Tibetan
ང་གི་གཟུང་དོན་དུ་གསལ་ན་དོན་ཀུན་རང་གི་གཟུང་དོན་དུ་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་སྒྲ་སོགས་དེ་རང་མཚན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད་མ་ཡིན་ཀྱང་། རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་རིགས་ཡིན་པས། རང་གི་གཟུང་དོན་དུ་འཛིན་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ལ་འདི་ཁོ་བོའི་རྒྱུ་རིགས་ཡིན་པས་གཟུང་བར་བྱའོ། །གཞན་ནི་དེ་མ་ཡིན་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་ངེས་པ་འཐད་མོད་ཀྱི། དབང་ཤེས་ལ་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་འདི་ཡང་མེད་པས་དེ་ལྟར་ངེས་པ་མི་འཐད་དོ། །དེས་ན་སྒྲ་སོགས་དེ་བྱས་པའི་སྒྲ་སོགས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཆོས་ཅན། རང་གི་དུས་ན་སྒྲ་སོགས་དེ་མེད་ཀྱང་། སྒྲ་སོགས་དེ་གསལ་བར་མཐོང་ཞེས་བརྗོད་པ་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་དོན་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དོན་གཞན་སྒྲ་སོགས་ནི་ཆོས་ཅན། ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་གཏོད་པར་མི་བྱེད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད་མིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་གཟུང་དོན་དུ་གསལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། མི་འགྱུར་བར་ཐལ། ཤེས་པ་ལ་རང་གི་རྣམ་པ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སྒྲ་སོགས་མི་རྟག་པ་འཛིན་པ་ལ་རྣམ་པ་ཡོད་མོད་རྡོ་རྗེ་སོགས་རྟག་པ་འཛིན་པ་ལ་རྣམ་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། བརྟན་པ་གང་གི་དངོས་པོར་འདོད་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་དང་རྡོ་བ་ལ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཆོས་ཅན། འགྲོ་བ་སྟེ་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་འབྲས་བསྐྱེད་པའི་དུས་བཞིན་དུ་རང་འཛིན་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རྟག་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་རང་འཛིན་ཤེས་པ་དེ་དག་རིམ་བཞིན་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན། སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་སོ་སོར་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་པར་ཐལ། རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་རང་འཛིན་ཤེས་པ་རིམ་བཞིན་བསྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་འདིར་ཡང་ཆོས་ཅན། རང་འཛིན་ཤེས་པ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་དུས་ན་ཁྱོད་ཞིག་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་སྔར་གང་གིས་ཤེས་པ་མེད་གསལ་འགྱུར་ཞེས་སོགས་སུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་སློབ་དཔོན་དང་རང་གི་རིགས་པ་དུ་མས་བློ་ཚུལ་གཉིས་སུ་བསྒྲུབས་ནས། ད་དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་ལ
Chinese
因为如果显现为我的所取境，那么一切事物都会显现为自己的所取境，这样会有过失。如果说，识与自身同时的声音等，虽然不对自相有所帮助，但是因为是从自己的因所生的同类，所以必定会执持为自己的所取境。如果这样说，如果识有这样的分别念：‘这是我的因类，所以应当取；其他的不是，所以不应当取’，那么这样决定是可以成立的。但是，眼识等没有这样的分别念，所以这样决定是不成立的。因此，对于声音等所作的声音等之执持识，有法，即使在自己的时间里没有声音等，但说‘清楚地见到声音等’也是合理的，因为自己显现为境声音等的形象之故。与识一同产生的其他事物声音等，有法，不应对识产生形象，因为不对它有所帮助。如果承认，那么它如何能显现为识的所取境呢？不能显现，因为不是通过自己的形象显现的方式对识产生形象的。如果说，声音等执持无常的事物有形象，但是金刚等执持常的事物没有形象。那么，被认为是坚固之物的金刚石和石头等事物，也有法，就像产生一切事物之实果的时候一样，自执识会立即由自己产生，因为不依赖于其他缘而产生它。如果说，即使是常，也因为同时产生的缘有所帮助，所以金刚等这些的自执识是依次产生的。那么，金刚等，有法，前后刹那各自是不同之物，因为依赖于缘而依次产生自执识。如果承认，那么，金刚等这些，也有法，不会真实地显现在自执识中，因为在那个时候你已经坏灭不存在了。像这样的过失，就像之前所说的‘谁能让无知变得清晰’等等一样。这些通过导师和自己的诸多理证，成立了两种智慧的方式，现在对于后来的记忆……
English
Because if it appears as my object of apprehension, then all things will appear as their own object of apprehension, which would be a fault. If you say that even though sounds and so on, which are simultaneous with consciousness, do not benefit the self-character, they are necessarily apprehended as their own object of apprehension because they are of the same kind born from their own cause, then, if consciousness had the discrimination, 'This is of my causal kind, so it should be apprehended; others are not, so they should not be apprehended,' then such a determination would be reasonable. However, sense consciousnesses do not have such discrimination, so such a determination is not reasonable. Therefore, for the consciousness that apprehends sounds and so on, which are made by sounds and so on, it is reasonable to