Tibetan
ས་རང་གིས་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་གྱི་བློ་རྫས་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་འདོད་པ་རྣམས་བསལ་ནས་བློ་རང་རིག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི། མདོར། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་མྱོང་ན། །ཐུགས་མེད་དེ་ལའང་དྲན་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་འགྲེལ་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་བློ་ཚུལ་གཉིས་སུ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པས་ཞར་ལ་རང་རིག་པར་གྲུབ་བོ་ཞེས་སྟོན་པ་དེ། བློ་ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པས་དུས་ཕྱིས་དོན་རྟོགས་ཐ་དད་དུ་དྲན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་རིག་པ་ཕལ་ཆེར་ཞར་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་མེད་པར་དོན་རྟོགས་ཐ་དད་དུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་པས་རང་རིག་གྲུབ་ཅེ་ན། དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། རང་མྱོང་བར་གྲུབ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་སྣང་ཞིང་མྱོང་བ་དེ་ཚེ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བློ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཡིན་ཀྱང་ཤེས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཕྱི་མས་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། བློ་སྔ་མ་དེའི་དངོས་པོ་སྟེ་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཕྱི་མ་དེ་ཡིས་ནི་ཆོས་ཅན། ཤེས་པ་སྔ་མ་དེ་ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤེས་པ་སྔ་མ་དེ་རང་གི་དུས་ན་འགགས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། རང་མ་མྱོང་བར་མ་ཟད་མ་ལུས་པ་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། ཁྱེད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོའང་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཤེས་པ་རང་མི་རིག་པ་མངོན་སུམ་དང་ཡང་འགལ་ཏེ། བློ་རང་ཉིད་ལ་འཛིན་ཅིང་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་བློ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། ཁ་ཕྱི་རོལ་དུ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ནས་སྣང་བར་ཐལ། རང་ལས་རྫས་གཞན་པའི་དོན་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྟག་ཏུ་བདག་ཉིད་ལ་ཁ་ནང་དུ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཁྱེད་ལྟར་ན་སྔོར་སྣང་དབང་ཤེས་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་ཡུལ་སྔོ་སོགས་གང་གི་རྣམ་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་དེའང་མྱོང་བ་མིན་པར་ཐལ། དེ་རང་ལས་རྫས་གཞན་པའི་ཕྱི་རོལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཐོབ་བོ། །གལ་ཏེ་དོན་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་དོན་དེ་མྱོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡོད་དེ་མེད་པར་འདྲ་བས་མྱོང་བར་འཇོག་ཅེས་འདོད་ན། ཚེ་མ་སྤུན་སོགས་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཅེས་པའི་སྐྱོན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བློར་གྱུར་པའི་འདྲ་བས་དོན་དེ་མྱོང་བར་འཇོག་གོ་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། འདྲ་བ་ཙམ་ལས་མྱོང་བར་འཇོག་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མྱོང་བར་འ
Chinese
为了破除那些认为心识并非自证，而是由其他物质体验的观点，从而成立心识是自证的观点，总而言之，正如经文所说：“若识由他者体验，则无心者亦应有记忆。”现在解释这段话，首先，通过理证成立心识具有二相，从而顺带证明自证的观点。通过成立心识二相的理证，之后凭借对不同事物理解的记忆作为证据，也能大致顺带成立自证的观点，因为没有自证，就不会有对不同事物理解的体验。那么，如何通过成立二相来成立自证呢？根识，具有自体验的性质，因为显现并体验作为其自性的所取之相，因此如此。如果认为，即使心识具有二相，也是后来的心识体验之前的，而并非没有相状，那么，作为之前心识之实体的具有相状的后来心识，如何体验之前的心识呢？不应该体验，因为之前的心识在自身存在时已经灭亡。此外，它，不仅没有体验自己，而且完全体验之前心识的说法也会被推翻，因为你连自己的自性都没有体验。另外，认为心识不自知也与现量相违背，因为能执持并体验自身的心识，应该向外显现，因为它是有着将自身之外的其他物质作为对境显现的识。不能这样认为，因为它总是向内显现自身。此外，按照你的观点，显现蓝色的根识，你不应该体验到它显现为蓝色等自己对境的任何相状，因为它存在于自身之外的其他物质。也会得到这样的过失。如果认为，因为与那个事物相似，所以才有体验那个事物的理由，并非没有，而是因为相似才安立为体验，那么，所有相似的事物，如姐妹、兄弟等，都应该互相体验，因为相似。会得到这样的过失。如果认为，因为成为心识的相似才安立为体验那个事物，那么，所知，仅仅因为相似就安立为体验是不合理的，因为体验
English
