Tibetan
།སྐབས་འདིའི་ཆོས་བཅུ་གཅིག་དང་། སྐབས་དང་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཆོས་བཅུ་ཀ་ཡང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འདྲ་ན་འདིར་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་ཞེས་དང་། དེར་ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཞེས་བཤད་པ་ཅི་ཞེ་ན། སེམས་བསྐྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་ཉིད་སྐབས་དང་པོར་ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་དུ། རྣམ་མཁྱེན་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ལྡོག་པ་ནས་བསྟན་པས་ཐུབ་པའི་ཞེས་སྨོས་ལ། འདིར་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཡི་ལྡོག་པ་ནས་བསྟན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འདིར་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་རྣམས་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཞན་རིག་གི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པར་བྱའམ། འོན་ཏེ་སྒོམ་བྱུང་གི་རང་རིག་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དག་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གཞི་ཤེས་མཚན་ཉིད་པ་མེད་པར་འདོད་པ་དག་གི་ལྟར་ན། ཉན་རང་གི་ལམ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཞན་རིག་གི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པར་ཁས་བླངས་དགོས་ཏེ། ཉན་རང་གི་ལམ་ལ་གཞི་ཤེས་མཚན་ཉིད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་བཅས་ཡིན་པས་ཡུལ་མི་གསལ་ཞིང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་དེ་གཞན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཐབས་བྱུང་དེ་རྒྱུ་ལྐོག་གྱུར་པ། །དེ་འཆད་པ་ནི་བཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་བྱིས་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་པས་གཞན་གྱི་ཁམས་དང་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འཛིན་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། རྟོག་གེས་བརྟེན་ཅིང་མ་ངེས་ལ། །མ་ཁྱབ་ཀུན་རྫོབ་སྐྱེ་བ་ཅན། །བྱིས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པར་འདོད་ཅེས། གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་པའི་རྟོག་གེ་ནི་བྱིས་པའི་ཚུལ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན། ལམ་གསུམ་ཀ་སྒོམ་བྱུང་གིས་རང་རིག་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བས་བལྟས་ནས་འདའ་བར་འདོད་པའི་ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར་ཤེས་པ་སྨོས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པ་བསལ་ལ། མཐོང་བ་སྨོས་པས་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་བསལ་ཞེས་བཤད་པ་དང་། ལམ་ཤེས་ཀྱི་མདོར་ཡང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཉན་རང་གི་ལམ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ན་ཐབས་དང་བྲལ་བའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པས་ཉན་རང་གི་སར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་བཞི་མི་བདག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་དུ་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་དེ་ཉིད་ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཐབས་དང་བྲལ་ཞིང་མཚན་འཛིན་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་སྐྱེ་བས་མྱང་འདས་སུ་ཁྲིད་པར་བྱེད་ཅིང་བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པས་མྱང་འདས་སུ་ཁྲིད་བྱེད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་སྤང་བྱ་ཡང་མ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་བདེན་བཞི་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ལྡོག་པ་ནས་ཉན་རང་གི་༼མངོན་༽རྟོགས་སུ་འཇོག་སྟེ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་དང་། འབྲས་བུ་མྱང་འདས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་པས་སོ། ། གསུམ་པ་གཞི་ཤེས་ལ། ཆོས་དགུའི་རང་བཞིན་དང་། དེས་གཞི་ཤེས་བསྟན་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ་དྲུག །གཞི་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉེ་རིང་གི་རྒྱུ་མཚན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོའི་དབྱེ་བ། གཞི་ཤེས་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ། སྦྱོར་བ་དེའི་མཉམ་ཉིད་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་ལམ་རྣམས་སོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་ནི་སྲིད་པ་འཁོར་བའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་ཏེ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བའི་སྐྱོན་མཐོང་བས་སོ། །ཞི་བ་མྱང་འདས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཡང་མི་གནས་ཏེ། སྙིང་རྗེས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ལས་ཟློག་པ་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ནི། སྲིད་ཞི་གང་རུང་གི་མཐའ་ལ་གནས་པར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་མཚན་འགོད་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཉན་རང་གི་གཞི་ཤེས་སྲིད་ཞི་ལ་གནས་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྲས་ཡུམ་ལ་རིང་བ་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་སྲིད་ཞི་ལ་མི་གནས་ཞེ་ན། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཡུམ་ལ་རིང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ལ་ཡང་མཚན་མར་མི་འཛིན་པས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱི་ཐབས་ཤེས་དང་བྲལ་བར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤང་བྱ་ཡིན་པས
Chinese
此处的十一种法，和第一品的发心等十法，如果都和证得一切智的因没有缺少一样，为什么这里说是菩萨的道智，那里说是能仁的一切种智呢？发心等十法，在第一品中，因为以境表示境的缘故，是从一切智的境的差别来显示的，所以说了“能仁”。这里为了要了知证得一切智的因，是从因的差别来显示的，所以说了“诸菩萨贤者”。这里菩萨是以听闻思惟，以他知的形式来了解三乘的道呢？还是以修所生的自知的形式来了解呢？那些认为菩萨的相续中没有具足基智自性的人，按照他们的观点，必须承认以听闻思惟，以他知的形式来了解声闻缘觉的道，因为声闻缘觉的道遍及基智自性的缘故。但那样也是不合理的，像这样，听闻思惟的智慧是有分别的，因为境不明显且隐蔽的缘故，菩萨的道就不能如实地为他人宣说了，如《释量论》中说：“从方便生，彼因隐蔽故，说彼即欺诳。”就是这样。如果说是依靠理证来如实宣说的呢？那样的话，菩萨圣者们为他人说法就和孩童一样，不能如实地随顺他人的根性和想法了，如《经庄严论》中说：“分别依于理，不定非遍及，世俗生起性，说依童蒙慧。”说依靠理证的分别，是孩童的行为。因此，三道都是以修所生的自知形式来了解的，在声闻和，独觉的地上，在“知”和“以见而观想后度越”的解释中，因为说了“知”，所以遮遣了以随念而知，说了“见”，所以遮遣了错乱的知，以及在《道智经》中也说，声闻的道是什么，独觉的道是什么，佛的道是什么的一切道都生
English
The eleven dharmas here, and the ten dharmas such as the generation of bodhicitta in the first chapter, if they are all the same without lacking the cause of omniscience, why is it said here that it is the path knowledge of bodhisattvas, and there that it is the omniscience of the capable one? The ten dharmas such as the generation of bodhicitta, in the first chapter, because they represent the object with the object, they are shown from the difference of the object of omniscience, so it is said "capable one". Here, in order to know the cause of attaining omniscience, it is shown from the difference of the cause, so it is said "wise bodhisattvas". Here, does the bodhisattva understand the paths of the three vehicles through hearing and thinking, in the form of other-knowing? Or should it be understood in the form of self-knowing arising from meditation? According to those who believe that there is no basis-knowledge nature in the continuum of bodhisattvas, it must be admitted that the paths of the hearers and solitary realizers are understood through hearing and thinking, in the form of other-knowing, because the paths of the hearers and solitary realizers are pervaded by the basis-knowledge nature. But that is also unreasonable, like this, the wisdom of hearing and thinking is conceptual, because the object is not clear and is hidden, the path of the bodhisattva cannot be truly explained to others, as it is said in the Commentary on Valid Cognition: "Born from means, that cause is hidden, to say that is deception." That's how it is. If it is said that it is truly explained by relying on reasoning? In that case, when the noble bodhisattvas teach the Dharma to others, it is the same as children, and they cannot truly follow the dispositions and thoughts of others, as it is said in the Ornament of the Sutras: "Discrimination relies on reason, uncertain and not pervasive, the nature of arising from convention, it is said to rely on childish wisdom." It is said that discrimination relying on reasoning is the behavior of children. Therefore, all three paths are understood in the form of self-knowing arising from meditation, on the grounds of hearers and solitary realizers, in the explanation of "knowing" and "crossing over after seeing and contemplating", because it is said "knowing", it excludes knowing by inference, and because it is said "seeing", it excludes mistaken knowing, and in the Sutra of Path Knowledge it is also said, what is the path of the hearers, what is the path of the solitary realizers, and all the paths of what is the path of the Buddha arise
