Tibetan
རྗེས་བསྟན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། དེས་འཕངས་པའི་ཆོས་སེམས་བསྐྱེད་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། གདམས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་སྔར་ཐོབ་ཟིན་རྣམས་མི་ཉམས་པར་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་དོན་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། རྩ་བ་དང་། འགྲེལ་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། གདམས་ངག་ནི་དབྱེ་གཞི། དབྱེ་གྲངས་བཅུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ། དབྱེ་བའི་ངོ་བོ་ནི། སྒྲུབ་དང་ཞེས་སོགས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་དང་། ཞེས་སོགས་སྦྱར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་བཞིར་འདུས་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གསུམ། སྒྲུབ་པ་ཉམས་པའི་རྒྱུ་སྤོང་བྱེད། གཉེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གསུམ། སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡོན་ཏན། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཉིས། མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཉིས་རྣམས་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་འགྲེལ་པ་ལ་བཅུའི་དང་པོ། སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འདོམས་པ་ནི། འདོམས། གང་ལ་ན། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་ལེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་ལའོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉེར་གཉིས་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱང་སེམས་ལ་སློབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཚུལ་གང་གིས་ན། མི་དམིགས་པར་འཇུག་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་འདི། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་ཅེས་བསྐུར་བ་མི་འདེབས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལས་མི་འདའ་ལ། དེ་ཉིད་རིགས་པས་བརྟག་བཟོད་དུ་ཡོད་ཅེས་སྒྲོ་མི་འདོགས་པས། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལས་མི་འདའ་བས་སོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་གང་གི་དོན་དུ་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སོགས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདའ་བ་དང་། ཆོས་སྐུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུའོ། །དེས་ན་འདིས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་བསྟན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས་མི་འདའ་བར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་ཅེས་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྒྲོ་བསྐུར་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྟན་ལ། ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པས་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་སྤངས་པའི་ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྟན་ནོ། །མདོ་ནི། ཤ་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། བྱང་སེམས་ཡོད་བཞིན་དུ་བྱང་སེམས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །བྱང་སེམས་ཀྱི་མིང་དང་། བྱང་ཆུབ་དང་། ཤེར་ཕྱིན་དང་། ཤེར་ཕྱིན་ཀྱི་མིང་དང་། སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། སྤྱོད་ཀྱང་སྤྱོད་ལ་མི་སྤྱོད་ཀྱང་མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་སེམས་ཡོད་བཞིན་དུ་ཞེས་པས་བསྐུར་འདེབས་བསལ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལས་མི་འདའ་བ་བསྟན་ལ། ལྷག་མས་སྒྲོ་འདོགས་བསལ་ནས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལས་མི་འདའ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཤ་བུ་གལ་ཏེ། འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་དགེ་སློང་ཤ་རིའི་བུ་དང་། མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་ཤ་སྟག་གིས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འདམ་བུའི་ཚལ་ལམ། འོད་མའི་ཚལ་ལམ། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཚལ་ལམ། སྨིག་མའི་ཚལ་ལམ། འབྲས་ཀྱི་ཞིང་ངམ། ཏིལ་གྱི་ཞིང་ལྟར་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཀྱང་། དེ་དག་གི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི། བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཉིན་གཅིག་བསྒོམ་པའི་རྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ། སྟོང་གི་ཆ་དང་། རྒྱ་སྟོང་ནས། བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆ་དང་། གྲངས་སུ་དང་། ཆར་ཡང་། བགྲང་བར་ཡང་། རྒྱུར་ཡང་། དཔེར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་སོ། །འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་སོགས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། དཔེར་སྨོས་པའི་ཚལ་དྲུག་གིས་རྟོགས་པའི་ཆོས་དྲུག་མཚོན་ཏེ། འདི་ལྟར། དྲོད་ནི་འདམ་བུ་ལྟར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གནོད་པ་ཆུང་ངུ་མི་བཟོད་པ་དང་། རྩེ་མོ་ནི། འོད་མ་ལ་མེ་མཚོན་གྱི་གནོད་པ་བཟོད་པ་ལྟར། ལས་ཉོན་གྱི་གནོད་བྱེད་དྲག་པོ་དང་ཕྲད་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་ཆད་པ་དང་། བཟོད་པ་ནི། བུར་ཤིང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་མངར་བ་དང་མི་འབྲལ་བ་ལྟར། ངན་སོང་ཆད་པས་སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་ནས་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པའི་མངར་བ་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་། སྨིག་མ་ལ་མྱུར་དུ་རྫོགས་པ་ལྟར་ཆོས་མཆོག་གི་མྱུར་དུ་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པ་ལྟར་མཐོང་ལམ་འཕགས་པའི་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པ་དང་། ཏིལ་དཀར་ནག་རྣམས་མེ་ཏོག་སོགས་ཐ་མི་དད་ཀྱང་། ཏིལ་མར་གྱི་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་ལྟར། སྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་ཆོས་ཉིད་མཐོང་ཟིན་སྒོམ་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྒོམ་སྤང་ཆེ་འབྲིང་སོགས་སྤོང་བའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དཔེ་དྲུག་སྨོས་སོ། །ཚལ་སྨོས་པ་ནི། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོ་འབྲིང་རྟུལ་གསུམ་
Chinese
后示是为显现菩提心，以及由此所生的法，于二十二种发心之境中所说的诸法。教诫是，为了以不退失先前已获得的功德之义，而使之更上层楼地增长。第二，分根本和注释两种。第一，教诫是分类的基础，应知其具有十种分类的数量。分类的体性是，修持等，即修持的教诫等，如此连接。这些也归纳为四类：从修持的角度来说有三种，即舍弃修持衰退之因；从对治的角度来说有三种；从使修持变得殊胜之因的功德来说；从殊胜者的角度来说有两种；从最终到达的因，即道的角度来说有两种，这些依次排列。第二，注释中的十种之第一，是教诫修持自身的体性。教诫。于何处？于般若波罗蜜多的瑜伽修持中。方式如何？应以不执著于修持的方式，进入先前所说的二十二种菩提心的分类中。这是以学习菩萨的方式。以何种方式呢？如果问应以不执著的方式进入，那么，这个如幻的缘起，如其所显现，即使在名言中也不存在，这样不否认，不超越世俗谛。并且，它可以用理智来检验，这样不增益，因此不超越胜义谛。特意是为了什么目的呢？为了使声闻和独觉等不共的，一切有情都超越痛苦，以及为了显现法身。因此，这显示了菩萨的修持具有方便和智慧的特点，即不超越二谛，以不执著的方式进入，这显示了远离不共品增益和否认的殊胜智慧。不共于声闻，这显示了舍弃自利之心的方便大悲心。经部是：舍利子，于此大菩萨行般若波罗蜜多时，菩萨虽有，然菩萨亦如实随
English
The subsequent instruction is for the purpose of manifesting the mind of enlightenment, and the dharmas arising from it, as explained in the context of the twenty-two types of mind generation. The advice is for the purpose of increasing the qualities already attained from above, by the meaning of fully protecting them without diminishing. Secondly, there are two: the root text and the commentary. First, advice is the basis of classification, and it should be known to possess the nature of ten types of classification. The nature of the classification is: practice, etc., such as the advice for practice, etc., connect in this way. These are also condensed into four: three from the perspective of practice, which is abandoning the cause of the decline of practice; three from the perspective of the antidote; from the perspective of the qualities that cause practice to become special; two from the perspective of the special; and two from the perspective of the cause of ultimately reaching, which is the path, these are in order. Second, the first of the ten in the commentary is the advice on the nature of practice itself. Advice. Where? In the practice of the yoga of the Perfection of Wisdom. How? One should enter the twenty-two classifications of the mind of enlightenment, as previously stated, in a way that does not cling to practice. This is in the manner of learning as a Bodhisattva. In what way? If asked how to enter without clinging, then, this dependent arising, like an illusion, as it appears, does not even exist in name, thus not denying, not transcending the conventional truth. And, it can be examined by reason, thus not adding, therefore not transcending the ultimate truth. Specifically, for