say, 'Even though those sounds and so on do not exist at its own time, it clearly sees those sounds and so on,' because it itself appears as the aspect of the object, sounds and so on. Other things, sounds and so on, that arise together with consciousness, do not produce an aspect in consciousness because they do not benefit it. If you assert that they do, then how could they appear as the object of apprehension of consciousness? They cannot appear because they do not produce an aspect in consciousness through the way of appearing with their own aspect. If you say that there are aspects for apprehending impermanent things like sounds and so on, but there are no aspects for apprehending permanent things like vajras and so on, then the meaning of things like diamonds and stones, which are considered to be permanent things, also, just as when producing the actual result of all things, the self-apprehending consciousness will be produced by itself all at once, because it produces it without relying on other conditions. If you say that even though they are permanent, the self-apprehending consciousnesses of these diamonds and so on arise sequentially because the conditions that arise simultaneously benefit them, then these diamonds and so on are different from each other in each previous and subsequent moment because they produce self-apprehending consciousness sequentially in dependence on conditions. If you assert that, then these diamonds and so on also do not actually appear to the self-apprehending consciousness because you have perished and do not exist at that time. Such faults are like what was said earlier, 'Who can make the unknowing clear?' and so on. These, through the teacher and one's own many reasonings, have established the two ways of intelligence, and now for later memory...
Tibetan
ས་ཀྱང་སྟེ། །ཚུལ་གཉིས་དང་ནི་རང་རིག་གྲུབ། །མ་མྱོང་བར་འདི་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་སློབ་དཔོན་གྱི་རིགས་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བློ་ཚུལ་གཉིས་སུ་སྒྲུབ་པ་དེ། འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྔར་ཡུལ་ཤེས་དེའི་ཤེས་པ་ཡིས་ཞེས་པས་བློ་ཡུལ་དང་ཤེས་པའི་ཚུལ་གཉིས་སུ་བསྒྲུབས་ནས་དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་པ་འདིས་ནི་བློ་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གཉིས་སུ་བསྒྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་མི་རིགས་ཏེ་འདི་ལྟར། དབང་ཤེས་རྣམས་ཆོས་ཅན། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་སོགས་ཀྱི་ངོར་གཟུགས་སོགས་དང་ཁྱོད་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དུ་རྟགས་ཡང་དག་གིས་སྒྲུབ་མི་དགོས་ཏེ། གཟུགས་སོགས་དེ་རྣམ་པ་མེད་པར་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོས་མྱོང་བ་ལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་སོགས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྩད་པའི་དགོས་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དགོས་པ་དེ་དག་གིས་ཤེས་པ་དེ་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ་རྣམ་ལྡན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་དེའི་ངོར་དེར་བསྒྲུབ་དགོས་པས། དེ་ཆོས་ཅན། དོན་གྱི་རྣམ་ལྡན་དེར་ཡང་གྲུབ་སྟེ། དུས་ཕྱིས་ཡང་དག་པའི་དོན་རྟོགས་ཐ་དད་དུ་དྲན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་འཆད་པ་དེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་མེད་ན་དེ་ཆོས་ཅན། ཤེས་པ་འདི་ནི་གཟུགས་རྟོགས་པ་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ་སྒྲ་རྟོགས་པ་འདི་ལྟར་ནི་མིན་ཞེས་ཁྱོད་རྣམས་དོན་རྟོགས་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པའི་དྲན་པ་འདི་མེད་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། ཁྱོད་རྣམས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་དུ་ཤར་བས་རྣམ་པ་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་དབང་སོགས་ཐ་དད་པས་དོན་རྟོགས་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། རྣམ་པ་མེད་པར་རྒྱུ་དབང་སོགས་ཐ་དད་པ་འགའ་ཞིག་ལས་ཀྱང་ཁྱེད་རྣམས་དོན་རྟོགས་ཐ་དད་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མིན་པར་ཐལ། ཁྱེད་རྣམས་ཡུལ་ཀུན་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཉམས་མྱོང་ཙམ་དུ་འདྲ་ཡང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཕྲ་མོ་ཡོད་པས་དོན་རྟོགས་ཐ་དད་དུ་དྲན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱེད་རྣམས་ལ་མི་འདྲའི་ཁྱད་པར་ཕྲ་མོ་ཡོད་ཀྱང་དོན་རྟོགས་ཐ་དད་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་དྲན་པའི་བློ་མེད་པར་ཐལ། རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འཚེ་མ་སྤུན་གཉིས་དང་མིག་འཁྲུལ་མཁན་གྱི་སྒོ་ང་གཉིས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཕྲ་མོ་ཡོད་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་མི་ཕྱེད་པ་སོགས་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་སོགས་གང་དག་བློ་རང་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བ
Chinese
还有，「地亦尔，二相及自证，未经历故无此。」这句经文的阿阇黎的理路，也被其他人论证为识的两种相。有些注释者说：「先前境识以彼识」，以此论证了识的境和识的相两种；之后「从后念及」，这论证了识知和识所知两种相。他们是这么说的。这不合理，像这样，诸根识是有法，在分别说者等的观点中，不需要以色等和“你识知识所知”作为正确之因来论证，因为分别说者等对于色等没有显现，以自性亲自经历，并没有必要争论说不是这样。因此，因为那些必要性没有成立识是境的自性，也就是具相，所以在他们的观点中必须论证。那是法，在境的具相中也成立，因为之后忆念正确意义的领悟是各别的。解释那个：如果无相，那是法，这个识就像领悟色一样，不像领悟声音一样，你们区分意义领悟是各别的忆念会消失，因为你们没有经历各别的相，因为各自的行境显现为各别的相，所以没有区分各别的相。如果无相，但因为因和根等是各别的，所以区分意义领悟是各别的，那是法，即使无相，你们也不会仅从一些各别的因和根等区分意义领悟是各别的，因为你们对于一切境的经历仅仅是相同的。如果仅仅经历是相同的，但因为有细微的差别，所以忆念意义领悟是各别的，那是法，即使你们有细微的差别，也不会有忆念区分意义领悟是各别的识，因为没有清楚地经历各别相的差别。例如，像两颗孪生子和魔术师的两个鸡蛋，即使有细微的差别，也不会区分是各别的一样。现在，那些分别说者等认为识自己是相是相违的。
English
Furthermore, "The earth is also thus, two aspects and self-cognition are established, because without experience, this does not exist." This verse's Acharya's reasoning is also proven by others to be two aspects of consciousness. Some commentators say: "Previously, the object-consciousness with that consciousness," thus proving the two aspects of the object of consciousness and the consciousness; later, "from subsequent memory also," this proves the two aspects of consciousness-knowing and consciousness-known. That's what they say. This is unreasonable, like this: sense consciousnesses are the subject, in the view of the Vaibhashikas etc., it is not necessary to prove with forms etc. and "you consciousness-knowing consciousness-known" as a valid reason, because the Vaibhashikas etc. do not have appearances for forms etc., and there is no need to argue that it is not so because they experience it directly with their own nature. Therefore, because those necessities do not establish that consciousness is the nature of the object, that is, having aspects, it must be proven in their view. That is the subject, and it is also established in the having-aspects of the object, because the subsequent recollection of the correct meaning's understanding is distinct. Explaining that: if there is no aspect, that is the subject, this consciousness is like understanding form, not like understanding sound, your memory of distinguishing the understanding of meaning as distinct will disappear, because you have not experienced distinct aspects, because the respective objects of experience appear as distinct aspects, so there is no distinction of distinct aspects. If there is no aspect, but because the causes and faculties etc. are distinct, the understanding of meaning is distinguished as distinct, that is the subject, even if there is no aspect, you will not distinguish the understanding of meaning as distinct from some distinct causes and faculties etc., because your experience of all objects is only the same. If only the experience is the same, but because there are subtle differences, the understanding of meaning is remembered as distinct, that is the subject, even if you have subtle differences, there will be no consciousness of remembering to distinguish the understanding of meaning as distinct, because there is no clear experience of the difference of distinct aspects. For example, like two twin siblings and two eggs of a magician, even if there are subtle differences, they are not distinguished as distinct. Now, those Vaibhashikas etc. who think that consciousness itself is an aspect are contradictory.