Tibetan
རང་གི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ལས་སྐྱེས་པས་དེ་བས་ཆེས་དམན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང། མིའི་ནང་དུ་བདག་ཅག་ལྟ་བུས་བྱང་ཆུབ་ཅི་ལྟར་ཐོབ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། སེམས་ཞུམ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཀྱིས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འོད་ཟིལ་གྱིས་མནོན་པར་མཐོང་བ་ན་མིར་གྱུར་པ་ལས་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཚོགས་ཐོབ་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་༼ཐོབ་༽འདོད་ཀྱི་སྤོབས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྷ་རྣམས་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཅེས་གསུངས་པ་ནི། ལམ་ཤེས་གསུང་པའི་གདུལ་བྱའི་གཙོ་བོ་ལྷ་རྣམས་ཡིན་པས། གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། ཡུལ་ངེས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་༼པ་༽ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ལ་ལམ་ཤེས་སྐྱེ་བར་སྟོན་པའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར། བྱང་ཆུབ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་གདུལ་བྱའི་དོན་བྱེད་པར་འདོད་པས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་སློབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁྱབ་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀྱིས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་སྟོན་པའོ། །སེམས་བསྐྱེད་དང་རིགས་ཙམ་གྱི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚང་བར་མི་རིགས་ཏེ། གདམས་ངག་དང་དེའི་དོན་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དག་ཀྱང་དགོས་པས་སོ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་། དེ་དག་ཀྱང་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ལ་གནས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། གདོན་མི་ཟ་བར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཐབས་གདམས་ངག་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་དང་། གདམས་ངག་ཐོབ་པ་ཡང་དེའི་དོན་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གདམས་ངག་ནོད་པ་ཡང་དེའི་དོན་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པས་སོ། ། གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་གཉིས་ཏེེ། ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། ལམ་གསུམ་མི་དམིགས་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་མི་སྤོང་བའི་རང་བཞིན་དང་། གཞན་དོན་བྱེད་པའི་ལས་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་གཉིས་ཏེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའོ། །དེ་དག་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཆོས་གཉིས་ཀྱིས་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་འདིར་སོག
Chinese
因为是从自己的有漏业所生，所以认识到更加低劣；想到在人中像我们这样的人怎么能获得菩提呢？有些灰心丧气的人，当他们看到如来本性的光芒压倒诸天的光辉时，想到比起成为人，通过这样的功德积累也能获得菩提，从而生起想要获得菩提的勇气。即使这样，也是为了使诸天欢喜。这样说，是因为宣说道之智慧的所化之主是诸天，所以是就主要者而言的。第二，对于共同作用的助缘和亲近摄取的因两种，第一是处所决定，即显示仅在发起菩提心者的相续中产生道之智慧。这又是这样，发起菩提心，是想要如其根器一般成办三类所化众生的利益，所以是为了修学三乘道。第二是周遍，即显示佛性周遍一切。仅仅发起菩提心和具有佛性，道之智慧的因缘并不圆满，因为还需要口诀和如理作意的决择分。如果这样认为，虽然是真实的，但是，那些也实际上是被包含的，因为安住于佛性并发起菩提心，必定会寻求获得菩提的方法口诀，获得口诀也将会如理作意其意义，因为接受口诀也是为了修习其意义。第二，道之智慧的自性也有两种：方便大悲和了知三道不可得的智慧。第一，通过不舍烦恼的自性和成办他利的业两种来显示，是为了遣除那两种大悲的相违品，即显现真实的边。像这样，显现真实边的因有两种：被轮回的痛苦所摧毁和对众生的利益不欢喜。为了依次用两种法来遣除那些。处所决定等四种，在这里等。
English
Because it arises from one's own contaminated actions, one realizes it is even more inferior; thinking, how can someone like us attain enlightenment among humans? Some disheartened individuals, when they see the light of the Tathagata's nature overwhelming the brilliance of the gods, think that even more than becoming human, one can attain the accumulation of merit through such qualities, thereby generating the courage to desire enlightenment. Even so, it is to please the gods. It is said that the chief recipients of the teachings on the wisdom of the path are the gods, so it is in terms of the principal ones. Secondly, regarding the two types of conditions, the cooperative condition and the closely appropriating cause, the first is the determination of the place, which shows that the wisdom of the path arises only in the continuum of those who generate the mind of enlightenment. This is also like this: generating the mind of enlightenment is because one wants to accomplish the benefit of the three types of beings to be tamed according to their capacity, so it is for studying the paths of the three vehicles. The second is pervasiveness, which shows that the Buddha-nature pervades all. Merely generating the mind of enlightenment and having Buddha-nature are not sufficient conditions for the wisdom of the path, because one also needs instructions and the corresponding factors of discernment that arise from proper attention. If one thinks this, it is true, but nevertheless, those are also included in essence, because abiding in Buddha-nature and generating the mind of enlightenment, one will inevitably seek the methods and instructions to attain enlightenment, and obtaining the instructions will also lead to proper attention to their meaning, because receiving instructions is also for the sake of meditating on their meaning. Secondly, the nature of the wisdom of the path is also twofold: the skillful means of great compassion and the wisdom that knows the three paths are unattainable. The first is shown through the nature of not abandoning afflictions and the activity of accomplishing the benefit of others, in order to eliminate the opposing factors of great compassion, which are the manifestation of the extreme of reality. Like this, there are two causes for manifesting the extreme of reality: being destroyed by the suffering of samsara and not rejoicing in the benefit of sentient beings. Those are eliminated by two dharmas in order. The four, such as the determination of the place, etc., are here, etc.
