Tibetan
་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ་ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་མིན་པར་ཐལ། དེའི་དུས་སུ་ཆོས་ཅན་རྩོལ་བྱུང་གི་སྒྲ་མཚོན་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆོས་རྗེས་དཔག་འཇལ་བའི་དུས་སུ་ཆོས་ཅན། རྩོལ་བྱུང་གི་སྒྲ་དེ་རྟོགས་པ་སྟེ་མཚན་པའི་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་ནས་ཁྱོད་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་མཉན་བྱ་ཡང་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་སྙམ་ན། ཁྱད་པར་མཉན་བྱ་ཡང་ཆོས་ཅན། སྒྲ་མི་རྟག་སྒྲུབ་ཀྱི་དམ་བཅའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་རྟགས་སུ་བཀོད་པས་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཉིད་དུ་འཐད་དུ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲ་དང་ཆོས་ཏེ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚུལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དུ། ཀུན་བཏུས་སུ། གང་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དག་དང་ནི། །དེ་སྣང་ཕལ་ཆེར་ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་སོགས་དོན་གྱི། །སྔོན་དུ་དེ་དབྱེ་བསྟན་པར་བྱ། །ཕྱོགས་ཆོས་མཐུན་ཕྱོགས་ཡོད་མེད་དང་། །རྣམ་གཉིས་རེ་རེ་དག་ལ་ཡང་། །རྣམ་གསུམ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་། །ཡོད་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་པ་འཆད་དོ། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་ངག་སྟོན་པའི་སྐབས་སུ་ཅིའི་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འཆད་ཅེ་ན། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིས་སྐབས་སུ་བབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྡུས་པར་ནི་གསུངས་པ་ཆོས་ཅན། དོན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་དང་ལྟར་སྣང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཚིག་ཉུང་ངུས་བདེ་བར་བཟུང་བ་གྲུབ་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རྟགས་དེ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་ཡིན་ན་ཆོས་ཅན་ལ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྟགས་དེ་ཆོས་ཅན་དེས་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །འོ་ན་རྣམ་གཅོད་དུ་མ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་དེ་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་ཁོ་ན་དང་ཉིད་ཅེས་སོགས་ངེས་བཟུང་གི་སྦྱར་ས་ཐ་དད་པས་རྣམ་གཅོད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་བྱེད་པས་ན་འདི་ལྟར། དུ་ལྡན་གྱི་ལ་ལ་དུ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དང་ཁོ་ནའི་ངེས་བཟུང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་ནི་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་བྱེད་ལ། སྒྲ་ཁོ་ན་མཉན་བྱའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཆོས་ཅན་དག་དང་ཁོ་ནའི་ངེས་བཟུང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་ནི་གཞན་ལྡན་
Chinese
成为所立宗之有法之支分，故不应成为能别之法。因为在彼时，有法不作表示勤发之声之作用。因为在衡量成立之同品，以比量衡量之时，有法，勤发之声，已作了悟，即表示之作用，故你相违。又，若认为所闻也是同品不成立，能别所闻也是有法。以声无常成立之立宗之义的一分作为因，故不应成为不成立之因。因为声与法，即相违是不同的。这些显示了所立宗之体相，为了显示同品之差别先行的能立正因之理。在《集论》中说：何故正因等，彼现多是同品性，故于正因等义前，当说彼差别。同品有无同品性，二二各自亦有三，异品亦有有无二相故。等等这样讲说。如果说在显示立论之时，为何要讲同品之差别呢？因为以同品之差别，对适时的因之义作了简略的归纳，这是有道理的。因为为了以少量的词句容易地把握成立和了悟正因和似因之差别这一广大的意义。如果说因是所立有法所能区别的能别法，那么有法将随顺于他者吗？因是以该有法以非具之遮遣来区别的，不是以具之遮遣来区别的，故无过失。那么，有多种遮遣吗？有，因为法的词句“唯”和“自”等等，由于确定之系联处不同，遮遣也成为不同。因此，比如像“具烟之上有烟唯”这样，能别之法和“唯”之确定一起系联，就是作非具之遮遣。比如像“唯声是所闻”这样，能别所别有法等和“唯”之确定一起系联，就是作具之遮遣。
English
It becomes a part of the subject of proof, so it should not be a distinguishing characteristic. Because at that time, the subject does not perform the function of representing the sound of effort. Because when measuring the established homogeneity, when measuring with inference, the subject, the sound of effort, has already performed the function of understanding, that is, representing, so you are contradictory. Furthermore, if it is thought that what is heard is also not established as homogeneity, then the distinguishing characteristic, what is heard, is also the subject. Taking one part of the meaning of the proposition establishing sound as impermanent as the reason, it should not be a reason that is not established. Because sound and dharma, that is, contradiction, are different. These show the characteristics of the proposition to be established, in order to show the way of establishing a valid reason that precedes the differentiation of homogeneity. In the Compendium, it says: Why is it that most of the appearances of valid reasons, etc., are of the nature of homogeneity? Therefore, before the meaning of valid reasons, etc., their differences should be explained. Homogeneity has existence and non-existence, and each of the two has three aspects. Heterogeneity also has two aspects of existence and non-existence. And so on. If it is said that when showing the statement of proof, why should the differences of homogeneity be explained? Because the differences of homogeneity summarize the meaning of the timely reason, which is reasonable. Because it is for the purpose of easily grasping the vast meaning of the differences between valid and seemingly valid reasons with a small number of words. If it is said that if the reason is a distinguishing characteristic that is distinguished by the subject to be established, then will the subject follow others? The reason is distinguished by that subject with a non-possessive exclusion, not distinguished by a possessive exclusion, so there is no fault. Then, are there many exclusions? Yes, because the words of the dharma, such as "only" and "self," etc., make the exclusions different due to the different places of determination. Therefore, for example, like "only that which has smoke has smoke," the distinguishing dharma and the determination of "only" are linked together, which is to make a non-possessive exclusion. For example, like "only sound is what is heard," the distinguished subject and the determination of "only" are linked together, which is to make a possessive exclusion.
Tibetan
རྣམ་གཅོད་བྱེད་ཅིང་། བ་ལས་བེའུ་འབྱུང་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བྱ་བ་དག་དང་ཁོ་ནའི་ངེས་བཟུང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་སྲིད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་བཟུང་དངོས་སུ་མ་སྦྱར་བ་ལས་ཀྱང་རྣམ་གཅོད་རྟོགས་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་དེ་བུམ་པར་ཆུ་འོན་གཅིག་ཅེས་པའི་ངག་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་ཁོ་ནར་ཆུ་ཁོ་ན་ཁྱེར་འོང་དགོས་པ་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ངེས་བཟུང་དེ་དངོས་སུ་སྦྱར་བ་མེད་ཀྱང་དེའི་དོན་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། རང་སྨྲ་བ་པོས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལས་དེ་ལྟར་དུ་སྦྱར་བའི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ངག་ནི་རང་སྨྲ་བའི་འདོད་པས་དམིགས་པའི་འགལ་ཟླ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་གཅོད་གསུམ་ཡང་དཔེར་ན་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཁོ་ན་ཞེས་པས་འཕོང་སྐྱེན་པ་དེ་ནག་པ་ལ་མི་ལྡན་པ་གཅོད་པའམ། སྲིད་སྒྲུབ་ཁོ་ན་འཕོང་སྐྱེན་པ་དེ་སྲིད་སྒྲུབ་ལ་ལྡན་པ་གཅོད་པའམ། མཚོ་སྐྱེས་སྔོན་པོར་འགྱུར་སྲིད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་པས་སྔོན་པོ་དེ་མཚོ་སྐྱེས་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་སྲིད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ངག་དེས་ནག་པ་འཕོང་མི་སྐྱེན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་ན་གཏོང་བདེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཅོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་དེའི་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་དོན་གཞན་ཡིན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངག་ལས་རྣམ་གཅོད་གསུམ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཅན། རང་སྨྲ་བ་པོའི་འདོད་པས་དམིགས་པའི་འགལ་བའི་ཟླ་བོ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་རང་གི་དོན་རྣམས་ལ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཕྱིར་དང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་རང་སྨྲ་བ་པོའི་འདོད་པས་དམིགས་པའི་འགལ་ཟླ་གཅོད་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