Tibetan
པས་བཏགས་པའི་ཆ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་ཅིང་དཔྱད་ན་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། སུམ་ཅུ་པར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་གང་གིས། །དངོས་པོ་གང་གང་རྣམ་བརྟགས་པ། །དེ་ཉིད་ཀུན་ནས་བརྟགས་པ་ཡི། །ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དེ་མེད་དོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་པའི་ཀུན་བཏགས་དང་། མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཀུན་བཏགས་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། གཞན་དབང་ཉིད་དེ། བདག་དང་ཆོས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཞི་ཡིན་པས། རྣམ་གྲངས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་གང་ཟག་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་བྱིས་པའི་བློས་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཀུན་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་ལ་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །རང་བཞིན་དེར་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་གཞན་དབང་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའམ། བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་གཉིས་སུ་སྣང་བར་སྐྱེས་པས་ན། གཞན་གྱི་དབང་ངོ་། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སུམ་ཅུ་པར། གཞན་གྱི་དབང་གི་དངོས་པོ་གང་། །རྣམ་རྟོག་ཡིན་ཏེ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལས་དབྱེ་ན་དག་པ་གཞན་དབང་དང་། མ་དག་གཞན་དབང་གཉིས། དང་པོ་འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ནི་མཉམ་གཞག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་ཞེན་སྤངས་པས་དག་པ་ཡིན་ལ། བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གཉིས་སྣང་དུ་སྐྱེས་པས་གཞན་དབང་ཞེས་བྱའོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་རྣམས་ནི་མ་དག་གཞན་དབང་ངོ་། །ཡོངས་གྲུབ་ནི་གཞན་དབང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོག་དེ་གདོད་མ་ནས་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་བྱིས་པས་ཀུན་བཏགས་པ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། སུམ་ཅུ་པར། གྲུབ་ནི་དེ་ལ་སྔ་མའོ། །རྟག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པ་གང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དང་པོ་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ཅེས་བྱའོ། །སེམས་ཙམ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་རྫུན་པ་དང་།
Chinese
是假立的方面，仅仅是名言有，如果观察则没有自性。如是说，《三十颂》中说：以种种分别，对种种事物作分别，彼即是周遍所计的，自性即是彼无。如是说。彼分为，名言的假立和，体性完全断绝的假立二者。初者是，他性，是于我与法上增益的基础，故称作名言的假立，不是体性。二者是人法之自性种种名言，彼等是孩童以分别假立而已，故称作假立，丝毫自性也没有。虽未成立为自性，然从因缘所生的非真实的分别，称作他性，因成为他因缘的自在，或由习气的自在而生起二取显现故，是他之自在。如是说，《三十颂》中说：何为他性的事物，是分别，从缘所生。如是说。彼又分为清净他性与，不清净他性二者。初者是圣者后得清净世间智，彼是因等持之力而舍弃了显现执着故是清净，由习气之力而生起二取显现故，称作他性。孩童等的心与心所显现为二取者，是不清净他性。圆成实性是他性非真实的分别，从本初以来未如孩童假立人法般成立的空性，如是说，《三十颂》中说：成立是彼之先，恒时成为无者，何者。如是说。彼又分为不变圆成实性和，不颠倒圆成实性二者。初者又分为自性清净和，无垢清净。初者是不清净之状态的法性。二者是极清净之状态的法性。彼不变圆成实性于无二之方式中现前之等持无分别智，称作不颠倒圆成实性。唯识宗彼亦是遍计所执。
English
It is the aspect of imputation, existing merely in name, and if examined, it has no inherent nature. As it is said, in the Thirty Verses: 'Whatever things are conceptually constructed by various conceptualizations, that very nature of what is thoroughly constructed is non-existent.' Thus it is said. It is divided into two: the imputation of name and the imputation of completely severed characteristics. The first is other-powered nature, which is the basis for superimposing self and phenomena, hence it is called the imputation of name, and it is not a characteristic. The second is the various names of the nature of persons and phenomena, which are merely imputed by the minds of children, hence it is called imputation, and it has no inherent nature whatsoever. Although it is not established as self-nature, the non-veridical conceptualization that arises from causes and conditions is called other-powered nature, because it is subject to other causes and conditions, or because it arises as a dualistic appearance due to the power of habit, it is the power of others. As it is also said, in the Thirty Verses: 'Whatever is the object of other-power, is conceptualization, arising from conditions.' Thus it is said. It is divided into pure other-powered nature and impure other-powered nature. The first is the pure worldly wisdom of the post-attainment of the noble ones, which is pure because it has abandoned manifest clinging by the power of meditative equipoise, and it is called other-powered nature because it arises as a dualistic appearance by the power of habit. The minds and mental factors of children that appear as dualistic are impure other-powered nature. The thoroughly established nature is the emptiness in which the other-powered non-veridical conceptualization is not established as persons and phenomena are imputed by children from the beginning, as it is said, in the Thirty Verses: 'Establishment is prior to it, whatever has always become non-existent.' Thus it is said. It is also divided into immutable thoroughly established nature and non-inverted thoroughly established nature. The first is also divided into naturally pure and stainless pure. The first is the nature of phenomena in the state of impurity. The second is the nature of phenomena in the state of extreme purity. That immutable thoroughly established nature, the non-conceptual wisdom of meditative equipoise that is manifest in the manner of non-duality, is called non-inverted thoroughly established nature. The Mind-Only school is also the imagined.
