Tibetan
་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་བ་པོའི་རྒྱུད་ལ་ཁོ་བོས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་སྒྲ་ཐོས་སོ་ཞེས་པའི་ངེས་པ་དེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དོན་སྣང་གི་ཤེས་པ་དེའི་མྱང་བྱ་དེ་ཤེས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དེ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མྱང་བྱ་དོན་གཞན་འགའ་ཞིག་གི་མྱོང་བྱེད་ནི་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དེ་ཤེས་པ་དོན་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ན་སྔོ་སོགས་དོན་དུ་སྣང་བ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་དེས་མངོན་སུམ་དུ་སོ་སོར་རིག་བྱ་སྟེ་མྱོང་བ་དེ་ཡང་དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བ་ལ་གཞན་རིག་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་ནི་དེའི་སྟེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དོན་སྣང་གི་ཤེས་པ་དེའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བྱ་དོན་གཞན་མེད་དེ། ཤེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་དེས་ནའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་དེ་ལའང་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དོན་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པའི་གཟུང་འཛིན་བདེན་པར་ཡོད་པ་དེར་ཡང་ཕྱི་རོལ་གཟུང་འཛིན་བདེན་པ་བ་ལ་རྩོད་པའི་སྐྱོན་མཚུངས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དོན་སྣང་གི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། རང་ཉིད་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་འཛིན་བདེན་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་རང་ཉིད་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོ་སོགས་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཆོས་ཅན། ཐ་སྙད་དུ་སྔོ་སོགས་དོན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་དོན་དམ་པར་རང་གི་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའང་འགལ་བ་མེད་དེ། དོན་དམ་པར་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སྔོ་སོགས་མྱོང་བར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་ལ་སྣང་བ་དེའི་དངོས་པོ་དེ་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་རྣམས་རང་གིས་རང་མི་རིག་སྟེ། རང་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རལ་གྲིའི་སོས་རང་མི་གཅོད་པ་དང་། སོར་མོའི་རྩེས་རང་ལ་མི་རེག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དཔེ་ཇི་ལྟར་སྒྲོན་མེའི་འོད་དེ་རང་ཉིད་གསལ་བ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསལ་བྱེད་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དེ་ལྟར་དུ་དོན་སྣང་གི་བློ་ཆོས་ཅན། བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་ཉིད་གསལ་ཞིང་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བྱེད་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་ཉིད་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དོན་སྣང་གི་ཤེས་པ་དེའི་རིག་བྱ་རང་ལས་དོན་གཞན་ཡིན་ན། སྔོ་འཛིན་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། སྔོན་པོ་དང་ཚོར་བྱ་ཚོར་བྱེད་དུ་འཐད་པར་དཀའ་སྟེ་མྱོང་བྱ་མྱོང་བྱེད་དུ་མི་རིགས་པར་ཐལ། སྔོན་པོ་དང་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གཟུང་འཛིན་བདེན་པ་བ་མེད་ན་ཤེས་པ་ལ་གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་གཟུང་འཛིན་བདེན་པ་བ་མེད་མོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་འཁྲུལ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དུ་རྣམ་གཞག་བྱས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་དེ། དོན་སྣང་གི་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་སྟེ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་བདེན་པ་བ་མེད་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་དུ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ལ་ནི་བརྩད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཚེ་གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ཅན་དུ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བསླད་པ་ཅན་གྱི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མ་རིག་པའི་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་དུ་གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་པ་འདི་ཡི་རྣམ་གཞག་བྱས་པ་དེ་ཚེ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཀྱིས་དཀྲུགས་པའི་སྐྲ་སོགས་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ལ་གཟུང་འཛིན་རིག་པ་གསུམ་དུ་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་རིག་པའི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་སྟོན་པ་ནི། ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེས་ན་དོན་སྣང་གི་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། རང་རིག་པ་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འདོད་པར་རིགས་ཏེ། རང་ལས་དོན་གཞན་པའི་ཡུལ་རིག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མྱོང་བར་འགྱུར་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད། གང་གི་ན་དོན་རིགས་འགོག་ཅིང་རང་རིག་འབྲས་བུར་འཇོག་ཅེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་མོད་འོན་ཀྱང་ཤེས་པས་དོན་རིག་པ་རིགས་པས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་འབྲས་བུར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དོན་ཅི་ཞིག་བརྗོད་པར་འགྱུར་གང་གིས་ན་ཤེས་པས་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་དྲིས་པས། གལ་ཏེ་བློ་ནི་དོན་སྔོ་སོགས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྔོར་སྣང་དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སྔོ་སོགས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཅན་དེ་ཡོད་མོད་དེ་ཙམ་གྱིས་སྔོ་སོགས་ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུང་དོན་དུ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། རང་ལ་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོ་སོགས་ལས་སྐྱེས་པའམ་གཞན་ནང་གི་སྔོར་སྣང་གི་བག་ཆགས་སད་པ་ལ་སྐྱེས་ཞེས་པ་འདི་ནི་དཔྱད་པར་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ཤེས་པ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་བཀག་ནས་ཤེས་པ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་པ་འགོག་པ་དེ། སྔོར་སྣང་དབང་ཤེས་ལ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཆོས་ཅན། རང་ཉིད་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་མཐོང་བའི་དབང་ཤེས་ཁྱད་པར་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ན་ཁྱོད་མི་འཛིན་ཅིང་དེ་འཛིན་ན་ཁྱོད་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྔོར་སྣང་དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཕྱི་རོལ་ཡན་གར་བར་རང་གི་གཟུང་དོན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ལ་སྣང་བ་ཤེས་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཞིང་རང་ལ་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དབང་ཤེས་རྣམས་ལ་དབང་ཡིད་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན་དབང་ཤེས་རྣམས་རེས་འགའ་སྐྱེ་བར་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དབང་ཤེས་རེས་འགའ་སྐྱེ་བའི་སྐབས་འདིར་ཆོས་ཅན། ཕྱི་རོལ་གཟུང་དོན་དུ་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་དབང་གིས་དབང་ཤེས་རྣམས་རེས་འགའ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་སྔ་མ་འགའ་ཞིག་ནི་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་འགའ་ཞིག་གི་བག་ཆགས་རབ་ཏུ་སད་བྱེད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བློ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་ཤེས་པ་རང་ཉིད་གཟུང་བར་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་གཅིག་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཚུལ་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། །དེ་ཉིད་འཆད་པ་དེ། སྔོ་སོགས་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་འདི་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཚུལ་ལམ་རྣམ་པ་གཉིས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཚུལ་གཉིས་དེ་ལྟར་མྱོང་བ་དང་དུས་ཕྱིས་དྲན་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཤེས་པ་རང་ཉིད་མྱོང་བ་རང་རིག་བྱའི་ཆ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་རང་མྱོང་བྱེད་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་གཞལ་བྱར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་རང་རིག་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་ཀྱང་དོན་ལ་ཤེས་པར་རང་རིག་པ་ཉིད་དུ་འཐད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་དེ། སྔོ་སོགས་དོན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། ཤེས་པ་རང་ཉིད་འདོད་པའམ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་དུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཚེ་རང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཡུལ་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཅིག་འདོད་པའམ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པ་དེའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ཅིང་དོན་གཅིག་འདོད་པའ
Chinese
因为依靠它，在观看者的相续中，会生起“我见到了形色，听到了声音”这样的定解。因此，显现事物的知识的所体验之物，就是那个知识的自性，而那个知识也不是某些其他所体验之事的体验者。如果那个知识不是被其他知识所体验，那么显现为蓝色等事物的知识就是知识，而那个知识所显现地、各自所认知、所体验的又是什么呢？显现为蓝色等的知识，具有法相，显现为蓝色等，并非他者所知，因为显现为蓝色等的事物就是它的，也就是自己的自性。因此，所知，具有法相，显现事物的知识的体验之物没有其他，因为没有除了知识之外的外境事物。那个知识也没有体验者，因为即使在知识的能取所取真实存在的情况下，对外境能取所取真实存在者的辩论的过失也同样会发生。因此，显现事物的知识，具有法相，是自身明亮且能认知的，因为是能取所取不真实存在的知识。如果显现为蓝色等的知识，如何是自身明亮且能认知的呢？显现为蓝色等事物的知识，具有法相，虽然在名言上是显现为蓝色等事物，但在胜义上体验自己的自性也没有相违，因为即使在胜义上成为体验自己的体性，但在名言上是显现为体验蓝色等，因为显现于自己的事物，其事物是由于习气的力量而显现为外境的蓝色等。如果知识不能自己认知自己，因为自己对自己起作用是相违的。例如，刀刃不能自己砍自己，手指尖不能自己触碰自己一样。那么，例如灯的光明是自身明亮的自性一样。不需要依赖其他能照亮者而极其明亮，是因为自己的体性被认为是能照亮者，像那样，显现事物的智慧，具有法相，不是以能作所作不同的方式自身明亮且能认知，而是以不需要依赖其他能照亮者的方式，是自性明亮且具有认知能力。如果显现事物的知识的
English
Because, relying on it, in the continuum of the viewer, the certainty arises that "I have seen forms and heard sounds." Therefore, the object experienced by the knowledge that manifests things is the very nature of that knowledge, and that knowledge is not the experiencer of some other things to be experienced. If that knowledge is not experienced by other knowledge, then the knowledge that appears as blue and other things is knowledge, and what is it that is manifestly, individually cognized, and experienced by that knowledge? The knowledge that appears as blue and other things, has the characteristic of dharma, appearing as blue and other things, is not known by others, because what appears as blue and other things is its own, that is, its own nature. Therefore, the knowable, has the characteristic of dharma, the experience of the knowledge that manifests things has no other, because there is no external thing other than knowledge. That knowledge also has no experiencer, because even if the grasper and the grasped of knowledge truly exist, the fault of arguing for the true existence of the external grasper and grasped will occur equally. Therefore, the knowledge that manifests things, has the characteristic