Tibetan
རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱངས་པས་ཚངས་ཆེན་དང་གནས་གཙང་མ་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་གནས་གཞན་རིམ་གྱིས་བརྒྱུད་དེ། སྲིད་རྩེར་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་དག་ནི་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ཅན་དང་། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། འོག་མིན་འགྲོ་དང་། སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། འཕར་བ་ནི་འདིར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྤེལ་མར་བསྒོམས་པ་དང་པོའི་རོ་མྱངས་པས། གཉིས་པ་ཡན་ལས་ཉམས་ཏེ་ཕྱི་མ་ལ་ཚངས་རིས་སུ་སྐྱེས་ནས། དེར་སྔོན་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཞི་པ་སྤེལ་མར་བསྒོམས་པས། དེའི་འོག་ཏུ་འོག་མིན་དུ་སྐྱེས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །གཉིས་པ་ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་ནི། གཞན་སྔ་མ་དང་འདྲ་ཞིང་། ཚངས་རིས་ནས། གནས་གཙང་མ་འོག་མ་གསུམ་གང་རུང་དུ་སྐྱེས་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་འོག་མིན་དུ་ཞུགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །གསུམ་པ་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བ་ནི། སྤེལ་སྒོམ་ལས་ཉམས་པས་ཚངས་ཆེན་མ་གཏོགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་གནས་གཞན་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་བརྒྱུད་དེ་མཐར་འོག་མིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །ཚངས་ཆེན་ནི་ལྟ་བའི་གནས་དང་གཙོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པས་དེར་འཕགས་པ་མི་སྐྱེ་ལ། སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ་ནི་རྒྱུ་བསམ་གཏན་སྤེལ་མར་མ་བསྒོམས་པས་གནས་གཙང་མ་རྣམས་སུ་མི་འགྲོའོ། །གཉིས་པ་གཟུགས་མེད་ཉེར་འགྲོ་ནི་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདོད་པའི་རྟེན་གྱི་ཕྱིར་མི་འོང་གང་ཞིག་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གཟུགས་མེད་ལ་བར་སྲིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བར་དོར་འདའ་བ་མ་གཏོགས་སྐྱེས་ནས་འདའ་བ་སོགས་རྣམ་པ་བཞིའོ། །འདིའི་གོང་འཕོ་ལ་འཕར་བ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མེད་དེ། འདི་ཞི་གནས་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས་འཕར་བ་སོགས་བྱེད་མི་ནུས་པས་སོ། །གསུམ་པ་མཐོང་ཆོས་ཞི་ནི། འཕགས་ལམ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་ངོ་། །བཞི་པ་ལུས་མངོན་བྱེད་ནི། སློབ་པ་རྣམ་ཐར་བརྒྱ་དང་ལྡན་པའོ། །ཟུང་བཞི་པ་དགྲ་བཅོམ་གྱི་སྐོར་ལ་ཞུགས་གནས་ངོས་བཟུང་བ་དང་། ལམ་གང་གིས་གང་ལ་ཆགས་བྲལ་ཐོབ་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ། ཞུགས་འབྲས་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། སྲིད་རྩེའི་ཉེས་ཆ་བརྒྱད་ཟད་ཅིང་། དགུ་པ་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པའོ། །གཉིས་པ་འབྲས་གནས་ནི། སྲིད་རྩེའི་དགུ་པ་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ན། བསླབ་བྱ་མཐར་ཕྱིན་པས་མི་སློབ་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱིས་མཆོད་པར་འོས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གང་གིས་ས་གང་ལ་ཆགས་བྲལ་ཐོབ་ཚུལ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་སྲིད་རྩེ་ལ་ཆགས་བྲལ་ཐོབ་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་རྩེའི་གོང་ན་ས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། སྲིད་རྩེ་ལས་གཞན་པའི་འོག་ས་བརྒྱད་ལ་ནི། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གཉིས་ཀས་ཆགས་བྲལ་ཐོབ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་སྡོགས་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་གཉིས་ཀས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི། གོང་སའི་ཉེར་སྡོགས་ཀྱིས་སྤང་བ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཆགས་བྲལ་ཐོབ་ལ། འོག་ས་དང་རང་སའི་ཟག་མེད་ཀྱི་སྤོང་བ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཆགས་བྲལ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ་མྱུར་བ་ཚེ་གསུམ་གྱིས་གྲོལ་ཚུལ་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ལམ་མྱུར་ན་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐར་པ་འཐོབ་སྟེ། ཚེ་དང་པོ་ལ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་གཉིས་པ་ལ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་བསྐྱེད། གསུམ་པ་ལ་མཐོང་ལམ་ཡན་ཆད་ཀྱི་འཕགས་ལམ་རྫོགས་པར་མཛོད་ནས་བཤད་པས་སོ། །གསུམ་པ་གནས་སྐབས་བཞི་ས་བརྒྱད་དང་སྦྱར་བ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་བརྒྱད་ལ་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ནི་ཚོགས་ལམ་སྟེ། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་ས་ནི་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་ཆེན་དང་། ཆོས་མཆོག་སྟེ། དེ་དག་ཐོབ་ནས་ཐེག་པ་གཞན་དུ་མི་ལྡོག་གི