In order to refute those views that consciousness is not self-cognizant, but is experienced by other substances, thereby establishing the view that consciousness is self-cognizant, in short, as the scripture says, "If consciousness is experienced by others, then even the mindless should have memory." Now, explaining this passage, first, through reasoning establishing that consciousness has two aspects, thereby incidentally proving the view of self-cognizance. Through the reasoning establishing the two aspects of consciousness, later, relying on the memory of understanding different things as evidence, one can also roughly incidentally establish the view of self-cognizance, because without self-cognizance, there would be no experience of understanding different things. Then, how does establishing the two aspects establish self-cognizance? Sense consciousness, has the nature of self-experience, because it manifests and experiences the apprehended aspect that is its own nature, therefore it is so. If one thinks that even if consciousness has two aspects, it is the later consciousness that experiences the previous ones, and not without aspects, then, how does the later consciousness, which is the entity of the previous consciousness and has aspects, experience the previous consciousness? It should not experience it, because the previous consciousness has ceased to exist when it itself existed. Furthermore, it, not only does not experience itself, but the claim that it fully experiences the previous consciousness will also be overturned, because you have not even experienced your own nature. Moreover, the view that consciousness is not self-aware also contradicts direct perception, because the consciousness that can grasp and experience itself, should appear outwardly, because it is a consciousness that has the appearance of manifesting other substances besides itself as objects. One cannot think so, because it always appears inwardly to itself. Furthermore, according to your view, the sense consciousness that appears blue, you should not experience any aspect of it appearing as blue, etc., which is its own object, because it exists outside of other substances besides itself. One will also incur such a fault. If one thinks that because it is similar to that thing, there is a reason to experience that thing, it is not that there is no reason, but it is established as experience because of similarity, then, all similar things, such as sisters, brothers, etc., should experience each other, because of similarity. One will incur such a fault. If one thinks that it is because the similarity that becomes consciousness is established as experiencing that thing, then, knowables, it is not reasonable to establish experience merely because of similarity, because experience
Tibetan
ཇོག་པ་ལ་བློ་འགྱུར་བའི་འདྲ་བ་དགོས་པ་དེ་ནའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མྱོང་བ་ཡང་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་དགོས་ཏེ་དོན་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་དེའི་མྱོང་བ་ཆ་དེ་ཆོས་ཅན། དོན་དེ་དང་ནི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཅན་དོན་འདྲ་བས་རྣམ་པར་བཞག་བྱ་མིན་པར་ཐལ། རང་ཉིད་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ལས་དེར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དོན་འདྲ་བ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དོན་འདྲ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན། རང་ཉིད་མྱོང་བའི་ཆ་དེ་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་བྱ་མ་ཡིན་པས་ཁྱོད་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ན་སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་ལས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་དོན་རྟོགས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་གཞག་གི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཤེས་པས་རང་མྱོང་ན་སྔོ་སོགས་མྱོང་བ་གྲགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། དོན་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་བདག་ཉིད་མྱོང་བ་ལས་སྔོ་སོགས་མྱོང་བར་གྲགས་པ་མིན་པར་ཐལ། རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་མྱོང་བ་ལ་འཁྲུལ་པའི་བློས་ཕྱི་རོལ་དེའི་སྔོ་སོགས་མྱོང་བར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལས་སྔོ་སོགས་མྱོང་བར་གྲགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བློ་ལ་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིའི་སྔོ་སོགས་མ་ཡིན་པར་སྔོ་སོགས་ཀྱི་དངོས་ཏེ་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གང་སྟེ་མེད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། སྔོར་སྣང་དབང་པོའི་བློ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། ཇི་ལྟར་ན་སྔོ་སོགས་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ན་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྔོ་སོགས་ཀྱི་དངོས་ཏེ་རྣམ་པ་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར། ད་ནི་འདྲ་ལས་མྱོང་མ་ཡིན