་ནུས་ལ་དེ་ལས་གཞན་རྟོགས་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་སྒྲུབ་པ་པོའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དོན་སྟོན་པའི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་གཅོད་གསུམ་ཡོད་པ་དེས་ན་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལས་གཅོད་གཞིའི་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཆོས་ཏེ་རྟགས་དེ་ཁྱད་པར་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཆོས་ཅན་དེ་ཡིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཏེ་རྟགས་དེ་དཔེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་སྐྱོན་རྟེན་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་མིང་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་བསྟན་ནས་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་སྟོན་པ་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་ལ་འགྱུར་
Chinese
进行区分，并且像“只有母牛才能生小牛”这样，将“只有”的限定与行为一起表达，就能区分极其不可能的事情。如果即使没有实际附加限定，也能理解区分吗？答：可以，例如“瓶子里只有水”这句话，即使没有实际附加“只有瓶子里才能装水”这样的限定，也能理解它的意思，因为说话者想要那样表达，所以是那样附加的语句。因为语句具有区分说话者意图所指的矛盾结果的作用。例如，三种区分方式就像“只有黑色的才擅长跳跃”这样，区分了擅长跳跃的不属于黑色；或者“只有存在才能擅长跳跃”这样，区分了擅长跳跃的属于存在；或者像“只有海生的才能变成蓝色”这样，区分了蓝色对于海生来说极其不可能。如果“只有黑色的才擅长跳跃”这句话区分了黑色不擅长跳跃，那么也会区分慷慨等等，因为它们不是这句话的表达对象，并且与这句话的意思不同。从语句中理解三种区分方式，表达的词语是法，仅仅区分说话者意图所指的矛盾对立面，才能理解其自身的含义，因为在世间就是这样理解的，原因在于只能理解区分说话者意图所指的矛盾含义，而不能理解其他含义，因为语句是遵循自证者的表达意图来显示含义的。因为存在三种区分方式，所以从区分不具备的方面来看，作为区分基础的法，即作为特征的法，是被法所区分的，因此，这个法所区分的具有特征的法，是依赖于例子中没有后续跟随的过失。通过这些，在指出了避免对方面法的名称进行争论之后，显示了说明特征差异的必要性。为什么会变成方面法呢？
English
It distinguishes, and like saying "only a cow can give birth to a calf," expressing the limitation of "only" together with the action distinguishes extremely impossible things. If distinction can be understood even without actually attaching a limitation, then is it possible? Yes, for example, the statement "there is only water in the vase," even though the limitation "only the vase can hold water" is not actually attached, its meaning can be understood, because the speaker intends to express it that way, so it is a statement attached in that way. Because speech has the effect of distinguishing the contradictory results intended by the speaker. For example, the three types of distinctions are like "only the black one is good at jumping," which distinguishes that being good at jumping does not belong to black; or "only existence is good at jumping," which distinguishes that being good at jumping belongs to existence; or like "only a sea-born can turn blue," which distinguishes that blue is extremely impossible for a sea-born. If the statement "only the black one is good at jumping" distinguishes that black is not good at jumping, then it would also distinguish generosity, etc., because they are not the objects of expression of that statement and are different in meaning from that statement. Understanding the three types of distinctions from speech, the expressing words are the dharma, and only distinguishing the contradictory opposites intended by the speaker can one understand their own meaning, because that is how it is understood in the world, and the reason is that one can only understand the meaning of distinguishing the contradictory meaning intended by the speaker, and cannot understand other meanings, because speech follows the expressing intention of the self-prover to show meaning. Because there are three types of distinctions, from the perspective of distinguishing what is not possessed, the dharma that is the basis of distinction, that is, the dharma that is the characteristic, is distinguished by the dharma, so the dharma with the characteristic distinguished by this dharma is dependent on the fault of having no subsequent following in the example. Through these, after pointing out avoiding arguing about the name of the side dharma, it shows the necessity of explaining the differences in characteristics. Why does it become a side dharma?