of dharma, is self-luminous and cognitive, because it is the knowledge in which the grasper and the grasped do not truly exist. If the knowledge that appears as blue and other things, how is it self-luminous and cognitive? The knowledge that appears as blue and other things, has the characteristic of dharma, although in name it appears as blue and other things, there is no contradiction in experiencing its own nature in reality, because even if it becomes experiencing its own essence in reality, in name it appears to be experiencing blue and other things, because the thing that appears to itself, that thing appears as external blue and other things due to the power of habit. If knowledge cannot know itself, because it is contradictory for oneself to act on oneself. For example, just as the edge of a sword cannot cut itself, and the tip of a finger cannot touch itself. Then, just as the light of a lamp is the nature of being self-luminous. It is extremely bright without having to depend on other illuminators, because one's own essence is considered to be the illuminator, in that way, the wisdom that manifests things, has the characteristic of dharma, is not self-luminous and cognitive in the way that the agent and the object are different, but in the way that it does not need to depend on other illuminators, it is self-luminous and has the ability to cognize. If the knowledge of the appearance of things is
Chinese
如果识是与自己不同的其他事物，那么，显现蓝色的识，就其法相而言，很难说是蓝色和能感受所感受，因为不应成为能体验所体验。因为是与蓝色无关的其他事物。如果能取所取不是真实的，那么，识中显现能取所取为异体是不合理的。虽然在胜义中能取所取不是真实的，但在世俗中，由于无明所染的错觉，如其所显现的那样进行安立，因此没有过失，这就是所要阐述的。显现事物的识，就其法相而言，虽然在胜义中，能知所知，即能取所取的相不是真实的，但即使如此，也不应成为能取所取为异体，如果这样说，那么，对于能取和所取的体性或自性显现为异体，则不应争论。理由是，在何时，对于能取所取区分为异体的体性或自性者，被无明的习气所染污的孩童们，如何以无明的错觉之识所见，就如那样对能取所取异体进行安立，那时就是如此，因此。例如，对于被眼翳所扰乱的毛发等显现的识，虽然在能取、所取、识三者上没有异体，但却如其所显现的那样。阐述唯识宗的量之果：由于识不证知外境，因此，显现事物的识，就其法相而言，理应承许为自证是量的果，因为是不能证知与自己不同的外境的识。如果识体验外境，会有什么过失？因为什么要遮止外境，而安立自证为果呢？我们没有任何过失，然而，由于识证知外境在理证上是不合理的，因此才说自证是果。此外，识体验外境的说法，到底要表达什么意义呢？如果问识是如何证知外境的？如果回答说，因为心是事物蓝色等的相状，所以是证知外境，那么，显现蓝色的眼识，就其法相而言，你虽然具有蓝色等事物的相状随之而入，但仅凭这一点，蓝色等事物也不会成为你所取的对境，因为自己成为蓝色等
English
If consciousness is something other than itself, then, the consciousness that manifests blue, in terms of its dharma, it is difficult to agree that it is blue and the feeler-feeled, because it should not become the experiencer-experienced. Because it is something other than being related to blue. If the grasper-grasped are not real, then it is unreasonable for the grasper-grasped to appear as different entities in consciousness. Although the grasper-grasped are not real in the ultimate sense, in the conventional sense, there is no fault in establishing them as they appear in the delusion tainted by ignorance, which is what is to be explained. The consciousness that manifests objects, in terms of its dharma, although in the ultimate sense, the knower-known, i.e., the aspect of the grasper-grasped, is not real, but even so, it should not become the grasper-grasped as different entities, if you say so, then, it is not to be argued that the characteristics or nature of the grasper and the grasped appear as different entities. The reason is that, when, for those whose characteristics or nature are distinguished as different entities of the grasper-grasped, how the children tainted by the imprints of ignorance are seen by the consciousness of the delusion of ignorance, just as that, the establishment of the different entities of the grasper-grasped is done at that time, therefore. For example, for the consciousness of the appearance of hair, etc., disturbed by cataracts, although there is no difference in the three, grasper, grasped, and consciousness, it is just as it appears. Explaining the result of the valid cognition of the Mind-Only school: Since consciousness does not realize external objects, therefore, the consciousness that manifests objects, in terms of its dharma, should be accepted as self-awareness being the result of valid cognition, because it is the consciousness that does not realize external objects that are different from itself. If consciousness experiences external objects, what fault would there be? Why should one prevent external objects and establish self-awareness as the result? We have no fault, but since it is unreasonable for consciousness to know external objects in terms of reasoning, we say that self-awareness is the result. Furthermore, what meaning does the term "consciousness experiences external objects" express? If asked how consciousness knows external objects? If the answer is that the mind is the aspect of things like blue, etc., therefore it knows external objects, then, the eye consciousness that manifests blue, in terms of its dharma, although you have the aspect of things like blue, etc., following it, but just by that, things like blue, etc., will not become the object of your grasping, because you yourself become blue, etc.