Tibetan
ར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། །དོན་མཐོང་རབ་ཏུ་གྲུབ་མ་ཡིན། །ཞེས་ཤེས་པ་མ་གྲུབ་ན་ཡུལ་མི་རྟོགས་པས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པས་འགལ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བཞིན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ཡང་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དགག་པ་བཀག་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ལྷས་སྦྱིན་གསོད་བྱེད་མཆོད་སྦྱིན་བསད་པས་ལྷས་སྦྱིན་སླར་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་ལྷས་སྦྱིན་དང་འདྲ་བ་དེའི་གསོད་བྱེད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མཆོད་སྦྱིན་དང་འདྲ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསད་པས་སླར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འགྲེལ་ཆེན་དུ་འགྱུར་ཅུང་ཟད་འཁྲུགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་ཡན་གར་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི། ཡེ་ཤེས་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དམིགས་པ་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་འདུས་བྱས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་དང་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་དག་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འགྲེལ་ཆེན་ལས་བཤད་ཀྱང་ཧ་ཅང་འགྲིག་པར་མ་མཐོང་བས་དཔྱད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་ངོ་བོ་དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་གྱི། དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི། ལས་དང་པོ་པའི་ས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུའོ། །གསུམ་པ་ནི། ནང་དང་ཕྱི་དང་གཉིས་ཀ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྦྱོར་ལམ་ལ་བཤད་པ་ལ། ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་མོས་སྤྱོད་ཚོགས་ལམ་དང་། སྦྱོར་ལམ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ལ་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ལ། འབྲེ་དང་ཨར་མོས་སྤྱོད་སྦྱོར་ལམ་སྤྱི་དང་། ཕྱི་མ་ཆོས་མཆོག་ལ་འཆད་དོ། །ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་བདུན་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་དང་། རང་བཞིན་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི། འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པའི་དོན་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་ཞི་དག་པ་ལ་དབང་བ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ས་བརྒྱད་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའི་རྟེན་ཡིན་པས་ན་ས་དགུ་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ལས་ལ་དབང་བའི་རྟེན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ན་ས་བཅུ་པ་ལ་བཞག་གོ །དངོས་པོ་མེད་པ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་གསུམ་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་བྱུང་གི་རྟེན་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་འགྲེལ་ཆེན་ལས་བཤད་དོ། ། གཉིས་པ་ཚོགས་བྱེ་བྲག་དུ་བཤད་པ་ལ། སྤྱི་དང་། ཡན་ལག་གི་དོན་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ། སའི་ངོ་བོ། དབྱེ་བ། ཁྱད་ཆོས། འཕོ་ཚུལ། སྒྲ་དོན་དང་ལྔའི་དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བསྔོོ་བ་དང་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཕྱི་མ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ས་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་། རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་ས་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་བར་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ལུས་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ས་བཅུ་པོ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ། འཛམ་བུ་གླིང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། མཐབ་བྲལ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་བདག་པོ་དང་། སྟོང་གི་བདག་པོ་ཚངས་པ་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་བདག་པོ་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་དང་། འོག་མིན་དུ་ལྷའི་བུ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་རྣམ་སྨིན་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།
Chinese
无分别之智慧亦是知也。此为自性之理。若非现量之所缘，则见义不能极成。如若识未成，则境不可知，故理不成，然于同品有，故非相违。诸法之自性非空性，为一与多之分离等理所害，故非不定。第二者，凡所缘者，彼即为无，如二月等。诸法之自性空性此亦为所缘故，将成无。是故一切法之自性将成有，以遮遣之遮遣为成立之故。若如是，则无过失。如供养祭祀杀害天授，天授不再生般，何者为于事物增益之边，如天授般，彼之杀害者，自性空，如祭祀般，为空性所杀，故不再生也。此处大疏之翻译稍有错乱。第二者，于空性放逸为智慧之所缘之侧面而言，智慧将成无事物之行境，若如是，则所缘清净不成为差别，且空性亦将成有为法，次第而言，智慧及其空性，以事物与无事物之自性，互不相异而分别之故。如是大疏所说，然未见十分契合，故当详察。第二有体性差别，地界三者。初者，如是智慧之聚，从最初业者之地至佛地间，以空性为境之闻思修三者之智慧等。第二者，从内空性至他性空性间之差别相二十者。第三者，内与外及二者空性之三智慧，于胜解行地，空性空性乃于加行道所说，大译师云，胜解行乃资粮道，加行道乃决择分相应品。འབྲེ་与ཨར་则为胜解行与加行道之总称，后者为法胜。
English
