Tibetan
་པ་འདིར་ཡང་ཆོས་ཅན། ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་སོགས་སུ་འཁྲུལ་པ་བཞིན་དུ་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་པའི་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོད་ན་ཡང་ཡིད་རྟོག་གི་ཟླ་བ་གཉིས་མེད་པར་ངེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཁྱོད་ལྡོག་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། མིག་སྨན་བསྐུས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དབང་པོའི་བསླད་པ་ནི་ལོག་ཀྱང་ཁྱོད་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། ཞིང་ན་སྦྲུལ་འདུག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་ཀྱང་ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་འཛིན་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དུས་འགའ་ཞིག་ཚེ་ཟླ་བ་གཉིས་འདུག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དག་གིས་ཀྱང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རང་གི་རིགས་ཅན་འགའ་ཞིག་འཇོག་སྟེ་སྐྱེ་བར་ཐལ། ཡུལ་མཐོང་བ་བརྡ་དྲན་ལ་ལྟོས་པས་འགྱུར་བར་བྲལ་ཞིང་། ཡུལ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། ཟླ་བ་གཉིས་འཛིན་ཡིད་རྟོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་འཛིན་དེ་ཡིད་རྟོག་ཡིན་ཀྱང་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བས་རྟོག་མེད་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་དགག་པའི་དོན་དུ་རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་པའི་དམིགས་བསལ་སྨོས་ཤེ་ན། གཉིད་ལོག་པའམ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློ་གང་ཡིན་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། རྟོག་མེད་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀར་ཡང་རྟགས་དེ་ལྟར་མིན་པར་མི་གསལ་ལ་འདྲེས་པར་སྣང་བ་ཡིན་ན་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་སོགས་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་ཤེས་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་གི་ཤེས་པ་དེ་ཆོས་ཅན། རྟོག་མེད་ཡིན་ནའང་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གིས་གཞལ་བ་ལྟར་གྱི་དོན་ལ་བསླུ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་སོགས་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་ཡང་འཁྲུལ་པས་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེའི་དོན་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་ལ་རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དང་བསླད་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་ནས། རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་དག་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་བསལ་ཞིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱེད་པོར་བརྗོད་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། ཚད་མའི་མདོར། བྱ་དང་བཅས་པ་རྟོག་པའི་ཕྱིར། །འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་འཇལ་བྱེད་ལ། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་སྟེ། །བྱ་བ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་རྣམས་འགྲེལ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་འཆད་དོ། །དེ་ལ་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན་གཞལ་བྱ་རྟོག
Chinese
此處也是，有法。如同將花紋繩誤認為蛇，將海市蜃樓誤認為水等，即使有被昏眩所蒙蔽的感官變化，僅僅憑藉意識分別的二月不存在的確定，你也會因此而退轉。即使因塗抹眼藥等原因導致的感官蒙蔽消失，你也不會因此而退轉。如同說「田裡有蛇」也會產生將花紋繩誤認為蛇的認知一樣，說「某時有二月」等話語，也會在其他人的相續中種下一些同類，使其產生。所見之境依賴於符號記憶而變化。境不會完全清晰地顯現。因為二月認知是意識分別。如果認為，即使二月認知是意識分別，但由於境清晰顯現，所以是無分別，為了遮破這種想法，才說了「帶有昏眩」的特殊情況。在睡眠或清醒的狀態下，任何境清晰顯現的心識，都是有法。是無分別，因為是境清晰顯現的緣故。如果在這兩種情況下，徵相不是那樣，而是不清晰且混雜地顯現，那就是分別。因為有二月顯現等無分別錯覺，所以二月顯現的意識，是有法。即使是無分別，也否定了它是現量，因為它欺騙了自己所衡量的事物。因此，為了表明二月顯現等無分別錯覺，即使是無分別，也是由於錯覺而像是現量，所以論師將現量分為分別現量和蒙蔽現量兩種來解釋。這樣，在消除了對現量的定義、分類和作用的錯誤理解後，消除了自他宗派認為量和果是不同實體的觀點，並且如來宣說了行為本身就是作者。在量論的經文中說：「因為有行為，所以是分別。果本身就是衡量者。被安立為量。沒有行為也不是。」為了詮釋這些，將要闡述量和果的安立。那麼，量之果是什麼呢？所量是分別。
English
Here too, the subject is: Just as mistaking a patterned rope for a snake or a mirage for water, even if there is a change in the senses obscured by dizziness, you would still be reversed simply by the certainty that the double moon of conceptual consciousness does not exist. Even if the obscuration of the senses caused by applying eye medicine or other causes disappears, you would not be reversed. Just as saying "There is a snake in the field" also gives rise to the perception of mistaking a patterned rope for a snake, saying "There is a double moon at some time" also plants some of its kind in the minds of others, causing it to