Tibetan
རྣམ་བདེན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་ཤེལ་སྒོང་དག་པ་ལ་རས་ཁྲ་བོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ལྟར། ཤེས་པ་ཤེལ་སྒོང་གཡའ་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མས་མ་གོས་པ་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་གཟུང་འཛིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་པས། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་དོན་དང་ཤེས་པ་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ཀུན་བཏགས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །རྣམ་བདེན་པ་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ཤེས་པ་རང་ཉིད་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པས་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་དག་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་འདོད་དོ། །ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི། འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་དང་། ཞེས་སོ། །འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་དབྱིངས་ཞེས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་བློ་ཞེས་སོ། །རྣམ་བདེན་པ་དག་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྣང་མཁན་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྣམ་རྫུན་པ་རྣམས་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་པར་དངོས་པོར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཀྱིས་མིག་བསླད་པ་ན་ནམ་མཁར་སྐྲ་ཤད་སོགས་མེད་པ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་བདེན་རྫུན་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་བཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འདི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། འདིའི་རང་བཞིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་རང་རིག་རང་གསལ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཅིང་། ཤེས་པ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་གྲངས་ཅན་གྱི་བདག་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་ཅིས་ཤེས་ཞེ་ན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་དང་། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དམིགས་ན་གཅིག་ཤོས་ཀྱང་དམིགས། གཅིག་མ་དམིགས་ན་གཅིག་ཤོས་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་བློ་གཅིག་གིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དམིགས་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་རྟགས་དང་། ཡང་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་རྣམས་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ་གསལ་པོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྲུབ་པའོ། ། བཞི་པ་དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་པ་ནི། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ། ཞི་བ་ལྷ། ཨཪྱ་དེ་བ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་དབུ་མ་པ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་བྱ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུགས་སོགས་བཟུང་བ་དང་། དེ་དག་
Chinese
在两种唯识宗中，第一种是：例如，清澈的水晶球上显现出花布等的图案一样，识如同没有污垢的水晶球一样，没有被能取所取的污垢所染污，由于习气的原因，显现为各种能取所取。因此，外境的色等境的显现，在真实意义上，无论在事物还是在识上都没有成立，所以仅仅是遍计所执。他们这样说。唯识实有论者认为，由于习气的因，识自身生起为色等境的相状，所以识的其他相状被认为是识的自性。圆成实的分类是：不变圆成实等。什么是不变圆成实呢？是法界。什么是无颠倒的圆成实呢？是证悟法界的智慧。唯识实有论者认为，色等外境是真实显现的心识的自性，显现为能取所取二者是由于习气所导致的错乱。唯识虚假论者认为，色等外境是错乱，实际上并不存在，例如，患有眼翳的人看到天空中显现毛发等不存在的事物一样。无论是唯识实有还是唯识虚假，显现为能取所取二者都是错乱，而此二者的自性，即二取无别的自证自明之识，是胜义谛。而且，这个识也是刹那无分的，如果不是这样，就和数论派的我和没有差别了。如果问：凭什么知道显现为能取所取二者是错乱呢？因为蓝色等的境，和它的有境之识不是他体，如果缘取一个，另一个也缘取，如果一个不缘取，另一个也不缘取，所以确定一个识同时缘取二者。这是理由。而且，色等境是识，因为清晰地体验到，例如安乐等。通过这些理证，成立了能取所取二者不存在。第四，宣说中观派的宗义：圣者龙树、寂天、提婆、圣月称等中观派，通过二谛来确定所知。其中，色等所取，以及
English
Among the two aspects of the Mind-Only school, the first is: For example, just as patterns of calico cloth, etc., appear on a clear crystal ball, consciousness, like a crystal ball free from tarnish, is not stained by the defilements of the apprehended and the apprehender. Due to the power of habit, it appears as various apprehended and apprehender. Therefore, the appearances of external objects such as form, etc., are not truly established as either things or consciousness, so they are merely conceptual constructs. That's what they say. The proponents of the reality of appearances (rnam bden pa) assert that consciousness itself arises with the characteristics of objects such as form, etc., from the cause of habit, so other aspects of consciousness are considered to be the nature of consciousness. The divisions of the perfectly established (yongs grub) are: the unchanging perfectly established, and so on. What is the unchanging perfectly established? It is the Dharmadhatu. What is the non-inverted perfectly established? It is the wisdom that realizes the Dharmadhatu. The proponents of the reality of appearances assert that external objects such as form, etc., are the nature of the mind that truly appears, and the appearance as the two, apprehended and apprehender, is a delusion due to the power of habit. The proponents of the falsity of appearances (rnam rdzun pa) assert that external objects such as form, etc., are delusions and do not actually exist as entities, just as when the eyes are deceived by cataracts, hairs, etc., appear in the sky where they do not exist. According to both the reality and falsity of appearances, the appearance as the two, apprehended and apprehender, is a delusion, and the knowledge of non-duality, the self-aware and self-illuminating, is the ultimate truth. Moreover, that knowledge is momentary and indivisible, for if it were not, it would be no different from the self of the Samkhya school. If asked, how do you know that the appearance as the two, apprehended and apprehender, is a delusion? Because objects such as blue, etc., and the consciousness that possesses those objects are not different entities. If one is apprehended, the other is also apprehended; if one is not apprehended, the other is also not apprehended. Therefore, it is certain that one consciousness apprehends both simultaneously. This is the reason. Moreover, objects such as form, etc., are consciousness because they are clearly experienced, like happiness, etc. Through these reasonings, it is established that the two, apprehended and apprehender, do not exist. Fourth, explaining the tenets of the Madhyamaka school: The noble Nagarjuna, Shantideva, Aryadeva, glorious Chandrakirti, and others of the Madhyamaka school establish knowable things through the two truths. Among them, the apprehended such as form, and those