Chinese
因为这样说了。如果声闻独觉的道在菩萨的心续中生起，那么就成了显现无方便的道，会堕入声闻独觉之地吗？不是的。因为了悟四谛无我等十六行相的现观，在声闻独觉的心续中，由于不具方便且执著相，并随之生起，所以会被引导至寂灭，成为菩萨道的相违品。而在菩萨的心续中，由于被方便和殊胜智慧所摄持，所以也不会被引导至寂灭，也不是菩萨道的所断。然而，从了悟四谛无常等十六行相的违品中，安立为声闻独觉的（现）观，因为是二障中的烦恼障的对治，以及作为果寂灭的成就者的现观之类。 第三是基智。关于九法的自性，以及它如何指示基智这两者。第一者有六个方面：基智的体性，远近的理由，相违品和对治的差别，修习基智的加行，以及证悟该加行的平等性的果——见道等等。 第一是：菩萨们的基智之般若不滞留在轮回的边际，因为了知三时平等性，以智慧见到轮回的过患。也不滞留在寂灭涅槃的边际，因为以悲心做利他之事。与此相反，声闻独觉们的基智，则被显示为停留在轮回或寂灭的任何一边。 第二是：陈述刚才所说的理由，为什么声闻独觉的基智停留在轮回和寂灭呢？因为他们远离不住涅槃的自性果母，由于不善巧通达二谛的方便，所以在基、道、果上执著相。为什么菩萨的基智不住留在轮回和寂灭呢？因为菩萨们并不远离不住涅槃的母体，由于善巧通达二谛的方便，所以对任何事物都不执著相。 第三是：声闻独觉们的基智，因为如前所述以不具方便智慧的方式生起，所以是菩萨的所断。
English
Because it was said so. If the path of the Hearers and Solitary Realizers arises in the mindstream of a Bodhisattva, then it becomes the manifestation of a path without skillful means, will it cause one to fall into the state of Hearers and Solitary Realizers? No, it won't. Because the direct realization of understanding the sixteen aspects such as the four truths and no-self, in the mindstream of Hearers and Solitary Realizers, due to lacking skillful means and clinging to characteristics, and arising in connection with them, it leads to Nirvana and becomes an opposing factor to the Bodhisattva path. But in the mindstream of a Bodhisattva, because it is held by skillful means and special wisdom, it will not lead to Nirvana, nor is it what is to be abandoned on the Bodhisattva path. However, from the opposite of understanding the sixteen aspects such as the four truths and impermanence, it is established as the (direct) realization of Hearers and Solitary Realizers, because it is the antidote to afflictive obscurations among the two obscurations, and the type of direct realization that accomplishes the fruit of Nirvana. Third is the Base Knowledge. Regarding the nature of the nine dharmas, and how it indicates the Base Knowledge, there are two aspects. The first has six aspects: the essence of the Base Knowledge, the reasons for nearness and distance, the distinctions between opposing factors and antidotes, the practice of meditating on the Base Knowledge, and the result of realizing the equality of that practice - the Path of Seeing, etc. First is: The Prajnaparamita of the Base Knowledge of Bodhisattvas does not dwell on the edge of samsara, because it knows the equality of the three times, and sees the faults of samsara with wisdom. Nor does it dwell on the edge of peaceful Nirvana, because it performs the benefit of others with compassion. Conversely, the Base Knowledge of Hearers and Solitary Realizers is shown to dwell on either side of samsara or Nirvana. Second is: Stating the reasons just mentioned, why does the Base Knowledge of Hearers and Solitary Realizers dwell on samsara and Nirvana? Because they are far from the nature of non-abiding Nirvana, the Fruit Mother, because they are not skilled in the means of understanding the two truths, and therefore cling to characteristics in the base, path, and fruit. Why does the Base Knowledge of Bodhisattvas not dwell on samsara and Nirvana? Because Bodhisattvas are not far from the Mother of Non-abiding Nirvana, because they are skilled in the means of understanding the two truths, and therefore do not cling to characteristics to anything. Third is: The Base Knowledge of Hearers and Solitary Realizers, because it arises in a way that lacks skillful means and wisdom as described above, is therefore what is to be abandoned by Bodhisattvas.