what purpose? In order to make all sentient beings, who are not common to Hearers and Solitary Buddhas, transcend suffering, and to manifest the Dharmakaya. Therefore, this shows that the practice of the Bodhisattva possesses the characteristics of skillful means and wisdom, that is, not transcending the two truths, entering in a way that does not cling, which shows the special wisdom that is free from the opposing side of addition and denial. Not common to Hearers, this shows the skillful means of great compassion that abandons the mind of self-interest. The sutra is: Shariputra, when this great Bodhisattva practices the Perfection of Wisdom, although the Bodhisattva exists, the Bodhisattva also truly follows
Chinese
也不见。菩萨的名和，菩提和，般若波罗蜜多和，般若波罗蜜多的名和，行叫做和，不行叫做和，行也行，不行也不行，这些也不如实见。从色到一切智之间也不如实见。这样说。因此，菩萨存在却说没有，以此消除诽谤，显示不超出世俗谛。其余的消除增益，显示不超出胜义谛。再说，舍利子，假设这个赡部洲，都像比丘舍利弗和目犍连一样，就像这样，譬如，芦苇的园林，或者灯芯草的园林，或者甘蔗的园林，或者竹子的园林，或者稻田，或者芝麻田一样完全充满，那些人的智慧，对于大菩萨般若波罗蜜多，修行一天智慧的量的部分也不接近。千分之一和，百千分之一，俱胝百千分之一和，计数和，部分也，计算也，比喻也不接近。这样说。这显示了声闻等不共的差别。譬如所说的六个园林，象征着所证悟的六种法。像这样，暖位就像芦苇一样，对于业和烦恼的小小损害不能忍受。顶位就像灯芯草能够忍受火和武器的损害一样，即使遇到业和烦恼的强烈损害，也不断绝善根。忍位就像甘蔗在任何情况下都与甜味不分离一样，断绝恶趣，生生世世都生于善趣，不与修习瑜伽的甜味分离。竹子迅速圆满一样，迅速生起殊胜法的真实证悟，就像果实中的殊胜一样，见道是所有圣者证悟中的殊胜。黑白芝麻等，花等虽然没有差别，但是芝麻油的效用却有差别。修道也是，法性见后，修与不修似乎没有差别，但是从断除修所断的大中小等的能力有差别的角度来说，说了六个比喻。说园林，是因为所依的补特伽罗根器利中钝三种。
English
are not seen. The name of Bodhisattva, Bodhi, Prajnaparamita, the name of Prajnaparamita, what is called practice, what is called non-practice, practice also practice, non-practice also non-practice, these are also not truly seen. From form to omniscience are also not truly seen. Thus it is said. Therefore, saying that the Bodhisattva exists but does not, eliminates slander, showing that it does not go beyond the conventional truth. The rest eliminates addition, showing that it does not go beyond the ultimate truth. Again, Shariputra, suppose this Jambudvipa is entirely like the Bhikshus Shariputra and Maudgalyayana, like this, for example, a reed garden, or a rush garden, or a sugarcane garden, or a bamboo garden, or a rice field, or a sesame field, even if it is completely filled, whatever wisdom those people have, even a fraction of the amount of wisdom from practicing the great Bodhisattva Prajnaparamita for one day is not close. One in a thousand, one in a hundred thousand, one in a koti hundred thousand, counting, part, calculating, analogy are also not close. Thus it is said. This shows the uncommon difference from the Shravakas and others. For example, the six gardens mentioned symbolize the six dharmas that are realized. Like this, the heat stage is like a reed, unable to endure small harms of karma and afflictions. The peak stage is like a rush that can endure the harm of fire and weapons, even if it encounters strong harm of karma and afflictions, the root of virtue is not cut off. The forbearance stage is like sugarcane that is always inseparable from sweetness in all circumstances, cutting off bad destinies, being born in good destinies in all lifetimes, and not being separated from the sweetness of practicing yoga. Like bamboo quickly becoming complete, quickly generating the true realization of the supreme dharma, like the supreme among fruits, the path of seeing is the supreme among all realizations of the noble ones. Black and white sesame seeds, etc., although flowers, etc., are not different, the effect of sesame oil is different. The path of meditation is also, after seeing the nature of dharma, it seems that there is no difference between meditating and not meditating, but from the perspective of the ability to abandon the great, medium, and small things to be abandoned by meditation, six metaphors are spoken. Speaking of gardens is because the supporting person has three types of faculties: sharp, medium, and dull.