Tibetan
་དག་གི་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། མཐོང་ལམ་ལས་རྟོགས་པའི་རིགས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་སྒོམ་པའི་ལམ་ཟག་མེད་མཚན་ཉིད་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་མེད་དེ། མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་ཟག་མེད་དག་ཆོས་དབྱིངས་ཙམ་རྟོགས་པའི་རིགས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་མེད་པས་སོ། །རྟགས་གྲུབ་སྟེེ། ཟག་མེད་སྒོམ་ལམ་དེ་ཡང་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་གྱི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འདུས་བྱས་རྟོགས་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་སྤངས་པ་འགོག་པའི་བདེན་པ་དག་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་གདགས་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། མཐོང་ལམ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་ལ་འོན་ཀྱང་སྒོམ་ལམ་དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་མོ། །སྤང་བྱ་ལྷན་སྐྱེས་དེ་མཐོང་ལམ་གྱིས་མ་སྤངས་ན་སྒོམ་ལམ་གྱིས་སྤོང་བར་མི་རིགས་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། མཐོང་སྒོམ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་མཐོང་ལམ་གྱིས་ལྷན་སྐྱེས་མི་སྤོང་ལ་སྒོམ་ལམ་གྱིས་སྤོང་བ་དེ་ནི་རྐྱེན་འདི་པ་ཙམ་གྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ནི། རབ་འབྱོར། འདུས་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་མེད་པར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་གདགས་པར་མི་ནུས། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་མེད་པར་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་གདགས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་མདོ་འདིས་དོན་གཞན་བརྗོད་པའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་གྱི་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པས། དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པར་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དག་ཅེས་པ་མདོ་ལས་དངོས་བསྟན་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་ནི་དོན་གྱིས་འཕངས་པའི་སྒོམ་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཁོང་ནས་བླངས་ཏེ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུས་ཏེ་གྲངས་ངེས་པ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་གདམས་ངག་ནི་རྣམ་པར་བཅུའོ་ཞེས་སྦྲེལ་ལོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། བཅུ་པོ་འདི་ཙམ་ཁོ་ནས་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིའི་འདི་ཙམ་གྱིས་སྐྱེས་བུའི་དོན་རྫོགས་པར་འགྲུབ་ཅེ་ན། སྐྱེས་བུའི་དོན་སྒྲུབ་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། དེས་འཕངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེར་ཕྱིན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡི
Chinese
对治（烦恼）的两种修习。第一种是：从见道所证悟的种类各异的修道，安立为无漏的自性，这是不存在的。因为见道和修道这些无漏法，证悟的仅仅是法界，种类并没有变成各异。成立此宗的理由是：无漏的修道也是以上面所说的十六刹那的自性的见道所现量要做的如是性的事物，因为是缘于和它不相异的缘故。譬如说，有为法所证悟的道谛和无为法所断的灭谛，在胜义中，本体是空性，仅仅凭着这一点，就不能安立为互相各异。第二种是：见道的自性没有差别，然而修道却修习成为要断除的事物——俱生（烦恼）的对治。如果见道没有断除俱生（烦恼），那么修道就不应该断除，因为自性没有差别。如果这样说，没有过失。即使见道和修道的自性没有差别，见道没有断除俱生（烦恼），而修道却断除，这仅仅是凭借这种因缘，是缘起法的规律的缘故。《经》中说：善现，没有有为的体性，就不能安立为无为的体性；没有无为的体性，也不能安立为有为的体性。这段经文以讲述其他意义的比喻的方式，讲述了修道，而没有直接讲述。因此，在注释中说，有为和无为等，是经中直接开示的比喻，其余的则是导师从心中取出，安立了由意义所引申的修道的自性。第三，总结意义，显示数量的确定。因此，将“窍诀有十种”连接起来。理由是：仅仅凭这十种，就能圆满一切众生的利益。为什么仅仅凭这十种就能圆满成就众生的利益呢？因为成就众生利益的菩提心生起，以及由此所引发的法的自性——般若波罗蜜多的修习，对于成就的修习方式的任何一种
English
The two meditations that are antidotes (to afflictions). The first is: It is not established that the path of meditation, which is of the nature of the uncontaminated, is transformed into different types of realization from the path of seeing. Because the uncontaminated paths of seeing and meditation only realize the dharmadhatu, and there is no transformation into different types. The reason for establishing this is: That uncontaminated path of meditation also focuses on the reality of suchness, which is to be directly realized by the path of seeing, which is of the nature of the sixteen moments mentioned above, because it is not different from it. For example, the truth of the path realized by conditioned phenomena and the truth of cessation abandoned by unconditioned phenomena, in ultimate reality, are of the same essence as emptiness, and cannot be established as mutually different by that alone. The second is: The nature of the path of seeing is not different, but the path of meditation is meditated upon as the antidote to the object to be abandoned, the innate (afflictions). If the innate (afflictions) to be abandoned are not abandoned by the path of seeing, then it is not appropriate for the path of meditation to abandon them, because there is no difference in nature. If you say that, there is no fault. Even though the nature of seeing and meditation is not different, the path of seeing does not abandon the innate (afflictions), but the path of meditation does abandon them, because it is the nature of dependent arising that occurs only through this condition. The sutra says: Subhuti, without the realm of the conditioned, one cannot establish the realm of the unconditioned; without the realm of the unconditioned, one cannot establish the realm of the conditioned. This sutra teaches the path of meditation through the example of expressing another meaning, but does not teach it directly. Therefore, in the commentary, it is said that the conditioned and the unconditioned are examples directly taught in the sutra, and the rest is the nature of the path of meditation, which is drawn from within by the teacher and established by the meaning. Third, summarizing the meaning and showing the certainty of the number. Therefore, connect "the instructions are ten in number." The reason is: Only these ten can completely fulfill all the purposes of beings. Why do only these ten completely accomplish the purposes of beings? Because the arising of the mind of enlightenment, which accomplishes the purposes of beings, and the practice of the nature of the Dharma that it brings forth, the Perfection of Wisdom, whatever form of meditation for accomplishment
Tibetan
ན་པ་བདེན་གཉིས་ལས་མི་འདའ་བས་མི་དམིགས་པར་སྒོམ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དེའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅད་བྱའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་བདེན་པ་བཞི་དང་། ཉན་རང་སོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྟེན་གང་ཡིན་པ་སྐྱབས་གསུམ་དང་། རྟོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། བར་སྐབས་སུ་མི་ལྡོག་པར་བགྲོད་བྱ་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་བ་དང་། ཐེག་ཆེན་ལམ་སྤངས་ནས་ཉན་ཐོས་སོགས་ཀྱི་ཐེག་པ་གཞན་གྱི་བྱང་ཆུབ་གཞན་དུ་མི་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། གང་ཟག་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར། རང་གིས་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་སྤྱན་ལྔ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་ནས་ཚོགས་རྫོགས་པས་རྣམ་མཁྱེན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་མངོན་ཤེས་དྲུག་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་སྤངས་པས་སྒྲུབ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་དག་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གདམས་ངག་གི་སྐབས་སུ་བསྟན་པས་སོ། ། རྟོགས་དཀའ་དགེ་འདུན་བཤད་པ། བཞི་པ་རྟོགས་དཀའ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། སྤྱི་དོན་དང་ཡན་ལག་གི་དོན། དང་པོ་ལ་གང་ལ་གནས་པའི་འབྲས་བུ། དེ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་རྣམ་གཞག་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ལ། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གྲངས་དང་། གོ་རིམ་ངེས་པ། ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ། ཁམས་གང་དུ་གང་ཐོབ་པ་དང་ལྔ་ཡི་དང་པོ་ནི། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ཉིད་འབྲས་བུའི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྤངས་པ་དང་རྟོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུ་རྩ་དགུ་སྟེ། འདོད་པའི་མཐོང་སྤང་རིས་བཞི་དང་། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་མཐོང་སྤང་རིས་བཞི་སྟེ། བརྒྱད་སྤངས་པའི་བྲལ་བ་བརྒྱད་དང་། དེ་རྙེད་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང་། ས་དགུ་པོ་རེ་རེ་ལ་བསྒོམ་སྤང་ཆེ་འབྲིང་དགུ་དགུ་སྤངས་པའི་བྲལ་འབྲས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་དང་། དེ་རྙེད་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ནི། ཟག་མེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་སྟེ། འདིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་དོན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྒྱས་པ་རྒ་ཤིར་གྱུར་པའི་བར་རྣམ་པ་དུ་མ་ཞི་བར་བྱས་པ
Chinese
由于不超出二谛，故修不缘之禅；此修法所断之执着对境为何，即四谛；较之声闻、缘觉等之修法更为殊胜之所依为何，即三宝；证悟由上而上增进之因为何，即不执着于身语意三门之业；中间不退转而至所行之究竟之因为何，即完全不疲倦；舍弃大乘道而不至声闻等其他乘之菩提之因为何，即完全执持大乘道；不依赖他人，自己了知应作与不应作而超胜之因为何，即五眼；行利益有情之事而圆满二资粮，从而圆满一切智智之因为何，即六神通；断除一切违品而至修法之究竟之因为何，即见道与修道。所有这些都在窍诀之时讲授。 讲述难悟之僧。 第四，分别讲述难悟之僧宝，分二：总义与支分义。初者分：所依之果、依彼之补特伽罗之安立二者，初者分：果之体性与数量、次第决定、获得之因、于何界获得何果五者，初者为：沙门之理之果，因其乃果之殊胜故。其亦为断与证二者之自性。彼等各自亦有八十九，即欲界之见断四部与上二界之见断四部，八断之断分八与彼得之解脱道，以及九地各自断除上中下九九之断果八十一与彼得之解脱道等。其中，沙门之理乃无漏所摄之无间道，以此断除烦恼而作真实之沙门，故称沙门之理。如是亦于经中云：罪恶不善之法乃至增长衰老死亡之间诸多寂灭
English
Since it does not go beyond the two truths, one meditates without objectification; what is the object to be cut off by the clinging of this practice, namely the four truths; what is the basis that is more excellent than the practice of hearers, self-realizers, etc., namely the Three Jewels; what is the cause for the realization to increase from above, namely not being attached to the actions of the three doors; what is the cause for not turning back in the middle but going to the ultimate destination, namely not being completely tired; what is the cause for abandoning the Mahayana path and not going to the enlightenment of other vehicles such as hearers, namely completely holding the Mahayana path; without relying on others, what is the cause for knowing what should and should not be done by oneself and surpassing, namely the five eyes; what is the cause for perfecting all-knowing wisdom by doing the benefit of sentient beings and perfecting the accumulations, namely the six superknowledges; what is the cause for abandoning all adverse factors and reaching the ultimate of practice, namely the paths of seeing and meditation. All of these are taught at the time of instructions. Explanation of the Difficult-to-Realize Sangha. Fourth, the difficult-to-realize Sangha Jewel is explained in detail, in two parts: general meaning and branch meaning. The first has two parts: the fruit in which it abides, and the establishment of the person who abides in it. The first of these has five parts: the nature and number of the fruit, the certainty of the order, the cause of attainment, and what is attained in which realm. The first is: the fruit of the way of a renunciate, because it is the best of fruits. It is also the nature of abandonment and realization. Each of these also has eighty-nine, namely the four categories of what is abandoned by seeing in the desire realm, and the four categories of what is abandoned by seeing in the two upper realms, the eight separations of the eight abandoned, and the path of liberation of obtaining them, and the eighty-one fruits of abandoning the nine-nine of the great, medium, and small to be abandoned by meditation in each of the nine grounds, and the paths of liberation of obtaining them. Among them, the way of a renunciate is the uninterrupted path included in the uncontaminated, because it abandons afflictions and becomes a true renunciate, therefore it is called the way of a renunciate. Thus, it is also said in the sutra: Sins, non-virtuous dharmas, up to the many pacifications between growth, aging, and death.