཆ་མཐུན་ལྔ་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པས་སོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་བྱང་སེམས་བར་མ་དོར་འདས་པ་ནི། གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཀུན་སྦྱོར་སྤངས་ལ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཀུན་སྦྱོར་མ་སྤངས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་བར་སྲིད་གྲུབ་ཙམ་ན་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་ཐོབ་པའོ། ། འདིར་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་ཐོབ་ཅེས་པའི་དོན་ཁམས་གསུམ་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉོན་སྒྲིབ་རགས་པ་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་མངོན་སུམ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཐོབ་ཏེ། དེར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དབུ་མ་འཇུག་པར། ས་བརྒྱད་པ་ལ་དྲི་མ་དེ་དག་རྩ་བཅས་ཉེ་བར་ཞི་གྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བཤད་པས་སོ། །འོ་ན་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ས་བཅུ་པར་བཤད་ཅིང་། དེ་ལ་
Chinese
是也。那二者只有二十的计数一个。见道一刹那诸法，由于无间断地生起，因此没有根器转变，所以随行二者分别安立。修道时，根器可能有利有钝的转变，所以安立为一个。这是古代的说法。二者中的少分差别之第一是：安住在断除欲界烦恼第六品之解脱道上的菩萨，是安住在菩萨一来果上的，因为大乘道之所证得的大部分是远离贪欲的，所以是安住在完全分开的沙门之行的果位上。第二是：那个一来者断除了第七或第八品烦恼，未断除第九品，为了获得对治它的无漏根器而受生一次，这叫做一间。总的来说，关于不来果，入与住二者之第一是：信胜解与见得到者，在断除第八品烦恼后，精勤于断除第九品的加行时，是趣入菩萨第三果，因为为了获得大乘所证得的最后分相似五品断除的沙门之行的果位而精勤。那二者如前一来果之入一样，是一个。安住在断除欲界烦恼第九品之解脱道上的菩萨，是安住在菩萨不来果上的，因为大乘道断除了所证得的最后分相似五品，所以是安住在完全分开的沙门之行的果位上。那本身有五种，其中第一种是菩萨在中阴中断灭，即断除了于色界受生的所有烦恼，而未断除现行的所有烦恼，仅在色界中阴成就时，现前证悟道，从而获得灭尽痛苦。此处所谓获得灭尽痛苦，是指现前证悟了断除三界受生之因的粗分烦恼障之解脱，而且也是从第八地开始获得，因为在那里断除了所有的烦恼。如《入中论》所说：第八地时，彼等垢染及其根本完全寂灭。那么，趣入阿罗汉果在第十地宣说，对此
English
It is so. Those two have only one count of twenty. Since the moments of the path of seeing arise without interruption, there is no transformation of faculties, so the two followers are established separately. In the path of meditation, the faculties may transform from sharp to dull, so it is established as one. This is what the ancients say. The first of the two slight differences is: A bodhisattva abiding on the path of liberation from abandoning the sixth level of desire realm afflictions is abiding on the fruit of a once-returner bodhisattva, because most of what is attained by the Mahayana path is free from desire, so it abides on the fruit of the completely separated conduct of a renunciate. The second is: That once-returner, having abandoned the seventh or eighth level of afflictions, but not the ninth, takes one more birth desiring to obtain the uncontaminated faculty that is the antidote to it, is called a one-interval. Generally, concerning the non-returner, the first of the two, entering and abiding, is: Those with faith and those who have attained seeing, having abandoned the eighth level of afflictions, when striving in the practice of abandoning the ninth level, are entering the third fruit of a bodhisattva, because they strive to obtain the fruit of the conduct of a renunciate who has abandoned the five similar levels of the final part to be attained by the Mahayana. Those two are one, like the entry into the once-returner before. A bodhisattva abiding on the path of liberation from abandoning the ninth level of desire realm afflictions is abiding on the fruit of a non-returner bodhisattva, because the Mahayana path has abandoned the five similar levels of the final part to be attained, so it abides on the fruit of the completely separated conduct of a renunciate. That itself has five aspects. The first of these is the bodhisattva who passes away in the intermediate state, having abandoned all the afflictions of being born in the form realm, but not having abandoned the manifest afflictions, merely at the moment of the accomplishment of the intermediate state of the form realm, directly realizes the path and thereby obtains the cessation of suffering. Here, the meaning of obtaining the cessation of suffering is the direct realization of the liberation from abandoning the gross afflictive obscurations that are the cause of birth in the three realms, and that is also obtained from the eighth ground, because there all afflictions are abandoned. As it is said in the Madhyamakavatara: On the eighth ground, those stains and their roots are completely pacified. So, entering the fruit of an Arhat is explained on the tenth ground, and to that