Tibetan
རྟོགས་པར་འཇོག་པའི་དོན་སྣང་གི་ཤེས་པ་རྣམས་དོན་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་སྣང་གི་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་རིག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟར་དོན་གྱི་རྣམ་པ་མེད་པར་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ་དོན་རིག་པ་ནི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་དོན་རིག་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དེ་བློ་ལ་གནས་པའི་དོན་ཏེ་གཟུང་རྣམ་ཡིན་ལ་གཟུང་རྣམ་དེའི་རྣམ་པར་བཞག་པར་བྱ་བ་ཡང་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་དོན་རིག་དེ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པ་ལ་འདོད་མི་འདོད་དུ་གནས་པ་སྟེ་སྣང་བ་དེ་ལྟར་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ་ནི་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དེར་རབ་གསལ་སྟེ་རྟོགས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གཞལ་བྱ་ལ་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་ཚད་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འདིར་དོན་རིག་འབྲས་བུར་བཤད་པ་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་གཞལ་བྱར་བྱས་པའི་ཚེ་ན་ཆོས་ཅན། རང་རིག་འབྲས་བུར་བཤད་པ་དང་དོན་རིག་འབྲས་བུར་བཤད་པ་མི་འགལ་ཏེ། རྗེས་ཀྱི་དྲན་ཤེས་ཀྱི་དོན་སྣང་གི་ཤེས་པ་རྣམས་དོན་ལ་རང་རིག་ཡིན་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་དོན་རིག་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་པའི་དོན་དམ་ཡུལ་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་རང་ལ་སྣང་བའི་དོན་དེ་ཤེས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་སྣང་གི་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། ཕྱི་རོལ་གཞལ་བྱར་བྱས་པའི་ཚེ་ཚད་འབྲས་ཡུལ་ཐ་དད་པའང་མིན་ཏེ། རང་ལ་སྣང་བའི་དོན་དེ་ཉིད་ཚད་མའི་བྱེད་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་རིག་པའང་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་རང་རིག་འབྲས་བུར་བཤད་ཅེ་ན། ཕྱི་རོལ་གཞལ་བྱ་ལ་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཆོས་ཅན། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་རིག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་རིགས་པས་དཔྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་དོན་རིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་རང་རིག་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གིས་གཞན་གྱི་ངོར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཁས་བླངས་ནས་འབྲས་བུའི་རྟོག་པ་གསུམ་པ་བཤད་ནས། ད་རྣམ་རིག་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པར་བཞེད་ནས་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དངོས་སུ་མི་རིགས་པར་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་དོན་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་མདོ་སྡེ་པ་ལ་སྐྱོན་བསྟན་པའི་བཤད་པ་དེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཤེས་པ་རང་གི་དངོས་སུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྟོག
Chinese
将事物确立为所证知的显现之识，就事物而言是自性之觉。因此，事物显现之识，以事物之相显现的途径，被认为是证知事物，理由是，没有事物之相，事物之自性不会显现，而证知事物却是存在的。因此，所知法，成为自证之自性的证知事物的证成量，是安住于心之事物，即所取相，并且应安立为所取相之相的，也是成为自证之自性的证知事物。因为，如果识中如何安住着欲与不欲，即如何显现，那么外境的事物就如此清晰地确立为欲与不欲。如果外境所量是自证果，那么在此处将量果的安立说成是证知事物果就相违了，如果对外境所量进行分析，那么，说自证果和说证知事物果并不相违，因为后续的忆念之识的事物显现之识，就事物而言是自证，但在名言中被认为是证知事物，因为将识的事物确立为对境的识，其自身所显现的事物就是该识的自性。事物显现之识，如果对外境所量进行分析，量果的境也并非他体，因为自身所显现的事物就是量之作用所进入的境，并且该事物也是觉，是果。那么，如何说是自证果呢？对外境所量说是自证果，这并非是名言的范畴，而是以理智分析证知事物之自性的范畴，因为名言中被认为是证知事物的识，是自证的自性。他们以外境为他人所承认的事物，宣说了第三种果的分别之后，现在想要进入唯识之理，于是对认为识并非直接证知外境的事物，而是通过事物之相的显现来证知事物的经部宗，进行了指出过失的论述。如果对于有相宗而言，识直接证知外境的事物。
English
The consciousnesses that appear as objects to be cognized are, in reality, self-cognizance. Therefore, the consciousnesses that appear as objects are considered to cognize objects through the appearance of the object's form. The reason is that without the form of the object, the nature of the object would not appear, but the cognition of the object does exist. Therefore, the knowable phenomena, the valid cognition that proves the object-cognition that has become the nature of self-cognizance, is the object residing in the mind, which is the apprehended aspect. And what should be established as the aspect of the apprehended aspect is also the object-cognition that has become the nature of self-cognizance. Because, how the desire and non-desire reside