Tibetan
ད་པ་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བ་གཞན་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་སྦྱར་ནས་རྒྱུར་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། ཆེད་དུ་བྱ་བ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་དུ་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སོ། ། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། རང་རྒྱལ་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཙམ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་དག་ནི་རང་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འབད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གཞན་དོན་འདོད་པས་ཀུན་ནས་བླང་བའི་ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་སེམས་བཤད་ཚུལ་སྔ་མ་ལྟར་ན། འདོད། གང་ན། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ། གང་གི་དོན་དུ་ན་གཞན་དོན་གྱི་ཕྱིར་དུ་ཞེས་པར་འགྱུར་ལ། ཕྱི་མ་ལྟར་ན། འདོད། གང་ན། གཞན་གྱི་དོན་དུ། ནམ་གྱི་ཚེ་ན། ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས། ཞེས་པར་འགྱུར་བས། གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་གཞན་དོན་གཙོ་བོ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཕལ་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ། །རྩ་བར་བཤད་ཚུལ་གཉིས་པོ་འདི་ནི། སྦྱར་མ་ཤེས་ན། རྩོད་སྤོང་གི་སྐབས་སུ་འདུན་པ་རྒྱུ་དང་། སྨོན་ལམ་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་མི་ཤེས་པས་མུན་རྡོ་འཕེན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་མོད། འོན་ཀྱང་དེང་སང་གི་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ནི། སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་པར་སྣང་ངོ་། །འགྲེལ་པས་བཤད་ཚུལ་ཕྱི་མ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་འགྲེལ་པ་ལ་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ། མཚན་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་ནི། མཚོན་བྱ། མཚན་ཉིད། རང་མ་གྲོལ་བར་གཞན་སྒྲོལ་བར་མི་ནུས་པས་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་གཞན་དོན་ལ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་ཀུན་ནས་བླངས་བའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དབྱེ་ན། འགྲོ་བར་འདོད་དང་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་མཁས་པས་འདི་གཉིས་ཀྱི། །བྱེ་བྲག་རིམ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་དེ་ཉིད་སྦྱིན་སོགས་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པ་སྨོན་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་ཀྱིས་ཟིན་པ་འཇུག་པའི
Chinese
再者，将“为了”与“以利他为境”结合起来，作为原因进行解释有两种。第一种是：为了他人的利益，希求圆满正等觉果位之心。所谓“为了他人的利益”，是为了区别自利的菩提心，因为仅仅是希求圆满正等觉，那些人也有。然而，那些人是为了自己而追求菩提，而不是为了他人。第二种是：自己获得圆满正等觉后，为了他人的利益，应如其分地努力。如前所述，以希求利他而发起希求圆满正等觉之心，按照前一种解释：希求，何者？圆满正等觉。为了谁的利益？为了他人的利益。按照后一种解释：希求，何者？为了他人的利益。何时？获得圆满正等觉之后。因此，两种解释中，利他都是主要的，菩提是次要的所成办。如果不知道这两种根本的解释方法，在辩论时，就不明白意乐是因，愿是助伴的原因，只能是盲人摸象。然而，现在的听众似乎只要听到声音就满足了。注释采用了后一种解释。第三，注释包括定义和分类。在定义中，有避免争论的两种，第一种是：菩提心是：所诠释的。定义：因为自己没有解脱就无法解脱他人，所以自己成佛后，为了他人的利益，应如三种根器者的根器那样，将他们安置在三乘道上，即以利他为目的而发起希求圆满正等觉的定义。分类是：如“想要去和正在去，如何区分要知道，同样智者应将此二，次第区分而知晓”所说的那样。如上所述的具有定义的菩提心，没有布施等修持的助伴的是愿菩提心，有修持的助伴的是行菩提心。
English
Furthermore, there are two ways to explain "for the sake of" by combining it with "having the object of benefiting others" as the cause. The first is: the mind that desires the fruit of perfect and complete enlightenment for the sake of others. The phrase "for the sake of others" is to distinguish it from the self-benefiting bodhicitta, because even those who merely desire perfect and complete enlightenment have it. However, those people pursue enlightenment for their own sake, not for the sake of others. The second is: having attained perfect and complete enlightenment oneself, one should strive as much as possible for the sake of others. As mentioned earlier, the mind that desires perfect and complete enlightenment, arising from the desire to benefit others, according to the former explanation: desire, what? Perfect and complete enlightenment. For whose benefit? For the benefit of others. According