Tibetan
་སྐད་དུ་ཡང་། བསྡུ་བར། ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དབང་པོ་མ་སྤངས་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དབང་པོ་སྤངས་པར་འགྱུར་ན། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་མ་སྤངས་པ་ཁོ་ནར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཁོ་ནའོ། །བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཡང་རགས་པ་དང་། ཕྲ་བ་གཉིས་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་རགས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་བདེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི། བདེ་བའི་དབང་པོ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཕྲ་བ་ལས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བ་ཕྲ་རགས་རྣམ་པ་བཞི་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསམ་གཏན་བཞིར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བསྡུ་བར། ཅིའི་ཕྱིར་བཞི་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། ཆེ་མང་བ་ཡང་མ་ཡིན། ཆེས་ཉུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཤིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐར་གྱི་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་རྣམས་ནི་ཚོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། གཟུགས་མེད་རྣམས་ནི་འདུ་ཤེས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདུ་ཤེས་ནི་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་དང་། ནང་རྣམ་ཤེས་ལས་བཀྲ་འཛིན་གྱི་འདུ་ཤེས་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་སྤང་བྱ་གཟུགས་དང་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། གཉེན་པོ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་གཉིས་སོ། །དེ་དག་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་སོ། །རྣམ་ཤེས་ལ་བཀྲ་འཛིན་ལ་ཡང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་ཤེས་ལ་ཞེན་པ་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཉིས་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་བཞི་ལས་མི་མང་ཞིང་མི་ཉུང་ངོ་། །གོ་རིམ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་བཞག་གོ ། གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པ་ལས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ། ཚངས་རིས་དང་ཚངས་པ་མདུན
Chinese
又说，在《摄略》中，问：为何初禅未舍断苦受？答：因为尚未脱离其所对治的恶趣之故。如果舍断了苦受，则安住于二禅的差别将无法显现。因此，应当了知唯有不舍断才是正确的。快乐的感受也有粗和细两种。三禅必定是从粗的快乐感受中生起的，因为已远离了意乐的贪欲。第四禅也必定是从细的快乐感受中生起的，因为也已远离了快乐的受。因此，以必定从乐受和苦受的粗细四种行相中生起为依据，而安立了四禅。如《摄略》中所说：为何只有四禅，不多也不少呢？答：因为已完全超越了乐和苦的缘故。如此，直至最后的第四禅，都是完全超越了乐和苦的缘故。如是宣说了。因此，诸禅是通过必定从感受中生起而进行区分的，而无色界则是通过必定从想中生起而进行区分的。如此，想有两种：外境之色和内识的明了执持之想。对于前者，也有应断除的色和有碍之想，以及对治的虚空之想两种。从这些之中必定生起的，依次是空无边处和识无边处。对于识的明了执持，也有与不相顺的识的执着，以及其对治的无所有之想两种。从前者必定生起的是无所有处，从后者必定生起的是非想非非想处。因此，无色界不多也不少，只有四种。次第是，按照瑜伽士相续中生起的次第而安立的。第三个是果：通过将初禅修习为小、中、大，依次会转生到梵众天和梵前
English
Furthermore, in the Compendium, it is asked: Why is the feeling of suffering not abandoned in the first dhyana? It is said: Because it has not yet separated from the bad states of its side. If the feeling of suffering were abandoned, then the distinction of abiding in the second dhyana would not be apparent. Therefore, it should be understood that only not abandoning is correct. The feeling of happiness is also of two kinds, coarse and subtle. The third dhyana is necessarily produced from the coarse feeling of happiness, because it is free from desire for mental happiness. The fourth is also necessarily produced from the subtle feeling of happiness, because it is also free from desire for the feeling of happiness. Therefore, based on the fact that they necessarily arise from the four aspects of coarse and subtle feelings of happiness and suffering, the four dhyanas are established. As it is said in the Compendium: Why are there only four, not more and not less? It is said: Because they have completely transcended happiness and suffering. Thus, up to the final fourth dhyana, they have completely transcended happiness and suffering. Thus it is said. Therefore, the dhyanas are distinguished by necessarily arising from feelings, while the formless realms are distinguished by necessarily arising from perception. Thus, there are two kinds of perception: perception of external form and perception of internal consciousness. For the former, there are also two kinds of perception to be abandoned: form and obstructive perception, and the antidote, perception of space. What necessarily arises from these are, in order, the sphere of infinite space and the sphere of infinite consciousness. For the clear grasping of consciousness, there are also two kinds: attachment to consciousness, which is an unfavorable factor, and the antidote, the perception of nothingness. What necessarily arises from the former is the sphere of nothingness, and what necessarily arises from the latter is the sphere of neither perception nor non-perception. Therefore, the formless realms are neither more nor less than four. The order is established according to the order in which they arise in the continuum of the yogi. The third is the result: by cultivating the first dhyana as small, medium, and large, one will be reborn in the retinue of Brahma and before Brahma in order.