བཟོད་འབྲིང་མན་ཆད་དུ་རང་རྒྱལ་དུ་ལྡོག་སྲིད་ཅིང་། དྲོད་རྩེ་གཉིས་སུ་ཐེག་ཆེན་དུ་ཡང་ལྡོག་སྲིད་དེ། མཛོད་དུ། གཉིས་སློབ་རིགས་ལས་ལོག་ནས་ནི། །སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་གཞན་གསུམ་ཡང་། །ཞེས་བཤད་དོ། །བརྒྱད་པ་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་ནས་བགྲངས་པའི་ཟུང་བཞི་པའི་བརྒྱད་པ་ཡིན་པས་སོ། །མཐོང་བའི་ས་ནི། རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེ། བདེན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་སོ། །སྲབས་པའི་ས་ནི་ཕྱིར་འོང་གི་འབྲས་བུ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་སོ། །བྱ
Chinese
通过体验在相续中生起的禅定的滋味，除了大梵天和净居天之外，依次经历其他色界和无色界的处所，从而到达有顶。这些是有经历多次转生的业，根器迟钝和烦恼深重者。第二，广说，有往生色究竟天和到达有顶边际两种。第一种有三种：跳跃者，即在此修习第四禅交替，体验最初的滋味，从第二禅以上退失，转生到后来的梵众天，在那里以先前串习的力量交替修习第四禅，之后转生到色究竟天而得涅槃。第二种，半跳跃者，其他与前者相同，从梵众天，转生到净居天下三处中的任何一处，之后进入色究竟天而得涅槃。第三种，在所有处所中死亡转生者，从交替禅修中退失，除了大梵天之外，依次经历所有其他的色界处所，最终在色究竟天中得涅槃。大梵天是与见解的处所和主宰融为一体的，因此在那里不会出生圣者。到达有顶边际者，是因为没有交替修习禅定，所以不会前往净居天。第二，无色近行者，是因为对色界没有贪执，为了欲望的所依，不还者转生到无色界而得涅槃。如果对此进行区分，因为无色界没有中有，所以除了中有寂灭之外，有生后寂灭等四种。对此，没有跳跃三种的区分，因为这是寂止的行境，所以不能进行跳跃等。第三，现法寂灭者，在生起圣道之时，就在当下显现涅槃，所以是不还者。第四，身现前者，是具有一百种解脱的学者。第四双，关于阿罗汉的类别，有确定入处和住处，以及以何道对何者获得离贪两种。第一，入果两种，第一是，有顶的八种过患灭尽，进入断除第九种过患的无间道金刚喻定，这是阿罗汉入处。第二，果位是，有顶的第九种
English
By experiencing the taste of meditative absorption arising in the continuum, one gradually passes through other abodes of form and formlessness, except for the Great Brahma and Pure Abodes, thereby reaching the peak of existence. These are those with karma to experience multiple rebirths, with dull faculties and great afflictions. Second, the extensive explanation: there are two types of going, to Akanistha and reaching the ultimate end of existence. The first has three types: The leaper is one who, here, cultivates the fourth dhyana alternately, experiencing the taste of the first, declines from the second and above, and is born in the Brahma host in the future. There, by the power of previous habituation, he cultivates the fourth alternately. After that, he is born in Akanistha and attains nirvana. The second, the half-leaper, is similar to the former. From the Brahma host, he is born in any of the lower three Pure Abodes. After that, he enters Akanistha and attains nirvana. The third, one who dies and transmigrates to all abodes, declines from alternate cultivation and, except for the Great Brahma, gradually passes through all other abodes of form and finally attains nirvana in Akanistha. The Great Brahma is one with the abode of views and the chief, so no noble ones are born there. One who goes to the ultimate end of existence does not go to the Pure Abodes because he has not cultivated alternate meditative absorption. Second, the formless near-goer is a non-returner who, because he is free from attachment to form, is born in the formless realm for the sake of the support of desire and attains nirvana. If we differentiate this, since there is no intermediate existence in the formless realm, there are four types: dying in the intermediate state, being born and then dying, and so on. There is no distinction of three types of leaping in this case, because this is the practice of calm abiding, so leaping and so on cannot be done. Third, the one who is pacified in the present life is a non-returner because he manifests nirvana at the very moment when the noble path arises. Fourth, the one who manifests the body is a student who possesses a hundred liberations. The fourth pair, concerning the category of arhats, includes identifying the place of entry and the abiding, and by which path one obtains freedom from attachment to what. First, of the two, the place of entry and the result, the first is that the eight faults of the peak of existence are exhausted, and entering the vajra-like samadhi of the uninterrupted path that abandons the ninth is the entry of the arhat. Second, the place of result is the ninth of the peak of existence.