Tibetan
ས་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་། གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཡན་ལག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་མངོན་རྟོགས་དང་། རང་སྨིན་གྲོལ་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་རྟོགས་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱི། དེ་དག་ཀྱང་སློབ་མ་བསེ་རུའི་ལམ་གང་དང་ཞེས་པས་སྟོན་ཏེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ན། སློབ་མ་ཞེས་བྱ་ལ་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱལ་རྣམས་ནི། བསེ་རུའི་རྭ་ལྟར་གྲོགས་མེད་པར་གནས་པས་ན་བསེ་རུ་ཞེས་བཤད་དོ། ། གཉིས་པ་ལ་ཡང་། ཕྱོགས་གཅིག་སྤོང་བའི་དང་། མཐའ་དག་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། ཚེ་འདི་དང་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །གཉིས་པ་ལ་བྱེད་པ་དང་། བྱེད་པ་ཅན་གྱི་སྒོམ་ལམ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། ཀུན་ནས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དང་། གཉིས་པ་ལ་རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་རང་བཞིན་ཟག་བཅས་སྒོམ་ལམ་དང་། མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཟག་མེད་སྒོམ་ལམ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ལ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ནི། བསོད་ནམས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མོས་པ་ལམ་བྱེད་དང་། དེའི་ཕན་ཡོན་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། མོས་པ་དང་། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་སྒོམ་པའི་བྱང་སེམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ། ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་དང་། བཀུར་བ་དང་། བསྔགས་པའོ། །གཉིས་པ་བསོད་ནམས་སྐྱེད་བྱེད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་བསྔོ་བ་ཡིད་བྱེད་ནི། བསྔོ་དང་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་བསོད་ནམས་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་བར་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་ཡིད་རང་བ་ནི། རྗེས་སུ་ཡིད་རང་ཡིད་བྱེད་པ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་དངོས་གཉེན་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང་། སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་གཉིས་སམ། ཡང་ན་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ། སྒྲུབ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས་དང་། བྱ་བ་དེ་ནི་སྒོམ་པའི་ལམ་ཞེས་སོ། །འདི་དག་སོ་སོའི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རང་རང་གི་ཐད་དུ་འཆད་པས་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །གཉིས་པ་དེས་ལམ་བསྟན་ཚུལ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ནི་དེ་འདྲར་བཤད ། །ཅེས་སོ།
Chinese
以“地”字显示了。第二方面，也有为了使他者跟随的支分，需要了解的现观，和为了自身成熟解脱的支分，需要现前的现观两种。第一方面，也有声闻种姓和独觉种姓跟随的两种道。这些也以“弟子和犀牛角之路是什么”来显示。声闻们因为跟随他者的声音，所以称为弟子，而像犀牛角一样的自生佛们，因为像犀牛角一样无伴而住，所以称为犀牛角。第二方面，也有舍弃一部分的和舍弃一切的两种对治，第一种是通过宣说今生和来世的功德来显示的，是具有大利益的见道。第二种有能作和所作的两种修道，第一种是“完全寂静”等能作，第二种有后得清净世间的有漏修道，和等持无分别的无漏修道两种，第一种有三种，第一种是使未生之福德产生，是欲乐行道，以及它的两种利益，第一种是“欲乐”等。第二种是，为了使修习它的菩萨生起欢喜，按照次第，通过小、中、大三种来赞叹、恭敬和称扬。第二种是生福德者，是使之转变为菩提之支的，回向作意是“回向”等。第三种是使福德越来越增长的随喜是“随喜作意”等。第二方面，有舍弃不顺品的真实对治无间道，和现前所舍之解脱的解脱道两种，或者说是成办功德和使不顺品完全清净两种，这些也按照次第是“成办和极清净”等，以及“那个行为是修道”等。这些各自的自性确定，在各自的地方宣说，所以这里不广说。第二，它显示道的方式是：菩提萨埵智者们，了知道就是如此宣说的。
English
It is shown by the word "earth." Secondly, there are two types of realization: the realization of understanding the limb of leading others to follow, and the realization of manifesting the limb of self-maturation and liberation. In the first aspect, there are also two paths for following those of the Hearer lineage and those of the Solitary Realizer lineage. These are also shown by "What is the path of the disciple and the rhinoceros horn?" The Hearers are called disciples because they follow the sounds of others, while the Solitary Conquerors, like rhinoceros horns, are said to be rhinoceros horns because they dwell without companions like the horns of a rhinoceros. Secondly, there are two antidotes: abandoning one aspect and abandoning all aspects. The first is the path of seeing, which is shown through the expression of the qualities of this life and others, and has great benefits. The second has two paths of meditation: the doer and the one who does. The first is the doer, such as "completely peaceful," and the second has two paths of meditation: the contaminated path of meditation of the subsequent attainment of purity, which is worldly in nature, and the uncontaminated path of meditation of the non-conceptual nature of meditative equipoise. The first of these has three aspects, the first of which is the path of aspiration, which causes ungenerated merit to arise, and its two benefits, the first of which is "aspiration," and so on. The second is that in order to generate joy in the Bodhisattva who meditates on it, it is praised, honored, and extolled in order through the three aspects of small, medium, and large. The second, the generator of merit, is the dedication of mind that transforms into a limb of enlightenment, such as "dedication." The third, which increases merit more and more, is rejoicing, such as "rejoicing mind." Secondly, there are two paths: the direct antidote of abandoning unfavorable factors, the uninterrupted path, and the path of liberation that manifests the liberation of what has been abandoned, or the two paths of accomplishing qualities and completely purifying unfavorable factors. These are also, in order, "accomplishment and extreme purity," and "that action is the path of meditation." The determination of the nature of each of these is explained in its own place, so it is not elaborated here. Secondly, the way it shows the path is: "The wise Bodhisattvas, the knowledge of the path is explained as such."