Tibetan
་ན་མདོན་དང་ཚངས་ཆེན་རྣམས་སུ་སྐྱེ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་རྣམས་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་བསྒོམ་པ་ལས་གོ་རིམ་བཞིན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གསུམ་གསུམ་འགྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པ་ལས་ནི་གཟུགས་མེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མཐོན་པོ་དང་དམའ་བ་དང་ངན་པ་དང་བཟང་པོ་ཅི་རིགས་པ་འགྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆུང་ངུ་ནི། སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །འབྲིང་ནི་གང་རུང་དང་ལྡན་པའོ། །ཆེན་པོ་ནི་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པའོ། །གཉིས་པ་ཚད་མེད་བཞི་བྱེ་བྲག་དུ་བཤད་པ་ལ། དོན་དྲུག་གི་དང་པོ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ནི། བྱམས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་དང་ཕྲད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་བོ། །སྙིང་རྗེ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་ཀྱེ་མ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །དགའ་བ་ནི། བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་བདེ་བ་དང་མ་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་ནི། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་ཀྱེ་མ་འདི་དག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་དང་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །ཡང་ན་ཉེ་རིང་བར་མའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མཉམ་སྙོམས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་རྫས་ཡོད་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕུང་པོའི་ཆོས་ཙམ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཕུང་པོ་བདེན་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་བྱང་སེམས་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཡུལ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་གནོད་སེམས་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་མི་དགའ་བ་དང་། ཆགས་སྡང་གི་གཉེན་པོར་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམ་སྟེ། མཛོད་དུ། ཚད་མེ
Chinese
又生于遍净天和大梵天。同样，第二禅、第三禅和第四禅，通过修习小、中、大，可知次第成就第二禅、第三禅和第四禅的三种生处。而无色界，通过修习中、小、大，可知成就无色界的生处，有高、低、劣、好等各种差别。其中，小是指不具足两种加行。中是指具足其中一种。大是指具足两种。第二，分别解说四无量心，其中六义的第一个是各自的体性：慈爱是依于禅定，缘于希求安乐的有情，心想“唉，如果这些有情能得到安乐该多好啊”，是安住于此的如实成就的等持和智慧。悲心是缘于痛苦的有情，心想“唉，如果他们能脱离痛苦该多好啊”的行相。喜是缘于具有安乐的有情，心想“如果他们不离安乐该多好啊”的行相。舍是缘于具有烦恼的有情，心想“唉，如果他们能脱离贪欲等烦恼该多好啊”的行相。或者，是对亲疏中等的有情具有平等心的行相。第二，分类有三种：缘于有情，缘于法，以及无所缘。第一种是缘于实有的有情，具有希望他们脱离痛苦等的行相，这是凡夫的。第二种是缘于仅将蕴聚之法假立为有情，这是证悟人无我的圣者声闻和独觉的。第三种是缘于蕴聚无有真实自性，如幻化一般，仅仅假立为有情。这是证悟法无我的菩萨和佛陀的。第三，所缘是外道和声缘等，为了对治其害心、恼害、不喜和贪嗔，次第缘于所喜爱的有情而修习。如《俱舍论》中说：无量。
English
Furthermore, they are born in the Pure Abode and Great Brahma heavens. Similarly, the second, third, and fourth dhyanas, through meditating on small, medium, and large, it should be known that the three birthplaces of the second, third, and fourth dhyanas are achieved in order. As for the formless realms, through meditating on medium, small, and large, it should be known that the birthplaces of the formless realms are achieved, with various differences such as high, low, inferior, and good. Among them, small refers to not possessing both applications. Medium refers to possessing either one. Large refers to possessing both. Second, the four immeasurables are explained separately, among which the first of the six meanings is the individual nature: Loving-kindness is based on dhyana, focusing on sentient beings who desire happiness, thinking "Alas, how wonderful it would be if these sentient beings could attain happiness," it is the samadhi and wisdom that abide in this and are truly accomplished. Compassion is focusing on suffering sentient beings, with the aspect of thinking "Alas, how wonderful it would be if they could be free from suffering." Joy is focusing on sentient beings who possess happiness, with the aspect of thinking "How wonderful it would be if they did not depart from happiness." Equanimity is focusing on sentient beings who possess afflictions, with the aspect of thinking "Alas, how wonderful it would be if they could be free from afflictions such as attachment." Or, it is the aspect of having an equal mind towards sentient beings who are near, far, and neutral. Second, the divisions are three: focusing on sentient beings, focusing on dharma, and without focus. The first is focusing on truly existent sentient beings, having the aspect of wishing them to be free from suffering, etc., this is that of ordinary beings. The second is focusing on merely imputing sentient beings to the aggregates of dharma, this is that of noble Hearers and Solitary Buddhas who realize the selflessness of persons. The third is focusing on merely imputing sentient beings to the aggregates, which lack true nature and are like illusions. This is that of Bodhisattvas and Buddhas who realize the selflessness of phenomena. Third, the objects are the harmful intent, harm, displeasure, and attachment and aversion of outsiders and Hearers and Solitary Realizers, and they meditate by focusing on the beloved sentient beings in order, as antidotes. As stated in the Treasury: Immeasurable.