in the consciousness, that is, how it appears, so the external object is clearly established as desire and non-desire. If the external object to be measured is the self-cognizant result, then it is contradictory to say here that the establishment of the measure-result is the object-cognizant result. If the external object to be measured is analyzed, then it is not contradictory to say self-cognizant result and to say object-cognizant result, because the object-appearing consciousnesses of subsequent memory are self-cognizant in reality, but are considered to be object-cognizant in name, because the object appearing to the consciousness that establishes the object of consciousness as the object is the nature of that consciousness. The object-appearing consciousnesses, when the external object to be measured is analyzed, the object of measure and result is also not different, because the object appearing to oneself is the object that the action of valid cognition enters, and that object is also the cognition, which is the result. Then, how is it said to be the self-cognizant result? To say that the self-cognizant result is the external object to be measured is not within the scope of name, but within the scope of analyzing the nature of object-cognition with reason, because the consciousnesses that are considered to be object-cognition in name are the nature of self-cognizance. After they have acknowledged the external object as something accepted by others and explained the third conceptualization of result, now they intend to enter the principle of mere consciousness, and thus they have presented a discourse that points out the faults of the Sutra School, which believes that consciousness does not directly cognize external objects, but cognizes objects through the appearance of the object's form. If, for the proponents of the theory of aspects, consciousness directly cognizes external objects.
Tibetan
ས་པ་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་དོན་རྟོགས་པ་འདོད་ན། འོ་ན་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་འདྲ་བ་བསྐྱེད་བྱེད་གཞལ་བྱར་འདོད་པ་མི་རིགས་པར་འགྱུར་གྱི་འོན་ཀྱང་དོན་སྣང་གི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། ཕྱི་རོལ་དེ་དང་འདྲ་བའམ་འདྲ་བ་ལས་གཞན་མི་འདྲར་ཡང་རུང་སྔོ་སོགས་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དང་དེ་སོགས་འཛིན་པའི་རྣམ་པ། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་ཡིན་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་གཞལ་བྱ་ཉིད་དུ་འདོད་དགོས་པར་ཐལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་འདྲ་བ་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་གཞལ་བྱར་འདོད་པ་གང་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་འདྲ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བས་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་གཞལ་བྱར་འདོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་མཐོང་ནས་ཟུར་ན་གནས་པའི་རྒོལ་བ་འགའ་ཞིག་ན་རེ། དོན་སྣང་གི་ཤེས་པ་དེ་ཆོས་ཅན། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འཛིན་ཏེ་མི་འཛིན་པར་ཐལ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་རྒྱུ་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་ལས་དོན་དང་དངོས་ཏེ་འདྲ་བ་མེད་པར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐལ་བ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་བདེན་མོད་དོན་དང་འདྲ་བ་མེད་པར་དོན་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དེ་རྣམ་རིག་པ་ངས་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་ལ་ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཇི་ལྟར་འཐད་ཅེ་ན། དོན་དམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་ལ་ཚད་འབྲས་གཞལ་གསུམ་དུ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་མ་རིག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བློ་འཁྲུལ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་གཞག་བྱས་སོ་ཞེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དུ། མདོར། གང་ཚེ་སྣང་བ་དེ་གཞལ་བྱ། །ཚད་མ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། །འཛིན་རྣམ་རིག་པའོ་དེའི་ཕྱིར། །དེ་གསུམ་ཐ་དད་དུ་མ་བྱས། །ཞེས་པ་འགྲེལ་པ་དེ། དོན་དམ་པར་བློ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