Tibetan
ཚུལ་བཞིན་ལྟ་བ་གང་། །དེས་ཀྱང་མཐོང་བ་དོན་ཡོད་པའི། །དངོས་གྲུབ་ངེས་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་བསྡུས་དོན་ནི་དེ་ལ་ཞེས་པའི་ངག་ཉེ་བར་འགོད་པའི་ཚིག་གི་ཕྲད་དེས་བསྟོད་དོ། །གང་གིས་ན། འཕགས་པ་བྱམས་པས་སོ། །གང་ལ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལའོ། །གང་གི་སྒོ་ནས་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཤེར་ཕྱིན་མཐའ་དག་ལ་བསྟོད་ན། སྦྱོར་བཞི་དང་ཆོས་སྐུ་ལ་མ་བསྟོད་པས་གྲངས་ཉུང་བར་འགྱུར་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བསྟོད་ན། རྣམ་མཁྱེན་ཁོ་ན་ལ་བསྟོད་པས། དེར་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འདུས་པའི་ཕྱིར། གྲངས་མང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མཐའ་དག་ལ་བསྟོད་ཀྱང་ཉུང་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་དོན་བརྒྱད་བསྡུས་ལ། དོན་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་དངོས་བཏགས་མ་ཕྱེ་ན། ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་པས་སོ། །ཞིང་ཞེས་པ་འོག་མ་བསྡུད་པའི་ཚིག་གོ །བསྡུ་ཚུལ་ལ་ལོ་ཙྪ་བ་ཆེན་པོས། མཁྱེན་གསུམ་ནི་གཏན་ལ་དབབ་བྱ་ཡིན་པས་དུས་གསུམ་གྱི་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བར་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། སྦྱོར་བཞི་དང་ཆོས་སྐུ་ནི། སྦྱོར་བ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་པོའི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཙམ་ཡིན་པས་སྐྲ་རྩེའི་ཆུའི་ཚོད་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། དེས་ན་རྒྱ་ཆེ་བས་ཆུང་བ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འབྲེས་མཁྱེན་གསུམ་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། སྦྱོར་བཞི་ཆོས་སྐུ་དེའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་སྐབས་བསྡུས་པའོ། །ཞེས་བཤད་ལ། ཨར་གྱིས་སྡུད་བྱེད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་གསུམ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་ཡིན་ལ། དེས་སྦྱོར་བཞི་དང་ཆོས་སྐུ་བསྡུས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཕྱོགས་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་གསུམ་གྱིས་ལྔ་བསྡུས་ཞེས་པར་འགྱུར་གྱི་གསུམ་ཀྱིས་བརྒྱད་བསྡུས་ཞེས་པའི་ཚིག་དོན་ལ་མ་ཞུགས་པར་སྣང་ངོ་། །འདིར་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྡུད་བྱེད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་ནི་ཕྱག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ། གཙོ་བོའི་ཤེར་ཕྱིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་གསུམ་རྟོགས་པའི་ལྡོག་པ་ནས་མཁྱེན་པ་གསུམ་དུ་བཞག་པ་དེ་ཡིན་ལ། བསྡུ་བྱ་དོན་བརྒྱད་ནི། མཁྱེན་གསུམ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་ལ་མཁྱེན་གསུམ་དུ་བཞག་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བཞི་ཆོས་སྐུ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་། ཆོས་སྐུ་ནི་སྡུད་བྱེད་མཁྱེན་པ་གསུམ་དང་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམས་ནི་འབྲས་བུས་རྒྱུ་བསྡུས་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ་མཁྱེན་ཁོ་ན་ལ་བསྟོད་པས་ཆོག་པས་བསྟོད་པ་གྲངས་མང་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། རྣམ་མཁྱེན་ཀྱིས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་ཡོན་ཏན་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་ན་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་ན་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མཁྱེན་པ་གསུམ་པོ་དེའི་ཡང་ཚིག་དོན་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱི་འཕགས་པ་བཞིའི་བཞེད་དོན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་ལྡན་གྱི་དགོས་འདོད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མཁྱེན་གསུམ་ཁོ་ནས་བསྟོད་ཅེ་ན། རྒྱན་རྩོམ་པའི་དང་པོར་དེའི་བརྗོད་བྱ་ཤེར་ཕྱིན་མཐའ་དག་ལ་བསྟོད་པ་རིགས་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་རྒྱ྄ན་གྱི་བརྗོད་བྱ་དོན་བརྒྱད་དུ་བསྡུས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་དོན་བརྒྱད་བསྡུས་པས་དེ་ཁོ་ནས་བསྟོད་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེས་ཀྱང་། ཞེས་སོགས་ལ་བཤད་པ་སྔ་མ་སྦྱར་སྟེ། སྔ་མས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། འདིས་དགོས་པ་བསྟན་ཏེ། དེས་ན་བསྟོད་ཕྱག་གི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ནི་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