Chinese
当舍弃的解脱产生，并且生起了知晓穷尽和不再生的智慧时，因为学处已经究竟，所以不再需要学习，因为值得三界供养，所以称为获得了阿罗汉。二是说明以何者在何地获得离贪之法：以出世间的道在有顶获得离贪，而不是以世间的道获得离贪，因为有顶之上没有其他地。在有顶之下的其他八地，以世间和出世间的两种道都可以获得离贪，因为初禅的近分定，有漏和无漏两种都可以使人远离对欲界的贪欲。初禅以上的烦恼，如果以高地的近分定来断除，就是以世间的道获得离贪，如果以下地和自地的无漏来断除，就是以出世间的道获得离贪。二是说明快速者以三生解脱之法：声闻众如果道快，则以三有获得解脱，即第一生生起顺解脱分的善根，第二生生起决择分的善根，第三生圆满成就见道以上的圣道，经中是这样说的。三是将四种状态与八地相联系：声闻的八地中，白色现见的地是资粮道，因为是顺解脱分的善根。种姓地是加行道的忍位和大法位，获得这些之后不会退转到其他乘，但在忍中品以下可能会退转到独觉乘，在暖位和顶位也可能会退转到大乘，《俱舍论》中说：二者从有学种姓退转后，将成佛，其他三者也如此。第八是入流果向，因为是从阿罗汉开始计算的第四双的第八位。见道地是入流果，因为完全证悟了真如，所以是殊胜的果位。薄地是不来果向，因为大部分都已远离贪欲，所以是殊胜的果位。离贪地是不来果，因为已经远离了对欲界的贪欲，所以是殊胜的果位。
English
When the liberation of abandonment arises, and the knowledge of exhaustion and non-rebirth arises, because the training is complete, there is no need for further learning, and because one is worthy of offerings from the three realms, it is said that one has attained Arhatship. Secondly, it explains how one attains freedom from attachment in which realm: one attains freedom from attachment in the peak of existence (srid rtse) through the path that transcends the world, not through the path of the world, because there is no other realm above the peak of existence. In the eight realms below the peak of existence, freedom from attachment can be attained through both the worldly and the transcendental paths, because the proximity concentration of the first dhyana, both with outflows and without outflows, can cause one to be free from desire for the desire realm. The afflictions above the first dhyana are abandoned by the proximity concentration of the higher realms, thus freedom from attachment is attained through the worldly path, while the abandonment by the outflows-free path of the lower realms and one's own realm results in freedom from attachment through the transcendental path. Secondly, the method of rapid liberation in three lifetimes: if the Shravakas' path is rapid, they attain liberation in three existences. In the first lifetime, they generate the roots of virtue that are in accordance with liberation; in the second, they generate the roots of virtue that are in accordance with decisive understanding; and in the third, they perfect the noble path up to the path of seeing, as it is explained in the scriptures. Thirdly, the four states are related to the eight grounds: among the eight grounds of the Shravakas, the ground of seeing white is the path of accumulation, because it is the virtue that accords with liberation. The ground of lineage is the great forbearance and supreme dharma of the path of joining, because after attaining these, one will not regress to other vehicles; however, below the intermediate forbearance, one may regress to the Pratyekabuddha vehicle, and in the heat and peak stages, one may also regress to the Mahayana vehicle. As stated in the Treasury of Knowledge (Abhidharmakosha): "The two who regress from the lineage of learners will become Buddhas, and so will the other three." The eighth is the stream-enterer, because it is the eighth of the four pairs counted from the Arhat. The ground of seeing is the fruit of the stream-enterer, because it is the fruit of complete and perfect realization of the suchness of truth. The ground of attenuation is the fruit of the once-returner, because it is the fruit of having mostly abandoned desire, so it is a distinguished fruit. The ground of freedom from desire is the fruit of the non-returner, because one has abandoned desire for the desire realm, so it is a distinguished fruit.