ལ་གཟུང་འཛིན་རིག་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་དབྱེད་མེད་ཀྱང་མ་རིག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་མཐོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་མྱོང་བ་སྟེ་རིག་པ་དང་ཐ་དད་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྔགས་དང་སྨན་སོགས་ཀྱིས་དབང་པོ་བསླད་པ་རྣམས་ལ་འཇིམ་དུམ་ལ་སོགས་སྒྱུ་མའི་རྫས་རྣམས་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པ་དེའི་གཟུགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་འཇིམ་དུམ་ལ་སོགས་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྟ་གླང་ལ་སོགས་སུ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔགས་དང་སྨན་སོགས་ཀྱི་ནུས་པས་འཇིམ་དུམ་
Chinese
如果想要通过非实在显现的方式来证悟意义，那么对于主张外境存在的人来说，认为产生相似之物是可量度之物是不合理的。然而，对于显现意义的根识，无论是与外境相似还是与相似之物不同的不相似之物，无论是取蓝色等境的行相，还是执持这些境的行相，像这样显现的原因仅仅是因为外境也是原因，所以必须认为外境本身就是可量度的。如果通过产生与外境相似之物的方式来认为它是可量度的，那是因为与外境相似之物没有成立的缘故。后者是正确的，因为外境没有被任何量所证悟。如果主张外境存在的人仅仅因为外境是原因就认为它是可量度的，那将太过分了。因此，站在一旁的某些论敌说：对于显现意义的识，如何执持外境却又不执持呢？因为就像某些行相一样，从某些因缘中，事物和实在之物显现为没有相似之处。如果这样说，那么这样说的确是正确的，但是想要在与意义没有相似之处的情况下证悟意义，即使是我这个唯识宗也不明白。如果外境不存在，那么在一个识上，衡量者、果和所量这三者的体性如何成立呢？究竟上，一个识上没有衡量者、果和所量这三者，但是在名言上，为了显示对于随顺无明的迷乱心识，就像它所显现的那样进行安立，经中说：何时显现即是所量，量及其果即是能取识，因此，这三者不应作区分。这段解释是说，究竟上，在一个心识的自性上，没有能取、所取、识这三者的区分，但是随顺无明的颠倒见者们，就像体验所取和能取，即与识相异并具有相异性一样去分别。例如，对于被幻术咒语和药物等迷惑了感官的人们来说，泥块等幻术之物，虽然与马、象等形象不同，但从泥块等物中显现出与泥块等物不同的马、象等形象一样。如果咒语和药物等的力量使泥块
English
If one wishes to realize meaning through the appearance of what is not real, then for those who assert external objects, it is unreasonable to consider the cause of generating similarity as the object to be measured. However, for the sense consciousness that perceives meaning, whether it is similar to the external object or dissimilar to what is similar, whether it is the aspect of grasping blue, etc., or the aspect of holding these, the cause of such appearance is only because the external object is also a cause, so it must be considered that the external object itself is the object to be measured. If one considers it measurable through the generation of similarity to the external object, it is because the similarity to the external object is not established. The latter is correct because the external object is not realized by any valid cognition. If those who assert external objects consider it measurable merely because the external object is a cause, it would be too extreme. Therefore, some opponents standing aside say: For the consciousness that perceives meaning, how does it grasp the external object and yet not grasp it? Because like some aspects, from some causes and conditions, things and realities appear without similarity. If one says so, then it is true to say so, but even I, a follower of the Mind-Only school, do not understand wanting to realize meaning without similarity to meaning. If external objects do not exist, then how can the nature of the three, the measurer, the result, and the measured, be established in a single consciousness? Ultimately, there are no three, the measurer, the result, and the measured, in a single consciousness, but nominally, in order to show that for the deluded mind that follows ignorance, the distinctions are made as they appear, the sutra says: When appearance occurs, that is the measured; the valid cognition and its result are the grasping consciousness; therefore, these three should not be distinguished. This commentary says that ultimately, in the nature of a single mind, there is no distinction between the grasper, the grasped, and consciousness, but those with inverted views who follow ignorance discriminate as if experiencing the grasped and the grasper, that is, being different from consciousness and having difference. For example, for those whose senses are deceived by illusory mantras and medicines, the illusory substances such as clay pieces, although different from the forms of horses, elephants, etc., appear as forms of horses, elephants, etc., different from the clay pieces, etc., from the clay pieces, etc. If the power of mantras and medicines, etc., makes the clay piece