arise. Seeing the object depends on the memory of symbols and changes. The object will not appear completely clear. Because the perception of the double moon is conceptual consciousness. If it is thought that even if the perception of the double moon is conceptual consciousness, it is non-conceptual because the object appears clearly, then the special case of "with dizziness" is mentioned to refute this idea. Whatever mind that has a clear appearance of the object in the state of sleeping or waking is the subject. It is non-conceptual, because it is something that has a clear appearance of the object. If in both of these cases, the sign is not like that, but appears unclear and mixed, then it is conceptual. Because there are non-conceptual illusions such as the appearance of a double moon, the consciousness of the appearance of a double moon is the subject. Even if it is non-conceptual, it is denied that it is itself a valid cognition, because it deceives the object as it is measured by itself. Therefore, in order to show that non-conceptual illusions such as the appearance of a double moon, even if they are non-conceptual, appear like valid cognition due to illusion, the teacher explained valid cognition by dividing it into conceptual valid cognition and obscured valid cognition. In this way, after eliminating the wrong understanding of the definition, classification, and function of valid cognition, the views of self and other schools that regard valid cognition and its result as different entities are eliminated, and the Bhagavan stated that the action itself is the agent. In the sutra of valid cognition, it says: "Because there is action, it is conceptual. The result itself is the measurer. It is established as valid cognition. It is not that there is no action." In order to explain these, the establishment of valid cognition and its result will be explained. So, what is the result of valid cognition? The object to be measured is conceptual.
Tibetan
ས་པའོ། །དེ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་འབྲས་བུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ད་ནི་ཚད་མ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་པ་གང་གིས་བར་ཆད་མེད་པར་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཤེས་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་དོན་དུ་འདྲ་བ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པའམ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྤྱིར་སྟོན་པ་དེ། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བྱ་བ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་བྱེད་པ་ཀུན་གྱི་བསྐྱེད་བྱའམ་རྣམ་པར་བཞག་བྱ་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་ལས་ཏེ་བྱ་བ་ཀུན་གྱི་བསྐྱེད་བྱེད་རྣམ་པར་འཇོག་བྱེད་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་དག་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་གང་ལས་འབྲས་བུ་བྱ་བ་གང་གི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་དེ་ནི་བྱ་བ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འཐད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དེ་ལྟར་དུ་གནས་པ་དེ་ལ་སྒོ་ལྔའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཅན། བྱེད་པ་གང་གིས་རང་གི་ལས་ཏེ་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་སོ་སོ་ལ་འདིས་ནི་གཟུགས་རྟོགས་སོ། །འདིས་ནི་སྒྲ་རྟོགས་སོ་ཞེས་སོགས་དོན་སོ་སོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བྱེད་པའམ་ཚད་མ་ཤེས་པ་དེའི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་བཙལ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གཟུགས་སོགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དོན་རྟོག་ཐ་དད་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་གང་ཞིག་ཤེས་པ་རང་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་དོན་རྟོགས་ཐ་དད་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་འཛིན་རྣམ་ཐ་དད་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་རྟོགས་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ལ་ཉོན་མོངས་ཙམ་དུ་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དོན་འདྲ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་དོན་རྟོགས་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་མི་ནུས་པ་མ་གྲུབ་སྟེ་རྒྱུ་དབང་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