་ལ། དེར་གཞན་རྣམས་འདུས་པས་མངོན་རྟོགས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་བསྟོད་ཕྱག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ། ། གསུམ་པ་ཚིག་དོན་ལ་རྩ་བ་ལྟར་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ་གསུམ་གྱི། དང་པོ་གཞི་ཤེས་ཀྱིས་ཉེར་ཞེར་ཁྲིད་པ་ནི། ཐོབ་པར་མཛད། གང་ཟག་གང་ན། ཉན་ཐོས་དང་དེར་མ་ཟད་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་བསྟན་ཏེ། རང་དོན་དུ་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོད་པ་རྣམས་སོ། །རང་རྒྱལ་རྩ་བས་མ་ཟིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཉན་ཐོས་དེའི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་པས་ཤུགས་ལ་བསྟན་པས་སོ། །ཚིག་གང་གིས་ན། ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཚོལ་རྣམས་ཞེས་པ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཚིག་གི་རིམ་པ་གཅིག་གིས་ཏེ། ཚིག་དེས་དངོས་སུ་ཐབས་ཀུན་ཤེས་ཀྱིས་གང་ཟག་ཞི་བ་དོན་གཉེར་གྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་འབྲས་བུ་ཉེར་ཞིར་ཁྲིད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དང་རང་རྒྱལ་རྣམས་ཞི་བ་དོན་གཉེར་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་བ་དོན་གཉེར་དུ་མཚུངས་ཀྱང་དེ་དང་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་སྒྲ་མེད་དུ་ཆོས་སྟོན། གཟུང་རྟོགས
Chinese
如是所说，如理作观者，亦必得见真实义，成就证悟。第二，总义，以“于彼”之语，以近取之词赞叹。何者赞叹？圣者弥勒。赞叹何者？赞叹般若波罗蜜多无二之智慧自性。以何门赞叹？以宣说三智之功德门赞叹。若赞叹一切般若波罗蜜多，因未赞叹四加行与法身，则数量减少。若赞叹一方，仅赞叹一切智，因彼中亦包含其他，则数量增多。若谓赞叹一切亦无减少之过失，因三一切智已摄集八义。若未区分此八义之实有与假立，则皆为般若波罗蜜多。言“且”者，为摄集下文之词。摄集之方式，大译师云：三智为应决定义，故与三世一切圣者之传承相关，如大海。四加行与法身，仅为修行加行者之传承相关之因果位，故仅如发梢之水。故大者摄集小者。如是说。又云：三智为自性，四加行法身为彼之位，故自性摄集位。如是说。阿尔云：能摄集之三智为发心等，为三智所诠之三十法，彼摄集四加行与法身。如是说。于三方面，亦转变为“三摄集五”，似未入于“三摄集八”之词义。此处之义为：能摄集之三智为成为礼敬之境，主要之般若波罗蜜多无二智慧，即从证悟三无生之还灭，而安立为三智者。所摄集之八义为：以三智所诠之三十法安立为三智，以及因果位之四加行法身等。于彼，特意所作与法
English
As it is said, whoever observes in accordance with the principles will surely see the true meaning and attain realization. Secondly, the summarized meaning is praised by the word "to that," a word of close acquisition. Who praises? The noble Maitreya. What is praised? The self-nature of wisdom that is non-dual in the Perfection of Wisdom. Through which door is it praised? It is praised through the door of expressing the qualities of the three omniscient ones. If all the Prajnaparamita is praised, it will be small in number because the four applications and Dharmakaya are not praised. If one aspect is praised, only the All-Knowing is praised, because the others are also included there. If it is said that even if all are praised, there is no fault of being few, because the three omniscient ones have summarized eight meanings. If these eight meanings are not distinguished as real or imputed, then they are all Prajnaparamita. The word "and" is a word that includes the following. Regarding the method of collection, the great translator said: The three wisdoms are to be definitively established, so they are related to the lineage of all the noble ones of the three times, like the ocean. The four applications and the Dharmakaya are only the causal and resultant stages related to the lineage of those who practice the applications, so they are only like the amount of water on the tip of a hair. Therefore, the larger includes the smaller. So it is said. It is also said that the three wisdoms are the self-nature, and the four applications and Dharmakaya are their stages, so the self-nature includes the stages. It is said that the three wisdoms that collect are the thirty dharmas that represent the three wisdoms, such as generating the mind of enlightenment, and they collect the four applications and the Dharmakaya. So it is said. In all three aspects, it also transforms into "three collect five," and it seems that it has not entered into the meaning of the words "three collect eight." Here, the meaning is this: the three wisdoms that collect are the object of reverence, the main non-dual wisdom of Prajnaparamita, which is the three wisdoms established from the reversal of realizing the three unborn. The eight meanings to be collected are: the thirty dharmas represented by the three wisdoms are established as the three wisdoms, and the four applications and Dharmakaya, which are the causal and resultant stages. To that, the special action and the Dharma