Non-conceptual wisdom is also knowledge. This is the reason of self-nature. If the object is not directly perceived, then seeing the meaning is not perfectly established. If knowledge is not established, then the object is not known, so the reason is not established, but it exists in the similar side, so it is not contradictory. The self-nature of all phenomena is not emptiness, because it is harmed by reasons such as being separate from one and many, so it is not uncertain. Secondly, whatever is an object is non-existent, like the two moons, etc. Since the emptiness of the self-nature of all phenomena is also an object, it will become non-existent. Therefore, the self-nature of all phenomena will become existent, because negating negation is establishment. If so, there is no fault. Just as offering sacrifices kills the giver, and the giver is not reborn, similarly, whatever is the extreme of superimposing on things, like the giver, its killer, emptiness of self-nature, like sacrifice, is killed by emptiness, so it is not reborn. Here, the translation of the great commentary is slightly confused. Secondly, on the side where emptiness is the object of wisdom, wisdom will become the object of action of non-things, and if so, the purity of the object will not become different, and emptiness will also become compounded, because, in order, wisdom and its emptiness are distinguished by things and the nature of non-things, without being mutually different. As the great commentary says, but it is not seen as very consistent, so it should be examined. Secondly, there are three aspects: the nature, the difference, and the boundary. The first is that the collection of wisdom is the wisdom of hearing, thinking, and meditating on emptiness from the ground of the first practitioner to the ground of the Buddha. The second is the twenty different aspects from inner emptiness to emptiness of otherness. The third is that the three wisdoms of inner, outer, and both emptiness are said to be on the ground of aspiration, and emptiness of emptiness is said to be on the path of joining. The great translator said that aspiration is the path of accumulation, and the path of joining is the corresponding part of discernment. འབྲེ་ and ཨར་ are general terms for the path of aspiration and the path of joining, and the latter is Dharma Supreme.
Chinese
又于彼等宣说。从大空性到无舍空性之间的七者，为了通达法界周遍行等之义，故依次为初地至七地。自性与诸法一切空性，是无增减之义与无分别和寂静清净二者之所依，故为第八地。自相不可得空性是智慧所依，故为第九地。无事物之体性空性与事物空性，是业之所依，故立为第十地。无事物与自性及他性空性三者，依次是烦恼障连同习气断除之所依，以及所知障连同习气断除之所依，以及自生之所依之义，故当知是佛地。如是《释论》中所说。 第二、分别宣说集合，有总说和支分之义二者。第一者，有地的体性、分类、特征、转移方式、词义五者，第一者是：菩萨众以法界为境之无漏智慧，大悲心与回向和发愿等方便所摄持，是后得与功德之所依，故称为地。第二者是：虽然无分别智慧自性上无有差别，但有圆满受用之身，以及功德之数量，以及十度功德圆满清净之差别，从初地极喜地到十地法云地之间进行分类。第三者有三，第一是受生之差别：十地依次受生为赡部洲之国王，以及转轮圣王，以及帝释天，以及无热天，以及兜率天，以及乐变化天，以及他化自在天之主，以及一千世界之主梵天，以及三千大千世界之主大梵天，以及色究竟天之大自在天之天子。
English
And to them it is explained. The seven from Great Emptiness to Non-abandonment Emptiness are, in order to realize the meaning of going everywhere in the realm of phenomena, successively the first to seventh bhumis. The emptiness of all natures and dharmas is the basis of the meaning of non-increase and non-decrease and of the two, non-discrimination and peace, therefore it is the eighth bhumi. The emptiness of non-apprehension of one's own characteristics is the basis of wisdom, therefore it is the ninth bhumi. The emptiness of the nature of non-things and the emptiness of things are the basis of karma, therefore they are established as the tenth bhumi. The three, non-things, self-nature, and other-nature emptinesses, are successively the basis for abandoning the obscurations of afflictions together with their predispositions, and the basis for abandoning the obscurations of knowledge together with their predispositions, and the meaning of being the basis of self-origination, therefore it should be known that they are the Buddha-bhumi. As it is said in the Great Commentary. Secondly, explaining the collection separately, there are two meanings, general and branch. The first has five aspects: the nature of the bhumi, its divisions, its characteristics, the manner of transition, and the meaning of the term. The first is: the stainless wisdom of the bodhisattvas, which has the realm of phenomena as its object, is embraced by great compassion and the means of dedication and aspiration, etc., and is called a bhumi because it is the basis of subsequent realization and qualities. The second is: although non-discriminating wisdom has no distinction in its own nature, there is a distinction in the complete holding of the body of complete enjoyment, the number of qualities, and the complete purification of the qualities of the ten perfections, from the first bhumi, Joyful, to the tenth bhumi, Cloud of Dharma. The third has three parts, the first being the distinction of taking birth: the ten bhumis successively take birth as the king of Jambudvipa, and the universal monarch, and Indra, and the Non-hot Heaven, and the Tushita Heaven, and the Delightful Transformation Heaven, and the Lord of Others' Emanations, and Brahma, the lord of a thousand worlds, and Great Brahma, the lord of the three thousand great thousand worlds, and the son of the god Mahesvara in Akanishta.