to the latter explanation: desire, what? For the benefit of others. When? After attaining perfect and complete enlightenment. Therefore, in both explanations, benefiting others is the main thing, and enlightenment is the secondary thing to be accomplished. If one does not know these two fundamental methods of explanation, then in debate, one will not understand the reason why intention is the cause and aspiration is the assistant, and one will only be groping in the dark. However, nowadays, the listeners seem to be satisfied with just hearing the sound. The commentary adopts the latter explanation. Third, the commentary includes definition and classification. In the definition, there are two ways to avoid controversy, the first is: Bodhicitta is: what is to be explained. Definition: Because one cannot liberate others without liberating oneself, therefore, after becoming a Buddha oneself, for the sake of others, one should place them on the path of the three vehicles according to the capacity of the three types of beings, that is, the definition of arousing the desire for perfect and complete enlightenment with the aim of benefiting others. The classification is: as it is said, "Wanting to go and going, how to distinguish, one should know, similarly, the wise should distinguish these two, and know them in order." As mentioned above, the bodhicitta with the definition, without the assistance of practices such as generosity, is the aspirational bodhicitta, and with the assistance of practices is the engaging bodhicitta.
Tibetan
་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ལྟའོ། །གཉིས་པ་ལ་རྩོད་ལན་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ལ་གང་ལ། གང་གྱིས། ཚུལ་ཇི་ལྟར་རྩོད་པ་དང་། གསུམ་གྱི་དང་པོ་ནི། ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་ཅེས་པའི་དགོངས་པའི་དོན་ལ་མ་དཔྱད་པར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ལ་རྩོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་དོན་མཐོང་རྣམ་པར་ཤེས། །དེའི་ཁྱད་པར་སེམས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། རྫས་ཐ་དད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་དག་གིས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ནི། ཇི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་ཡིན་པར་ཐལ་དེ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་དོན་དུ་ཡང་གཉེར་བ་དགེ་བའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ལ་འདུན་པ་སེམས་ལ་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་སོ། །ཁྱབ་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། སྤྲོ་བ་ཆེ་དང་རྩོམ་པ་ཆེ། །དོན་ཆེ་བ་དང་འབྱུང་བ་ཆེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དཔའ་སྟེ། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སེམས་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་བཤད་པས་སེམས་པ་མཚུངས་ལྡན་གྱི། སེམས་ཡུལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་སྣང་བ་ཅན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་སྟེེ། ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལན་ལ་སྤྱིར་བསྟན་པ། སོ་སོར་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། འདུན་པ་སེམས་འབྱུང་ཡིན་པས་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཡིན་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གཞུང་འདིར་འདོད་པ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཤད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་དོ། །ཞེས་སྦྲེལ་ལོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ལ། སྐབས་འདིར་སེམས་བསྐྱེད་ལ་འདོད་པའི་མིང་གིས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་སོ། །འདོགས་པ་ལ་ཆོས་གསུམ་དགོས་པས་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ནི་། རྩོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྩ་བའི་འདོད་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་གཞན་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་སྦྱར་ན་རྒྱུ་མིང་འབྲས་བུ་ལ་བཏགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་སྦྱར་ན། གྲོགས་མིང་གྲོགས་ཅན་ལ་བཏགས་པའོ། །དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཞེས་པའི་གཞུང་ཆོས་ཅན། འདོད་པའི་མིང་གིས་སེམས་བསྐྱེད་ལ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྒྱུ་འདོད་པས་འབྲས་བུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་ཞེ་ན། སྐབས་འདིའི་འདོད་པ་ནི། འགྲོ་བ་མགོན་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོར་ནུབ་པ་ལ་བལྟས་ནས། དེ་འདོན་པའི་བསམ་པའི་དབྱེ་བའི་རང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མདུན་