Chinese
三智不是聚集的，也不是自性各异的。其他都是以果来概括因的方式来理解。仅仅赞叹遍智就足够了，所以没有赞叹数量多的过失。如果仅仅从遍智转法轮的功德方面来赞叹，功德就不会圆满。如果从三智方面来赞叹，功德就会圆满。因为这三智的词义将会被解释，四圣的意愿都是圆满具足的。仅仅这样，觉悟者的需求就完全圆满了。尊者这样放在心中，所以从三智方面来赞叹。或者，为什么仅仅用三智来赞叹呢？因为在撰写《现观庄严论》的开始，理应赞叹其所表达的一切般若波罗蜜多。因为三智将《现观庄严论》所表达的八事归纳起来，而这些也是般若波罗蜜多。这样，如果认为用归纳了遍智的八事来赞叹是合理的，那么也可以。将之前的解释与“也可以”等连接起来。前者显示了从三智方面赞叹的原因，后者显示了必要性。因此，赞叹和礼敬的主要对象是果般若波罗蜜多，因为其他都包含在其中，所以其他现观不是赞叹和礼敬的对象也没有过失。第三，关于词义，如根本颂一样分为两部分。第一部分分为三部分。第一部分是以基智引导趋近涅槃：引导获得。引导谁呢？指声闻，而且也指独觉佛，即那些为了自身利益而希望获得涅槃果位的人。如果认为独觉佛没有被根本颂涵盖，没有过失，因为声闻被引导到那个方向，所以间接暗示了独觉佛。用什么词语呢？用“声闻寻求寂静”这句话，这是描述基智功德的一系列词语中的一个。因为这句话实际上表明，通达一切方便的基智引导那些寻求寂静的声闻趋近涅槃果位，并且独觉佛与声闻在寻求寂静方面是相同的。虽然从意念上来说，在寻求寂静方面是相同的，但这并不意味着他们与功德没有差别，因为他们不向他人无声地说法。所取和能取
English
The three wisdoms are not a collection, nor are they of different natures. The others are to be understood as the way in which the result encompasses the cause. It is sufficient to praise only the omniscient, so there is no fault of having many praises. If one praises only from the aspect of the merit of the omniscient turning the wheel of Dharma, the merit will not be complete. If one praises from the aspect of the three wisdoms, the merit will be complete. Because the meaning of these three wisdoms will be explained, the intentions of the four noble ones are all perfectly complete. Just so, the needs and desires of the realized ones are completely fulfilled. The venerable one kept this in mind, so he praised from the aspect of the three wisdoms. Or, why praise only with the three wisdoms? Because at the beginning of writing the Ornament, it is reasonable to praise all the Prajnaparamita that it expresses. Because the three omniscients summarize the eight topics expressed by the Ornament, and these are also Prajnaparamita. In this way, if it is thought that it is reasonable to praise only with the eight topics summarized by the omniscient, then it is also possible. Connect the previous explanation with "it is also possible" and so on. The former shows the reason for praising from the aspect of the three wisdoms, and the latter shows the necessity. Therefore, the main object of praise and prostration is the result, Prajnaparamita, because the others are included in it, so there is no fault that the other realizations are not the object of praise and prostration. Third, regarding the meaning of the words, it is divided into two parts like the root text. The first part is divided into three parts. The first part is the base wisdom leading to approaching nirvana: He causes to obtain. Who does he lead? It refers to the Shravakas, and also to the Pratyekabuddhas, that is, those who desire the fruit of nirvana for their own benefit. If it is thought that the Pratyekabuddhas are not covered by the root text, there is no fault, because the Shravakas are led in that direction, so the Pratyekabuddhas are indirectly implied. With what words? With the words "Shravakas seeking peace," which is one of a series of words describing the qualities of the base wisdom. Because this sentence actually shows that the base wisdom, which understands all means, leads those Shravakas who seek peace to approach the fruit of nirvana, and the Pratyekabuddhas are the same as the Shravakas in seeking peace. Although they are the same in seeking peace in terms of intention, this does not mean that they are no different from the qualities, because they do not teach the Dharma silently to others. The apprehended and the apprehender