་རྟོགས་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་ནུས་སོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དབང་པོ་དང་དོན་དང་དེ་དག་གི་འབྲེལ་བ་དང་ཡིད་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དག་ཆོས་ཅན། ཁྱེད་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་ཐ་དད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཐ་དད་ཅན་གྱི་ལས་ཏེ་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཐ་དད་ལ་མྱོང་བ་ཙམ་དུ་ཐ་དད་མེད་པའི་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་འདི་དོན་རྟོགས་ཐ་དད་པར་ངེས་འབྱེད་མིན་ཏེ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མིན་པར་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་སོགས་རྟོགས་པའི་དོན་རྟོགས་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དོན་རྟོག
Chinese
萨皤耶。那是识，又因为那也成为果，现在什么是量呢？以哪个识无间断地了知所量能成立，那就是量，那也为了显示与识自性的意义相同，不是其他事物，而作的事情或者普遍显示所立和能立的体性。所知法，仅仅是行为，不是所有作者的生者或者安立者等所有所立，仅仅是能成立，也不是所有业，即不是所有行为的生者、安立者等所有能立，因为从哪个作者能成立果，哪个行为能成立，哪个作者就是那个行为的能立是合理的。总的来说，所立能立的体性那样存在，对于此，五根的识是法，必须寻找以哪个作者能分别自己的业，即各个对境色等，以这个识能了知色，以这个识能了知声等，各个意义的作者或者量识，成为自己的自性，因为在世间上，了知对境色等的识，任何意义的了知是各别的，如果识自己以外成为其他意义的量，不能成立以其他量了知意义是各别的。而且，即使是它的自性，仅仅以执著相各别也不能分别了知意义是各别的，因为是对境色等仅仅在烦恼方面具有相同自性的缘故。如果不是不能成立从意义相同而各别的识分别了知意义是各别的，因为原因根等也能分别了知意义是各别的。原因根和意义以及那些的联系和作意等是法，你们虽然有自性各别的差别，仅仅凭此也不能决定了知各别的事业，即对境色等各别，仅仅在体验方面没有各别的五识，了知意义是各别的，因为不是成为识的自性，而是了知对境的色等，是了知意义各别的所有共同原因的缘故。因此，所知法，意义的了知
English
Sa pa ye. That is consciousness, and also because that becomes the result, now what is valid cognition? The consciousness by which the object of measurement is realized without interruption can be established, that is valid cognition, and that also shows that it is the same as the meaning of the self-nature of consciousness, and it is not reasonable to be other things. The act of doing or generally showing the nature of what is to be established and what can be established. Knowable phenomena, just by being actions, are not all that is to be established, such as the producers or establishments of all agents, and just by being able to establish, they are not all actions, that is, not all that can be established, such as the producers and establishments of all actions, because from which agent the result can be established, which action can be established, which agent is reasonable to be the establisher of that action. In general, the nature of what is to be established and what can be established exists in that way. For this, the consciousness of the five senses is a phenomenon. One must seek the agent that distinguishes one's own actions, that is, the respective objects such as form, etc., with this consciousness one can know form, with this consciousness one can know sound, etc., the agent or valid cognition of each meaning, becoming one's own self-nature, because in the world, the consciousness that knows objects such as form, etc., any knowledge of meaning is different, if consciousness itself becomes a measure of other meanings other than itself, it cannot be established that knowing meaning with other measures is different. Moreover, even if it is its self-nature, it cannot distinguish the knowledge of meaning as different merely by the difference in the mode of grasping, because it is the nature of objects such as form, etc., which are only similar in terms of afflictions. If it is not impossible to establish that the knowledge of meaning is distinguished by consciousness that is different from the same meaning, because the cause, root, etc. can also distinguish the knowledge of meaning. The cause, root, and meaning, and the connection and attention of those, etc. are phenomena. Although you have differences in your respective natures, merely by this, you cannot determine the knowledge of the different actions, that is, the objects such as form, etc. are different, and the five consciousnesses that are not different only in terms of experience, know that the meaning is different, because it is not becoming the self-nature of consciousness, but knowing the form, etc. of the object, is the common cause of all the different knowledge of meaning. Therefore, knowable phenomena, knowledge of meaning