Chinese
也如实地观察自性。第二，关于两个辩论的答复，第一个是关于谁、用什么、如何辩论。三者中的第一个是：对于“想要圆满正等觉”这句话的含义，没有进行分析，而是针对字面意思进行辩论。第二个是：因为依靠了“于彼见义种种识，彼之差别从心生”所说的心和心所的定义，以及显示为实体不同的观点。第三个是：想要圆满正等觉本身，怎么会是发菩提心呢？如果不是，那就过分了，因为真正追求圆满正等觉，就是想要获得善法，对菩提的渴望在心中产生。这是周遍的。发菩提心，正如所说：“喜大与勤大，义大与生大，菩提萨埵之勇士，具二义之心生。”这样说，与心相应的作意，心的所缘是特别殊胜的，显现自他二利，难道不是产生吗？如果说是，那么第二个答复分为总的显示和分别的解说，二者中的第一个是：虽然渴望是心所，所以不是发菩提心是真实的，但是，“发菩提心乃为利他”的论典中，有将渴望说成是发菩提心的过失。这样连接起来。其中的理由是：因为在这种情况下，是依靠用渴望之名来近似地指称发菩提心。因为指称需要三个条件，所以破斥的量就是辩论本身所显示的。第二分为二：如果将“根本的渴望”这个词，用于专门为了他利之境，那么就是将因的名字安立在果上；如果用于果，即菩提之境，那么就是将朋友的名字安立在有朋友者上。就第一种情况而言，以“发菩提心乃是”的论典为有法，有以渴望之名来指称发菩提心的理由，因为仅仅是通过因，即渴望，来显示果，即发菩提心。为什么呢？如果问这二者为什么是因果关系，那么这种情况下的渴望是：看到无依无靠的众生沉溺于痛苦的海洋中，为了救度他们，生起想要利益自他的想法。
English
Also, truly observe the nature itself. Second, regarding the two responses to the debate, the first is about who, with what, and how to debate. The first of the three is: Regarding the meaning of the phrase "wanting complete and perfect enlightenment," there is no analysis, but rather a debate based on the literal meaning. The second is: Because it relies on the definitions of mind and mental factors as stated in "In that, seeing meaning is a kind of consciousness, its distinction arises from the mind," and the view that they are shown as different entities. The third is: How can wanting complete and perfect enlightenment itself be generating bodhicitta? If not, then it is excessive, because truly seeking complete and perfect enlightenment is wanting to obtain virtuous Dharma, and the desire for enlightenment arises in the mind. This is pervasive. Generating bodhicitta, as it is said: "Great joy and great diligence, great meaning and great arising, the hero of the Bodhisattva, the mind arises with two meanings." Thus, the intention corresponding to the mind, the object of the mind is particularly sublime, manifesting the benefit of oneself and others, doesn't it arise? If so, then the second answer is divided into a general display and a separate explanation, the first of which is: Although desire is a mental factor, so it is true that it is not generating bodhicitta, however, in the treatise "Generating bodhicitta is for the sake of others," there is the fault of saying that desire is generating bodhicitta. Thus, connect it. The reason for this is: Because in this case, it relies on using the name of desire to approximately refer to generating bodhicitta. Because designation requires three conditions, the measure of refutation is what the debate itself shows. The second is divided into two: If the word "fundamental desire" is used specifically for the sake of the object of benefiting others, then it is establishing the name of the cause on the result; if it is used for the result, the object of enlightenment, then it is establishing the name of a friend on the one with a friend. In the first case, with the treatise "Generating bodhicitta is," as the subject, there is a reason to designate generating bodhicitta with the name of desire, because it is only through the cause, desire, that the result, generating bodhicitta, is shown. Why? If you ask why these two are cause and effect, then the desire in this case is: Seeing helpless beings drowning in the ocean of suffering, in order to save them, the thought of wanting to benefit oneself and others arises.