་གྱི་གཞུང་འཛུགས་པ་དེ། ཤེས་པའི་མྱོང་བ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆ་འདི་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། དོན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་ཉེ་བར་སྒྲུབ་སྟེ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གང་གི་ཚེ་དོན་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་པར་རང་ཉིད་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འདྲ་བས་མྱོང་བར་འཇོག་ན་བདག་ཉིད་ཀུན་དང་འདྲ་བས་མྱོང་བར་འཇོག་གམ་ཆ་འགའ་ཞིག་འདྲ་བས་མྱོང་བར་འཇོག་དང་པོ་ལྟར་ན། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། ཤེས་པ་ཉིད་མིན་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། དོན་དང་བདག་ཉིད་ཀུན་གྱིས་འདྲ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར་བར་ཐལ། ཤེས་པ་དང་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཤེས་པས་སྔོ་སོགས་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འདོད་དེ། ཇི་ལྟར་ཡ
Chinese
因为需要与愚痴的颠倒相似。如果说体验也必须依赖于相似，就像体验事物一样。那么，这个知识的体验部分，是具有与该事物相似的原因，因此不应以事物相似来区分，因为它是从自身体验的自性中产生的。如果这样，那么事物相似就没有意义了。这个事物相似，因为你自身体验的部分不是你所区分的对象，所以你不应该没有意义，因为在世间，即在名言中，工作、形色等行为会成为理解事物不同差别的区分之因。如果知识体验自身，那么体验蓝色等是如何出名的呢？显现为蓝色等的根识，不应从体验其他外境的自性而被称为体验蓝色等，因为只是由于错乱的心将体验自身本质的自性相状，错误地认为是体验外境的蓝色等，所以才被称为体验蓝色等。如果心识中显现为蓝色等，而不是外境的蓝色等，而是蓝色等的实体，即显现为相状，那么对于外境事物的存在，有什么成立的量，即没有成立的量呢？显现为蓝色的根识，如果将蓝色等作为所取境来体验，怎么会不是体验呢？因为它不是蓝色等的实体，即不是具有相状的。现在建立从相似中不是体验的宗义：知识的体验自性部分，通过与事物相似，又能近似成立什么呢？即它不是所成立的，因为当它不具有与事物相似的原因时，它是从自身体验的自性中产生的。另外，如果通过相似来安立体验，那么是通过与一切自性相似来安立体验，还是通过与部分相似来安立体验？如果是前者，那么根识，将变成不是知识，因为它与事物的一切自性相似。如果是后者，那么一切对境，将变成被一切知识所体验，因为它与知识的部分相似。如果说知识将蓝色等作为所取境来体验，那么怎么样呢？
English
Because it is necessary to have a similarity that reverses ignorance. If it is said that experience must also rely on similarity, just like experiencing things. Then, that part of the experience of this knowledge, is the cause of being similar to that thing, so it should not be distinguished by the similarity of things, because it arises from the nature of its own experience. If this is the case, then the similarity of things is meaningless. This similarity of things, because the part of your own experience is not the object you distinguish, so you should not be meaningless, because in the world, that is, in name, actions such as work, form, etc., will become the cause of distinguishing the different differences in understanding things. If knowledge experiences itself, then how is the experience of blue, etc., famous? The root consciousness that appears as blue, etc., should not be called the experience of blue, etc., from experiencing the nature of other external objects, because it is only because the confused mind mistakenly thinks that the nature of experiencing its own essence is the experience of the blue, etc., of the external environment, so it is called the experience of blue, etc. If blue, etc., appear in the mind, not the blue, etc., of the external environment, but the entity of blue, etc., that is, the appearance of the form, then for the existence of external objects, what is the established quantity, that is, there is no established quantity? The root consciousness that appears as blue, if the blue, etc., are taken as the object to experience, how can it not be an experience? Because it is not the entity of blue, etc., that is, it does not have the form. Now establish the doctrine that it is not an experience from similarity: what can the experience of the self-nature part of knowledge be approximated to establish through similarity with things? That is, it is not what is established, because when it does not have the cause of being similar to things, it arises from the nature of its own experience. In addition, if experience is established through similarity, then is experience established through similarity with all self-natures, or is experience established through similarity with some parts? If it is the former, then the root consciousness will become not knowledge, because it is similar to all the self-natures of things. If it is the latter, then all objects will become experienced by all knowledge, because it is similar to some parts of knowledge. If it is said that knowledge will experience blue, etc., as the object to be taken, then what about it?